Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Close-in boiler

Een close-in boiler voor warm water in de keuken levert bijna nooit milieuwinst op, in tegendeel. Zo’n keukenboiler zorgt er alleen voor dat je minder lang hoeft te wachten op warm water. Hetzelfde geldt voor een combi-kokendwaterkraan.

Hand onder kraan 282x212.jpg

Een close-in boiler is een kleine elektrische boiler (10 tot 20 liter inhoud) voor in de keuken. Een combi-kokendwaterkraan (7 tot 11 liter) geeft kokend water via een kokendwaterkraan en levert warm water via een mengkraan in de keuken. Beide worden wel eens aanbevolen als milieuvriendelijke oplossing tegen lang wachten op warm water in de keuken. Onterecht.

Door een kleine elektrische boiler gaat lang wachten op warm water inderdaad voorbij, maar dit levert geen milieuvoordeel op. Sterker nog: meestal neemt de milieubelasting toe door een keukenboiler. Dat komt doordat zulke boilers werken op elektriciteit. Dat brengt een veel hogere milieubelasting met zich mee dan water verwarmen met een combiketel op gas.

Tips

  • 1

    Volgens de meeste standaarden is een wachttijd voor warm water tot 30 seconden acceptabel.

  • 2

    Bij langere wachttijd is het belangrijk te (laten) controleren wat de oorzaak is: de wachttijd van het warmwatertoestel, of lange en dikke warmwaterleidingen (langer dan 10 meter, meer dan 13 mm binnendiameter).

  • 3

    Vervang het toestel door een moderne (combi)ketel als de wachttijd de oorzaak is; moderne toestellen hebben een korte wachttijd.

  • 4

    Zijn de lange leidingen de oorzaak, en zit er een verbouwing in het verschiet? Verplaats dan meteen het warmwatertoestel dichter bij de keuken.

  • 5

    Ga je niet verbouwen en kun je leven met de wachttijd, dan help je het milieu het meest door koud water op te vangen terwijl je wacht, en dat later te gebruiken.

  • 6

    Voorkom onnodig energieverbruik als je toch een close-in boiler neemt: sluit de close-in boiler aan op een tijdklok en verlaag de temperatuur van 80 naar 60 graden Celsius. 

Milieugevolgen vergelijken: lang wachten of close-in boiler

Lang wachten op warm water in de keuken komt vaak door een lange (en/of dikke) warmwaterleiding tussen de gasketel en de keukenkraan. Tijdens het wachten gaat er drinkwater verloren. En na het tappen verliest het warme water dat achterblijft in de leiding zijn warmte: de energie die nodig was om dat water op te warmen gaat daarmee verloren. Een close-in boiler of combi-kokendwaterkraan wordt soms door verkopers en installateurs van keukenboilers aangeprezen als milieuvriendelijke oplossing, maar dat is onterecht.

Pas als de warmwaterleiding langer is dan 20 meter, dan wordt het energiezuiniger om een keukenboiler te plaatsen.

Geen energiebesparing

Door zo'n keukenboiler wordt wel de wachttijd korter, houdt de verspilling van koud water op en gaat geen warmte meer verloren via de lange leiding. Maar een extra boiler veroorzaakt zelf ook milieubelasting. En dat nadeel is bijna altijd groter dan het milieuvoordeel dat de boiler oplevert. Dat blijkt uit berekeningen van Milieu Centraal voor diverse situaties (diverse lengtes waterleiding, warmwaterketels en verschillende hoeveelheden warmwaterverbruik).

De hoge milieubelasting komt doordat een close-in boilers (en ook kokendwaterkranen) werken op elektriciteit. Bij de verbranding van fossiele brandstoffen in de elektriciteitscentrale wordt slechts 45 procent van de warmte die vrijkomt omgezet in elektriciteit; de rest gaat verloren. Door die lage efficiëntie vereist het elektrisch opwarmen van water veel meer fossiele brandstoffen, dan water opwarmen met een gastoestel.

Pas als de warmwaterleiding langer is dan 20 meter, dan wordt het energiezuiniger om een keukenboiler te plaatsen.

Milieubelasting productie en afvalverwerking laag

De productie van een keukenboiler en de verwerking als afval leveren ook milieubelasting op. Maar die is laag vergeleken met de milieubelasting die ontstaat door het elektriciteitsgebruik van de boiler.

