In hoeverre zijn Nederlanders bereid stappen te zetten voor de energietransitie? Milieu Centraal onderzocht in een thema-uitgave van de Monitor Duurzaam Leven wat Nederlanders al doen, en wat (nog) niet lukt. Bekijk de belangrijkste inzichten en download het volledige onderzoeksrapport.
Publicatiedatum: april 2026
Download de thema-uitgave Energietransitie (.pdf) van de Monitor Duurzaam Leven 2025.
De Monitor Duurzaam Leven geeft inzicht in de kloof tussen houding en gedrag, en laat sweetspots (grote kans op gedragsverandering) en bottlenecks (hardnekkige drempels) zien. Deze inzichten helpen bij communicatie, beleid en interventies gericht op duurzaam gedrag. In de thema-uitgave over de Energietransitie leggen we de focus op alle gedragingen die te maken hebben met de overstap van fossiele energiebronnen naar groen en hernieuwbaar in de domeinen Wonen, Mobiliteit en Financiën.
De thema-uitgave laat zien dat zeker de helft van de Nederlanders openstaat om te verduurzamen, maar dat de stap naar actie vaak uitblijft. Ze vinden duurzame keuzes nog te ingewikkeld, onzeker of onbereikbaar. Slechts 29% zegt daadwerkelijk iets te doen. Er ligt dus nog een flink gat tussen willen en doen. Dit zien we vooral op Mobiliteit. De thema-uitgave maakt zichtbaar dat draagvlak geen probleem is, maar dat mensen vastlopen op prijs, gemak en omstandigheden. De transitie vraagt om vertrouwen, duidelijkheid en een omgeving waarin duurzame keuzes haalbaar zijn voor iedereen.
De thema-uitgave bevat nieuwe modules ten opzichte van de meting in 2023 over onder andere woningverduurzaming en netcongestie. We hebben onderzocht wat het gedrag en draagvlak van huiseigenaren is om hun woning te verduurzamen met een pakket aan maatregelen, in plaats van losse stappen. Voor het eerst is ook gekeken naar zorgen over het volle stroomnet. Een meerderheid van de Nederlanders maakt zich bij de overweging om een elektrische auto of warmtepomp aan te schaffen, zorgen over de overbelasting van het elektriciteitsnet. Dit speelt ook bij de aanschaf van zonnepanelen. Zorgen over netcongestie kunnen de energietransitie vertragen. Tegelijkertijd staat ongeveer 61% van de Nederlanders ervoor open om apparaten buiten de piekmomenten te gebruiken.
De Monitor Duurzaam Leven wordt tweejaarlijks uitgevoerd door Milieu Centraal in samenwerking met Motivaction. In mei 2025 vulden meer dan 4.000 Nederlanders een vragenlijst in over hun gedrag, bereidheid en keuzes rond energie, mobiliteit, voeding en spullen. De resultaten zijn representatief voor de Nederlandse bevolking. Voor de thema-uitgave is in september 2025 een verdiepend onderzoek uitgevoerd onder 1.000 woningeigenaren.
De editie van 2025 bevat voor het eerst thema’s als dataverkeer en financiën (banken en verzekeringen) en een uitgebreide module over woningverduurzaming. Nieuw is ook de toevoeging van enkele vragen over netcongestie en flexibiliteit in energieverbruik.
Breed draagvlak, maar gedrag blijft achter
Gemiddeld staat ongeveer de helft van de Nederlanders open voor gedrag dat de energietransitie ondersteunt. Maar de stap van bereidheid naar actie is nog beperkt. Dat geldt vooral voor ingrijpende keuzes zoals minder autobezit, aardgasvrij wonen, elektrisch rijden en minder vliegen.
Duurzame keuzes worden uitgesteld
Hoge kosten, onzekerheid over terugverdientijden, gebrek aan overzicht, wisselend beleid en zorgen over comfort of netcongestie zorgen ervoor dat Nederlanders duurzame keuzes uitstellen. De belemmeringen om het gedrag aan te passen zijn dus vooral sociaal, fysiek en economisch van aard.
Groot onbenut potentieel op domein Financiën
Slechts een klein deel van de Nederlanders zit bij een duurzame bank, terwijl bijna de helft hier wel voor openstaat. Omdat het relatief makkelijk is om over te stappen van bank of verzekeraar, ligt hier een groot en onderbenut potentieel.
Stabiel beleid nodig
Mensen gaan zich vooral duurzamer gedragen als het praktisch haalbaar, betaalbaar en vanzelfsprekend is. Dit vraagt om stabiel en voorspelbaar beleid met een infrastructuur die duurzame keuzes ondersteunt. Maar ook om duidelijke informatie en ondersteuning voor huishoudens en het versterken van sociale normen rond duurzaam gedrag.
Laatst gewijzigd: 24 juni 2026
In hoeverre zijn Nederlanders bereid om duurzamer te leven? Milieu Centraal onderzocht in de Monitor Duurzaam Leven 2025 wat Nederlanders al doen, en wat (nog) niet lukt. Bekijk de belangrijkste inzichten en download het volledige onderzoeksrapport.
De energietransitie is belangrijk om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Het vraagt om aanpassingen in hoe we energie opwekken, gebruiken, opslaan en verdelen. In deze factsheet lees je hoe Nederland zich voorbereidt op een klimaatneutrale toekomst en wat daarvoor nodig is.
We ruilen aardolie en aardgas in voor groene energie – dat houdt onze energie betaalbaar en de lucht schoon, nu en later. Wie doet wat om die overstap te maken? Waarom is deze verandering zo belangrijk, en hoe kun je hieraan bijdragen? Je leest het allemaal op deze pagina.
