Praktisch over duurzaam

Naden en kieren dichtmaken

Door de brievenbus, langs het kruipluik of ‘gewoon’ onder de deur door: tocht kan overal vandaan komen. Het zorgt voor kou en onnodig energieverbruik. De oplossing is simpel: maak alle naden en kieren in je huis dicht, bijvoorbeeld met tochtstrips of kit. Je huis voelt warmer, je verspilt minder energie en je helpt het klimaat. 

Naden en kieren dicht: wat kost het en wat levert het op?

Een huis met veel naden en kieren is ‘lek’. Koude lucht van buiten stroomt je huis in en verwarmde lucht je huis uit. Je huis voelt daardoor kouder aan. De thermostaat een graadje hoger zetten lijkt een goede oplossing. Het wordt daardoor wel wat warmer in huis, maar je gasverbruik gaat ook omhoog. En dan te bedenken dat de thermostaat juist omlaag kan als alle naden en kieren dicht zijn.

Tochtband plakken in raam 800x500.jpg

Het dichtmaken van alle naden en kieren in een gemiddelde hoekwoning scheelt zo’n 70 m3 gas per jaar. Dat komt neer op een jaarlijkse besparing van € 60 (gasprijs 81,4 cent per m3, prijspeil 2020). En als de thermostaat dan ook nog een graadje lager kan (omdat het huis warmer aan voelt), dan bespaar je nog eens zo'n € 110 per jaar. Samen € 170 per jaar dus!

Als alle naden en kieren dicht zijn, kan de verwarming vaak ook een graadje lager. In een gemiddelde hoekwoning scheelt dat bij elkaar zo'n 170 euro per jaar!

Zelf doen: lage kosten

Als je zelf naden en kieren dichtmaakt, betaal je alleen de kosten van het materiaal. Die heb je zo terugverdiend met een lagere energierekening. 

Als je een klusjesman of bedrijf inhuurt, kost het natuurlijk meer. Milieu Centraal berekende dat het in een gemiddelde hoekwoning zo'n € 1.300 kost om alle naden en kieren te laten dichtmaken. Als een deel al is gedaan (bijvoorbeeld omdat je dak of vloer al geïsoleerd is), zijn de kosten lager.

Tip naden en kieren laten dichtmaken

  • 1

    Een slim moment om naden en kieren dicht te laten maken, is als je toch je huis gaat isoleren. Dan worden de naden en kieren vaak al dichtgemaakt bij de afwerking. Zo sla je 2 vliegen in 1 klap en spaar je geld uit. 

Op kierenjacht: check je huis op tocht

Naden en kieren kun je pas dichtmaken als je weet waar ze zitten. Soms is dat op zichtbare plekken in je huis, bijvoorbeeld in de brievenbus. Soms op onverwachte plekken, bijvoorbeeld bij gaten in de muur waar leidingen doorheen lopen.

Ga daarom op kierenjacht in je eigen huis. Check de ‘hotspots’ voor naden en kieren, kijk en voel als het hard waait: zijn ze dicht of voel je nog tocht als je je hand er voor houdt?

De ‘hotspots’ in huis

Door het hele huis
• Bij ramen en deuren die open kunnen
• Tussen de kozijnen en de muur
• Bij gaten in de muur of vloer waar leidingen doorheen lopen
• Tussen gipsplaten

Voordeur, meterkast, keuken en kruipluik
• Opvallende plekken: in de brievenbus en onder de buitendeur
• Onopvallende plekken: in de meterkast, bij leidingen achter en onder keukenkastjes en rondom het kruipluik

Bij de buitenmuren
• Bij een voorzetwand tegen de buitenmuur: tussen de gipsplaten
• Waar de begane grondvloer aansluit op de buitenmuren

In het dak
• Tussen dakplaten, in de nok en in de aansluitingen van het dak.

Tips voor de kierencheck

  • 1

    Warmtelekken zijn goed te zien op infrarood warmtefoto’s. Die kun je laten maken door een bouwkundige. Vraag bij het energieloket van jouw gemeente waar je een professional kunt vinden die warmtefoto's van jouw huis kan maken en advies kan geven over het dichtmaken van naden en kieren. Lees meer over warmtefoto's.

  • 2

    Ook in een nieuwbouwwoning of volledig gerenoveerde woning kunnen nog naden en kieren zitten. Dat kan je laten checken met een blower doortest. In een buitendeur wordt dan tijdelijk een ventilator geplaatst die lucht het huis in blaast. Met behulp van rook worden luchtlekken opgespoord. Deze test is wel duur en heeft alleen zin in woningen met weinig kieren.

