Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Keuzehulp: vind de juiste ledlamp

Waar kun je op letten als je een energiezuinige lamp wilt kopen? Kiezen voor led is meestal de basis, maar dan ben je er nog niet. De keuzehulp van Milieu Centraal helpt je om met de juiste ledlamp thuis te komen. Vind uitleg over eigenschappen zoals de lichtopbrengst, lichtkleur en dimbaarheid.

ledlicht kiezen.jpg

Verlichten met ledlampen, spaarlampen en in minder mate tl-lampen kost veel minder stroom dan het gebruik van gloeilampen en halogeenlampen. Bij een gloeilamp was het vaak voldoende om te letten op het aantal watt en de fittingmaat, maar om een passende energiezuinige ledlamp te vinden moet je op veel meer zaken letten. 

Zo vind je een zuinige ledlamp

  • 1

    Kies voor led, alleen TL-lampen zijn soms zuiniger. Ledlampen hebben energielabel A+ of A++ 

  • 2

    Gloeilampen hebben standaard formaten, ledlampen variëren wat meer en stralen niet allemaal volledig rondom. Zoek een lamp die bij je armatuur (lamphouder) past en meet dat eventueel op. 

  • 3

    Is het belangrijk dat de ledlamp dimbaar is? Op de verpakking ontdek je of de lamp kan dimmen. Als je een gloei- of halogeenlamp vervangt moet je soms ook de dimmer vervangen.  Dit geldt vooral als het vermogen van de dimmer hoog is.

  • 4

    Wil je een ledlamp die warm licht geeft? Kies er één van hooguit 3000 Kelvin (K); dat is vergelijkbaar met een gloeilamp. Probeer, als dat kan, de lamp in de winkel uit om te zien of die de gewenste lichtkleur en kleurweergave heeft. 

  • 5

    Gooi afgedankte gloeilampen en halogeenlampen in de vuilnisbak (niet in de glasbak); lever afgedankte spaarlampen, tl-buizen, led-lampen en lamphouders apart in. Zie afvalscheidingswijzer.nl

Energielabel laat zuinigheid zien

en_label_lamp_100x213.jpg

Alle types lampen zijn voorzien van een energielabel. Het energielabel geeft aan hoe energiezuinig een lamp is. Kies het liefst ledlampen, want die gaan het langste mee. De zuinigste hebben energielabel A++. Er zijn ook ledlampen met A+ label. Meer informatie over het energielabel op lampen vind je op  Energielabel.nl.

De juiste hoeveelheid licht kiezen

Kies een lamp metdie de juiste hoeveelheid licht geeft. De hoeveelheid licht wordt uitgedrukt in lumen (lm). Het aantal Watt van een gloeilamp wordt vaak nog als maat voor de hoeveelheid licht gebruikt. Bij ledlampen en andere zuinige lampen varieert de lichtopbrengst flink en is het vermogen in Watt geen betrouwbare maat meer.

verpakk-lichtopbrengst-lumen.png

Kijk daarom liever naar het aantal lumen dat op de verpakking staat. Soms staat er ook een vergelijking met het vermogen van een gloeilamp op. Er zijn regels hoe de hoeveelheid licht van een zuinige lamp met die van een gloeilamp mag worden vergeleken. 

Watt versus lumen (lm)

De tabel laat zien hoeveel lumen een energiezuinige lamp moet geven, om een bepaalde gloeilamp te vervangen.

Gloeilamp wattage Lichtopbrengst
15 watt 100 tot 150 lm
25 watt 200 tot 300 lm
40 watt 400 tot 500 lm
60 watt 700 tot 850 lm
75 watt 900 tot 1.100 lm
100 watt meer dan 1.300 lm

Geschikte lichtkleur kiezen

De kleur van lamplicht varieert van warm gelig tot koel wit. Op de verpakking staat deze 'kleurtemperatuur' meestal aangegeven in Kelvin (afgekort als K). Licht van gloeilampen is zo'n 2.700 K. Hoe lager dit getal, hoe ‘warmer’ het licht.

Ben je op zoek naar een lamp met een warme kleur licht, kies dan een lamp van hooguit 3.000 K.

