Je leefomgeving heeft invloed op je gezondheid. Maar de risico's van het milieu op je gezondheid zijn gemiddeld kleiner, dan de gevolgen van bijvoorbeeld een ongezonde levensstijl. Milieu Centraal geeft aan welke milieurisico’s je kunt vermijden en hoe.
Hoe je gezondheid ervoor staat, hangt af van vele zaken. Aangeboren aanleg bijvoorbeeld, en je eet- en beweeggewoonten. Maar ook de omgeving waarin je woont en werkt, beïnvloedt je gezondheid.
Van een aantal zaken weten we zeker dat ze schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid: luchtvervuiling, vocht en schadelijke stoffen in huis, asbest, radon en uv-straling. Veel van de risico's kun je zelf verminderen.
01
Ventileer je woning goed. Luchtverversing voorkomt dat stoffen die er in elk huis zijn, zoals vocht en radon, ophopen tot een schadelijke hoeveelheid.
02
Woon je nabij een snelweg of drukke weg, lucht dan zoveel mogelijk buiten de spitsuren en ventileer aan de kant van de woning die niet aan de weg ligt.
03
Bescherm jezelf tegen uv-straling van de zon.
04
Voorkom dat je in contact komt met asbest. Het verwijderen van asbest mag alleen met toestemming van de gemeente, en er gelden voorschriften.
05
Onderneem actie als je last hebt van stank- of geluidsoverlast.
De lucht in huis is een mengsel van allerlei stoffen. De meeste zijn onschadelijk, zolang de concentratie laag blijft. Hopen de stoffen zich op, dan groeit het risico op luchtwegklachten, allergieën en ziekten zoals longkanker. Daarom is luchtverversing belangrijk: dat houdt de concentraties zo laag mogelijk.
De belangrijkste boosdoeners in huis zijn tabaksrook, schimmel en huisstofmijt (als gevolg van hoge luchtvochtigheid), verbrandingsgassen, radon, en vluchtige organische stoffen (VOS) die verdampen uit allerlei producten en bouwmaterialen, zoals oplosmiddelen, lijmen en geurstoffen.
Je vermindert het risico op gezondheidsklachten door ongezonde lucht in huis door constant te ventileren, en te luchten als extra vieze lucht ontstaat. Meer hierover op ventileren.
Hoe groen, schoon en klimaatvriendelijk is jouw omgeving? Vul je postcode in en check je leefomgeving.
In de lucht zweeft een mengsel van heel kleine deeltjes: fijnstof. Fijnstof is een belangrijk bestanddeel van luchtvervuiling. Huishoudens, het verkeer en de industrie dragen het meeste bij aan de uitstoot. Daarbij is bijna een kwart (23%) van de uitstoot van fijnstof PM2,5 (deeltjes die kleiner zijn dan 2,5 micrometer) in Nederland afkomstig van houtstook door mensen thuis. Fijnstof is zó klein dat het in je longen terecht kan komen, en de kleinste deeltjes zelfs in je bloedbaan. Fijnstof is voor iedereen schadelijk en kan gezondheidsklachten veroorzaken zoals astma, COPD, chronische bronchitis, longkanker en hart- en vaatziekten. Lees onze tips tegen luchtvervuiling.
De kwaliteit van de lucht in huis wordt vooral bepaald door de hoeveelheid luchtvervuiling in de buitenlucht. Behalve als er wordt gerookt in huis: in vrijwel alle huizen waar wordt gerookt zijn de concentraties schadelijke stoffen hoger dan buiten. Het is dus verstandig om niet binnen te roken. Daarnaast is het voor iedereen belangrijk om goed te ventileren, want fijnstof hoopt zich vooral op in luchtdichte woningen waar weinig verse lucht binnenkomt.
Woon je naast een snelweg of verkeersknooppunt, dan ben je misschien geneigd om je woning minder te ventileren om uitlaatgassen buiten te houden. Maar dat is geen goed idee. Dan hoopt juist de luchtvervuiling op die binnenshuis ontstaat (door bewoners, vocht enzovoorts). Beter is om slim te ventileren: laat frisse lucht de woning binnenkomen aan de kant die het verst van de weg af ligt. En ventileer vooral buiten de spitsuren. Kijk voor meer tips op ventileren.
Asbest mag niet meer worden gebruikt omdat het inademen van asbestvezels kanker kan veroorzaken. Asbest is een materiaal dat voorheen werd gebruikt als isolatiemateriaal en brandvertrager - het kan dus nog voorkomen in oudere huizen.
Asbest mag alleen worden verwijderd met toestemming van de gemeente. Soms mag een particulier dat zelf doen, soms moet het door een bedrijf gebeuren. Er gelden altijd strenge voorschriften. In specifieke gevallen (bij 'hechtgebonden' asbest) is het beter om het asbest te laten zitten, mits het materiaal in goede staat is, niet wordt bewerkt en niet kan worden beschadigd. Lees meer over Asbest verwijderen.
Te veel blootstelling aan UV-straling uit zonlicht is schadelijk en kan huidkanker veroorzaken. Daar kun je je tegen wapenen: vier op de vijf gevallen van huidkanker zijn te voorkomen, door goed te beschermen tegen zonlicht.
Je vermindert het risico op huidkanker door niet te lang in de volle zon te gaan, door onbedekte huid te beschermen met kleding of royaal in te smeren met anti-zonnebrandproduct met een hoge beschermingsfactor.
Vloerisolatie zorgt voor een warmere vloer. De vloer is daardoor minder vochtig en daardoor krijgt huisstofmijt minder kans in huizen met tapijten of vaste vloerbedekking.
Het Astma Fonds raadt mensen met huiststofmijtallergie aan om tapijten en vaste vloerbedekking te verwijderen: een gladde vloer is veel makkelijker schoon te houden. Daardoor zijn er op een gladde vloer 10 tot 15 keer minder allergenen te vinden dan op een ongeïsoleerde vloer met tapijt (en 5 keer minder dan op een geïsoleerde vloer met tapijt).
Vloerisolatie is sowieso een goed idee: voor het milieu, voor je portemonnee en voor je comfort. Voor mensen met luchtwegproblemen, die per se tapijten of vaste vloerbedekking willen houden, is vloerisolatie daarbovenop ook nog eens goed voor hun gezondheid. Met een (geïsoleerde) gladde vloer zouden ze nog beter af zijn.
Laatst gewijzigd: 25 juni 2026
Ventileren is het naar binnen laten (aanvoeren) van verse lucht in huis én het naar buiten laten (afvoeren) van vuile lucht uit huis. Tussen aanvoer en afvoer moet de lucht in huis kunnen doorstromen. Dat is nodig voor een gezond en comfortabel huis zonder vocht en schimmel.
Radon (en thoron) kan aanwezig zijn in je woning. Dat is lastig te vermijden want het komt vrij als gas uit de bodem en stenen. Wel kun je met constante ventilatie en andere maatregelen zorgen dat de concentraties laag blijven.