Aan de slag: hoe maak je naden en kieren dicht?

'Naden en kieren' is een verzamelnaam voor allerlei plekken in huis die tocht veroorzaken. Maar ze zijn niet allemaal hetzelfde.

  • Naden zijn openingen tussen de vaste delen van je huis, bijvoorbeeld tussen het dak en de muur.
  • Kieren zitten tussen de bewegende delen, vooral bij deuren of ramen die open kunnen.

Ook zit er behoorlijk veel verschil in hoe groot ze zijn en hoe makkelijk je erbij kunt. Bij een brievenbus kun je bijvoorbeeld makkelijker dan bij de nok van het dak.

Kit in naad tussen kozijn en muur headerformaat.jpg

Om al die verschillende naden en kieren goed (en blijvend) dicht te kunnen maken, is de materiaalkeuze heel belangrijk. Kijk goed naar de eigenschappen van de naden en kieren die je dicht wilt maken en kies daar het juiste materiaal bij. Ga je bijvoorbeeld een groot gat of een kleine kier vullen? Moet het materiaal hard worden of juist meebewegen met de delen waar je het op aanbrengt? Kijk ook waar het materiaal nog meer aan moet voldoen. Wil je er bijvoorbeeld overheen kunnen schilderen, of ook buiten gebruiken?

In de tabel hieronder staat hoe en met welk materiaal je verschillende naden en kieren het beste kunt dichtmaken. Verderop in de tekst vind je meer details over de materialen en de manier van aanbrengen.

beweeg de tabel van links naar rechts

Plek van de naden en kieren Het meest geschikte isolatiemateriaal Manier van aanbrengen
Kieren bij ramen, deuren en het kruipluik (delen die open kunnen) Tochtband van flexibel en zelfklevend materiaal Je knipt het op maat en plakt het in het kozijn of de rand waar het raam of kruipluik in valt.
Tochtstrip van hard kunststof of aluminium met een flexibele rand of borstel Je zaagt de tochtstrip op maat en spijkert of schroeft die vast op de plek waar het raam of de deur in het kozijn valt
Buitendeur Tochtborstel ('dorpelstrip') Je zaagt de borstel op maat en maakt hem met spijkers of schroeven vast tegen de onderkant van de deur
Valdorpel Tochtborstel die je op maat zaagt en vastmaakt in een gefreesde sleuf in de onderkant van de deur. Als de deur sluit, gaat de borstel omlaag.
Brievenbus Brievenbusborstel Een kant-en-klaar product dat je vastschroeft aan de binnenkant van de brievenbus.
Naden tussen kozijnen en de buitenmuur of vloer PU compressieband of waterbestendige siliconenkit Knip PU-compressieband op maat en plak het rond het kozijn. Of vul de naad met siliconenkit (met een kitspuit). Bij houten kozijnen doe je dit alleen binnen, bij kunststof of alimuniumkozijnen binnen en buiten.
Metselspecie (dat is metselmortel aangemaakt met water) Bij houten kozijnen in stenen buitenmuur: breng in de naad rondom het kozijn aan de buitenzijde metselspecie aan met een voegspijker.
Naden in vaste delen, zoals vloer, gevel, dak, kozijn en aansluitingen daartussen Elastische kit (siliconenkit of polyurethaankit) Geschikt voor naden tot 5 millimeter. Aanbrengen met een kitspuit. Polyurethaankit is overschilderbaar, siliconenkit niet.
PU compressieband Geschikt voor naden tot 20 mm. Je knipt het op maat en plakt het in de naad.
Metselspecie of bouwschuim ('pur-schuim') Voor grotere naden, scheuren of gaten in stenen muren gebruik je metselspecie. Bouwschuim kan ook, maar is minder milieuvriendelijk.
Gaten in muren of vloeren waar cv- en waterleidingen doorheen lopen Glaswol, steenwol, vilt, vlaswol , kokos, sisal of compressieband Heel eenvoudig: je duwt het materiaal in de opening rondom de leiding. Gebruik je restjes glas- of steenwol, draag dan handschoenen, lange mouwen en een P2 stofkapje tegen jeuk en hoesten

6 Tips voor minder tocht

  • 1

    Ga je klussen, meet alles dan nauwkeurig op: dan ontstaan er minder naden en kieren. Kant-en-klaar producten (prefab) zijn handig omdat die al goed afgewerkt zijn (de platen sluiten bijvoorbeeld goed op elkaar aan). 