Grootte van fitting en peertje

Niet alles verandert als je overstapt van gloeilampen naar ledlampen. De fittingen blijven hetzelfde. Twee formaten komen vooral veel voor: klein (zogeheten E14 formaat) en groot (E27). Maar er zijn ook andere fittingen die voor bijvoorbeeld spots worden gebruikt, zoals GU5,3 of GU10 met insteek- of bajonetfitting.

Kijk voor aankoop ook even in de armatuur, en meet hoe groot het nieuwe peertje maximaal mag zijn. In zeldzame gevallen past een ledlamp niet in de ruimte van een gloeilamp. Spaarlampen waren vaak iets groter dan een klassiek peertje. Op de verpakking staan de afmetingen van de lamp (lengte en diameter, zoals in de voorbeelden hieronder).

verpakk-formaat.png

Dimmen... of niet?

Sommige ledlampen zijn dimbaar, andere niet. Of je de ledlamp kunt dimmen staat op de verpakking. Halogeenlampen werken altijd met een gewone gloeilampdimmer. Een zuinigere dimbare led werkt niet altijd goed samen met gloeilampdimmer, omdat die nog ontworpen is op een veel hoger vermogen. Soms moet daarom ook de dimmer worden vervangen. Je kunt op de dimmer het minimaal vereiste vermogen in W terugvinden.

Een halogeen- of gloeilamp dimmen is niet efficiënt: de lichtopbrengst daalt veel sneller dan het stroomverbruik. Dim je tot half zoveel licht, dan daalt het stroomverbruik maar tot 75 procent. Bij dimbare ledlampen daalt het elektriciteitsgebruik wel nagenoeg evenredig. Gewone ledlamp geven door dimmen geen warmer (geler) licht, zoals een gedimde gloeilamp doet, maar alleen minder licht. Bij speciale ledlampen wordt vooral de hoeveelheid blauw licht verminderd, waardoor het licht wel een warmere kleur krijgt. Het licht van de lamp lijkt dan nog meer op gloeilamplicht.

verpakk-dimbaarheid.png

Wachten op volledig licht?

Met ledlampen hoef je niet te wachten. Deze zuinige lampen geven altijd direct licht op volle sterkte. Het euvel dat je even moet wachten komt voor bij spaarlampen.

Vaak aan en uit? Maakt bij led niet uit.

De elektronica in spaarlampen slijt van aan- en uitzetten. Een goed ontworpen ledlamp heeft daar geen of nauwelijks last van.

Prijs en kwaliteit

De kwaliteit en lichtopbrengst van ledlampen wordt alsmaar beter. Er bestaan kwaliteitsverschillen tussen de energiezuinige ledlampen die te koop zijn.. Een hoge prijs is niet altijd garantie voor betere kwaliteit. Het verschil in kwaliteit uit zicht vooral in kleurweergave en constructie. Bij een slechte constructie kan de lamp zijn warmte niet goed kwijt. Dat beperkt de levensduur. Regelmatig worden (nieuwe) lampen getest. Kijk voor testresultaten op Consumentenbond of op Olino.

Erg belangrijk: branduren

Let bij het vergelijken van prijzen ook op het aantal branduren dat op de verpakking staat. Doorgaans hebben ledlampen een levensduur van 15.000 uur. Sommige gaan nog langer mee, maar goedkopere ledlampen soms maar 10.000 uur. Dat scheelt een derde! Halogeenlampen branden veel minder lang dan ledverlichting. Doorgaans gaan ze 2.000 uur mee. Goedkoop is op die manier duurkoop. Naast de kortere levensduur betaal je met halogeenlampen ook meer vanwege hogere energiekosten.

Bewaar de kassabon

Bewaar de kassabon voor het geval de lamp vroegtijdig stuk gaat, zeker als je veel geld betaalt voor een bijzondere ledlamp. Sommige fabrikanten bieden garantie op hun lampen; maar ook als er geen sprake is van een garantieregeling heb je wettelijk recht op vergoeding als een lamp veel te vroeg stuk gaat.

Probeer de lamp uit voor aankoop

Als het mogelijk is, probeer dan in de winkel uit of het licht van een lamp naar wens is. Ook als je online een ongeschikte lamp hebt gekocht kun je deze nog terugsturen.

Terug naar boven