Drinkwater: zichtbare verspilling, lage milieubelasting

Het kan een flinke hoeveelheid koud water zijn die je ziet wegstromen terwijl je wacht op warm water. Dat is weliswaar verspilling, maar veroorzaakt weinig milieubelasting: 1 liter drinkwater maken kost 60 keer zo weinig energie als het opwarmen van 1 liter water. Een close-in boiler is dus niet de oplossing: die gaat wel de waterverspilling tegen, maar verhoogt de totale milieubelasting doordat die meer energie verbruikt.

Waterverspilling voorkomen

Gaat het je er vooral om het milieu te ontzien, koop dan geen close-in boiler maar vang het koude drinkwater op terwijl je wacht op warm water. Gebruik dat water later, bijvoorbeeld om mee te schoon te maken of planten water te geven.

Nieuw warmwatertoestel of leiding inkorten

Moet je minstens een halve minuut wachten op warm water in de keuken, en is er sprake van een korte leiding tussen het warmwatertoestel en de keuken (minder dan 10 meter), die ook niet te dik is (binnendiameter 13 mm of minder, bij koper buitendiameter maximaal 15 mm)? Dan ligt het aan de wachttijd van jouw warmwatertoestel.

Hoe lang het warmwatertoestel erover doet voordat het warm water begint te leveren, dat is de toestelwachttijd. Bij de meeste nieuwe (combi)ketels op gas bedraagt die maximaal 10 seconden. Bij oudere warmwatertoestellen kan de toestelwachttijd oplopen tot 30 seconden (jouw installateur kan dat voor je nagaan). Gaat het om een lange toestelwachttijd, overweeg dan het warmwatertoestel te vervangen, zie Nieuwe cv of combiketel kopen.

Heb je al een moderne ketel? Veel moderne ketels hebben een comfortstand voor warm water. Als je deze aanzet levert de combiketel sneller warm water. Kijk in de gebruiksaanwijzing of vraag de installateur ernaar.

Ketel verplaatsen

Zijn de leidingen langer dan 10 meter en is de toestelwachttijd kort? Overweeg dan of het de moeite is om het warmwatertoestel dichter bij de keuken te plaatsen en kortere leidingen aan te leggen.

Dit is een behoorlijke klus die waarschijnlijk alleen reëel is als je al plannen hebt voor een verbouwing of het vervangen van de ketel.

Lagere wachttijd, hogere kosten

Het is duurder om water op te warmen met elektriciteit dan met gas. Daarom is 1 liter warm water uit de close-in boiler duurder dan een liter water verwarmd met de combiketel op gas. Ook de aanschaf van een keukenboiler zorgt voor extra kosten.

Toestel Energiekosten / jaar** CO2-uitstoot (kg/jaar) Extra aanschafkosten incl. installatie
Gemiddelde close-in boiler € 60 (300 kWh) 110 kilo € 425
Combi-kokendwaterkraan € 40 - 80 (220 - 400 kWh)* 80 - 150 kilo € 950 - 1.500
Hr-combiketel € 25 (40 m3 gas) 70 kilo -

*) Er zijn grote verschillen in isolatiegraad. Slechter geïsoleerde apparaten verbruiken meer stroom in stand-by.
**) Bij een elektriciteitsprijs van 20 cent per kwh en gasprijs van 63 cent per m3 (prijspeil 2017).

Toch keukenboiler? Energiezuinig gebruiken!

Vind je de wachttijd praktisch gezien onacceptabel en wil je daarom een keukenboiler? Ga dan energieverspilling tegen:

  • Verlaag de watertemperatuur van de boiler naar 60 graden Celsius. Standaard staat die vaak op 80 graden, maar dat is onnodig hoog. Ga niet lager dan 60 graden, om het risico op Legionella te voorkomen (meer daarover op Drinkwater).
  • Sluit de boiler aan op een tijdklok, zodat de close-in boiler 's nachts of als er niemand thuis is, niet onnodig het water opwarmt.

Meer informatie

  • Vraag een installateur van vakvereniging UNETO-VNI naar de oorzaak van het lange wachten op warm water.
Terug naar boven