  • 2

    Maak grote voegen of kieren eerst kleiner, bijvoorbeeld met een latje. Breng daarna pas het afdichtingsmateriaal aan.

  • 3

    Voor het milieu is het vooral belangrijk dát je naden en kieren dichtmaakt, en maakt het minder uit met welk materiaal dat gebeurt.

  • 4

    Er zijn ook kozijnen te koop waarbij het kierdichtingsmateriaal al in het kozijn zelf zit. Handig, want dan hoef je zelf niet meer aan de slag!

  • 5

    Is alle tocht weg en zijn naden en kieren dicht? Let dan extra op ventilatie. Voor je gezondheid is het belangrijk dat de lucht in huis voortdurend wordt ververst. Lees meer op Woning ventileren.

  • 6

    Let op: de ruimte onder de binnendeuren in huis moet je niet dichtmaken: die is nodig zodat de lucht door het huis kan stromen. Lees meer op Woning ventileren.

Van tochtband tot elastische kit: wat is het en wat kost het?

Er zijn veel verschillende isolatiematerialen voor naden en kieren. Bij je materiaalkeuze is het vooral belangrijk welke naden en kieren je ermee wilt dichtmaken. Mag het materiaal hard zijn of moet het mee kunnen bewegen? Maar ook de kosten tellen mee. En of je het materiaal makkelijk zelf kan aanbrengen. Duurdere materialen gaan meestal wel langer mee. 

Kosten per materiaal

Materiaal Prijs
Tochtstrips: EPDM of EPT rubberprofielen € 30 - 70 (10 meter)
Tochtband: PE-rolband € 5 (10 meter)
Tochtband: PU- of EPDM-schuimband € 5 (10 meter)
Tochtband: PVC-schuimband € 3 (10 meter)
PU-compressieband € 8 - 40 (10 meter)
Tochtborstel € 5 - 10 (1 meter)
Brievenbusborstel Vanaf € 5 per stuk
Vezelmateriaal: glas- en steenwol € 4 - 5 per vierkante meter
Vezelmateriaal: kokos, vilt, sisal, hennep, vlaswol geen gegevens beschikbaar
Elastische waterdichte kit (siliconenkit en polyurethaankit) € 6 - 8 (300 ml)
Statische kit (overschilderbaar acrylaat, butyl of butyleen) € 2 - 4 (310 ml)
Elastische MS-polymeer kit (alles in één) € 10 (290 ml)
Purschuim (PU-schuim, polyurethaan schuim of bouwschuim) € 3 - 15 (500 ml)
Beglazingskit (voor ramen) € 4 - 11 (300 ml)

3 Tips als je materiaal gaat kopen

  • 1

    De meeste materialen zijn gewoon te koop bij de bouwmarkt of doe-het-zelf-winkels. Voor natuurlijke materialen als kokos, vilt, sisal, hennep en vlaswol kun je terecht bij een ecologische bouwmarkt.

  • 2

    Behalve PVC-schuimband en butyl- of butyleenkit kan je alle materialen ook buitenshuis gebruiken. Voor acrylaatkit moet je dan wel een soort kiezen die buiten bruikbaar is. Vezelmateriaal (zoals glaswol of kokos) moet je buiten beschermen met een latje.

  • 3

    Op de verpakking staat niet altijd duidelijk welk materiaal het is. Let dan op de levensduur die op de verpakking staat: siliconenrubber en EPDM gaan 10 jaar mee, PE-schuimband 1 tot 3 jaar en de rest 3 tot 5 jaar. 

Meer over tochtprofielen, vezels, kit en schuim

Ga je aan de slag? Lees meer over tochtprofielen, vezels, kit en schuim. Wat zijn de voor- en nadelen van elk materiaal? En waar moet je op letten als je het aanbrengt?

  • Tochtband en compressieband

    Wat is het?

    Tochtband en compressieband zijn soepele, zelfklevende tochtstrips. Je koopt ze op een rol. Het wordt gemaakt van de volgende materialen:

    • siliconenrubber
    • EPDM-rubber
    • EPT-rubber
    • PE (polyetheen of polyethyleen)
    • PVC-schuim
    • PU-schuim (polyurethaan schuim of purschuim)

    De voor- en nadelen van elk materiaal:

    • Tochtband van siliconenrubber is zeer flexibel (soepel) en gaat heel lang mee.
    • EPDM-rubber en EPT-rubber gaat lang mee, maar is minder soepel.
    • Gaat de keuze tussen PE, PU en PVC? Voor het milieu kun je beter tochtband van PE kiezen dan van PU-schuim (purschuim) of PVC-schuim. Een nadeel van PE is wel dat het minder lang mee gaat. En je moet het beschermen tegen zonlicht (UV-straling) met een afdichtlat of elastische (siliconen)kit.

    Waarvoor gebruik je het en hoe breng je het aan?

    • Tochtband gebruik je voor het dichtmaken van kieren rondom deuren, ramen en kruipluiken die open kunnen. Je knipt het op maat en plakt het op het kozijn (waar de deur of het raam in valt). Kijk goed op de verpakking voor de juiste kierbreedte. En zorg dat het oppervlak schoon, stofvrij en droog is zodat het goed blijft kleven.
    • Compressieband is alleen geschikt voor naden tot 20 mm in vaste delen, zoals muren en vloeren. Het is voor verschillende naadbreedtes verkrijgbaar en is opgerold maar een paar mm dik. Aanbrengen: verwijder de beschermlaag van de zelfklevende zijde en duw het band in de naad. Vervolgens zet het vanzelf uit en maakt de naad zo dicht.
  • Tochtstrip, tochtborstel en brievenbusborstel

    Wat is het?

    • Een tochtstrip is hard en wordt gemaakt van kunststof of metaal, met of zonder borstel. Strips met EPDM- en EPT-rubberprofielen gaan heel lang mee, maar zijn door hun stijfheid niet voor alle kieren geschikt.
    • Tochtborstels bestaan uit een borstel van kunststofvezels in een kunststof of aluminium frame (houder).
    • Een brievenbusborstel bestaat uit een kunststof of metalen frame met een kunstvezelborstel. Brievenbusborstels met een extra klep sluiten beter af dan die met alleen een borstel. Heb je een tuin? Met een buitenbus (brievenbus in de tuin) heb je helemaal geen last meer van tocht. Dan kun je de brievenbus in de voordeur of buitenmuur helemaal dichtmaken.

    Waarvoor gebruik je het en hoe breng je het aan?

    • Een tochtstrip zaag je op maat en zet je met spijkers vast op de grens van het kozijn en de deur of het raam.
    • Een tochtborstel zaag je ook op maat en schroef je op het raamkozijn of aan de onderkant van de buitendeur (aan de kant die naar binnen opengaat).
    • Een brievenbusborstel schroef je vast aan de binnenkant van de brievenbus.
  • Vezelmateriaal: glaswol, steenwol, vilt, sisal, hennep en vlaswol

    Wat is het?

    • Glaswol en steenwol zijn minerale materialen. De vezels kunnen jeuken en in je neus, ogen en keel kriebelen. Draag daarom altijd lange mouwen, handschoenen en een stofmasker (type p2) als je met dit materiaal werkt.
    • Vilt, sisal, hennep en vlaswol zijn natuurlijke materialen. Ze jeuken niet, maar zijn gevoeliger voor vocht en vooral geschikt voor gebruik binnen.

    Waarvoor gebruik je het en hoe breng je het aan?

    Vezelmateriaal gebruik je om gaten rondom leidingen in de muur of vloer dicht te maken. Het werkt heel simpel: je duwt het materiaal in het gat rondom de leiding en klaar! Dek vezelmaterialen wel altijd af tegen vocht, bijvoorbeeld met een latje of plint. Zo voorkom je ook dat losse vezels zich kunnen verspreiden.

  • Kit en schuim

    Wat is het?

    Kit en schuim zijn vloeibaar. Als je het hebt aangebracht, moet het eerst uitharden voor je het kan overschilderen.

    Er zijn verschillende soorten kit:

    • Siliconenkit is een kit die elastisch blijft en goed tegen water kan. Daardoor kun je het zowel binnen (voor sanitair en aanrechtbladen) als buiten gebruiken. Je kunt er niet overheen schilderen. Het is in verschillende kleuren en transparant (doorzichtig) te koop. Let op dat je een siliconenkit kiest die geschikt is voor de plek waar je hem gebruikt, dus voor binnen of buiten.
    • Polyurethaankit (PU-kit) is ook een elastische kit die goed tegen water kan. Je kunt hem voor dezelfde klussen buiten gebruiken als siliconenkit. Voordeel van PU-kit: je kunt er wel overheen schilderen.
    • Acrylaatkit, butylkit en butyleenkit kun je alleen binnenshuis gebruiken, want ze zijn niet waterdicht. En ze zijn alleen geschikt voor naden en kieren die niet (veel) uitzetten of krimpen. Deze soorten kit zijn namelijk statisch, dat wil zeggen dat ze niet ‘meebewegen’ met het materiaal waar je de kit op aanbrengt. Je kunt er wel overheen schilderen. Er bestaat ook speciale acrylaatkit voor buiten.
    • Als je zelf nieuwe ramen plaatst, dan gebruik je elastische beglazingskit tussen het glas en het kozijn. Dat verlengt de levensduur van het kozijn en maakt onderhoud minder vaak nodig: de kit houdt namelijk water en vuil weg. Glaszetters gebruiken deze kit standaard. Tegenwoordig wordt glas ook vaak met schuimband in de sponning geplaatst. Het glas wordt dan afgedekt met glaslatten of opdeklatten en de naad met kit. Bij kunststof en aluminiumkozijnen wordt geen kit gebruikt bij het glaszetten, maar profielen van EPDM kunstrubber.

    Schuim is handig voor slecht bereikbare plaatsen en om kleine naden of scheuren in metselwerk te vullen. Milieu Centraal adviseert om schuim zo min mogelijk te gebruiken, want er zitten stoffen in die allergische reacties kunnen geven. Grote naden en scheuren (meer dan een paar cm) kun je ook vullen met metselspecie (dat is metselmortel gemengd met water).

    Het milieunadeel van kit en schuim is dat ze blijvend vastplakken aan de onderlaag (bijvoorbeeld hout of steen). Je kunt ze later dus niet goed van de onderlaag scheiden, waardoor dat materiaal minder goed is te recyclen of hergebruiken.

    Hoe breng je het aan?

    Kit breng je aan met een kitspuit. Let goed op dat het materiaal waar je het op aanbrengt droog en stofvrij is. Sommige soorten kit kunnen ook op vochtige ondergrond aan worden gebracht. Vraag hiervoor advies aan de bouwmarkt en let op de gebruiksaanwijzing.

    Om schuim (purschuim, bouwschuim) aan te brengen moet je wel een beetje handig zijn. In bouwschuim en purschuim zitten stoffen die allergische reacties kunnen geven. Zet een raam open terwijl je bezig bent en in de uren daarna, draag handschoenen en voorkom dat het schuim in contact komt met je huid.
    Schuim gaat minder lang mee als er zonlicht (UV-licht) op valt. Bescherm het materiaal daarom met een afdeklat tegen UV-straling.

Tips voor het werken met vezels, kit en schuim

  • 1

    Vloeibare kit en schuim kan je huid irriteren (jeuken, rood worden). Let dus goed op terwijl je ermee werkt. Draag handschoenen en laat kit en schuim volledig uitharden voordat je het met je blote hand aanraakt. Dat geldt zeker voor siliconenkit en PUR-schuim. Volledig uitgeharde kit en PUR-schuim is niet schadelijk voor je huid of gezondheid.

  • 2

    Ga je aan de slag met glaswol of steenwol? Draag dan altijd handschoenen en lange mouwen en gebruik een stofkapje (type P2). De vezels kunnen jeuken en hoestprikkels geven.

  • 3

    Check altijd de verpakking van het materiaal waar je mee gaat werken. Op de verpakking of in de handleiding staat welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen en of het schadelijk kan zijn voor je gezondheid.

Naden en kieren dicht, maar blijf ventileren

Is je huis goed geïsoleerd en zijn alle naden en kieren dicht? Vergeet dan niet om goed te ventileren! De aanvoer van verse lucht en de afvoer van vervuilde lucht moet dag en nacht, het hele jaar doorgaan. Als je dat niet doet, raakt de lucht in huis vervuild en dat is slecht voor je gezondheid. Nog een reden om goed te ventileren: vervuilde, vochtige lucht zorgt voor schimmels en houtrot en dat is slecht voor je huis.

Meer weten over nut en noodzaak van ventileren? Kijk dan op Woning ventileren.

Op Slim en energiezuinig ventileren lees je welke slimme ventilatieroosters en systemen er zijn.

Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.