Ledlamp

De meeste mensen weten wel dat gloeilampen erg onzuinig zijn. Maar ook halogeenlampen gebruiken veel meer stroom dan ledlampen: zo'n 85 procent. Toch branden er in Nederlandse huizen nog steeds van deze onzuinige lampen, ook al zijn ze bijna niet meer te koop. Misschien voelt het raar om een nog werkende lamp te vervangen. Maar voor het klimaat en je energieverbruik is het beter.

Je hebt de keuze uit A-merken (wat duurder dan gemiddeld) en huismerken (wat goedkoper dan gemiddeld). Sfeerlampen zijn gemiddeld weer wat duurder.

Spaarlampen (cfl's) zijn bijna net zo zuinig als ledlampen. Het is daarom niet nodig om nog brandende spaarlampen te vervangen. Ten opzichte van de ledlamp heeft de spaarlamp wel een aantal nadelen:

• Het duurt even voordat de spaarlamp voluit licht geeft
• Een spaarlamp functioneert slecht bij kou (niet geschikt voor gebruik in de tuin of schuur)
• Een spaarlamp gaat eerder stuk bij vaak aan- en uitschakelen
• Als hij stukgaat, moet je een spaarlamp met zorg opruimen. Want er zit kwik in

Laat je lampen branden als je de kamer verlaat? Zonde, want dan verspil je elektriciteit. Schakel verlichting direct uit als je weggaat. Zo bespaar je stroomkosten.

Voor ruimtes waar je vaak in- en uitgaat, zoals de gang en het toilet, kan een licht- of bewegingssensor handig zijn. Daarmee gaat de lamp vanzelf uit als het licht is of als er niemand is. Let wel op dat de sensor zelf niet te veel energie gebruikt. Ook een tijdklok kan helpen om lampen vanzelf uit te laten gaan.

Een armatuur is het omhulsel van een lamp. Bijvoorbeeld de hele schemerlamp, van de poot tot aan de fitting. Het is beter voor het milieu om een tweedehands armatuur te kopen. Dat bespaart grondstoffen en scheelt de energie die nodig is om een nieuwe te maken. Bedenk dat donkere of dichte lampenkapjes licht tegenhouden, waardoor je misschien een sterkere lamp moet indraaien.

Armaturen worden steeds vaker verkocht met bijgeleverde of ingebouwde lampen. Als de lamp is ingebouwd, kun je die niet verwisselen. Gaat zo'n ingebouwde lamp stuk, dan is ook het armatuur niet meer goed bruikbaar. Kies daarom voor een armatuur waarbij je de lichtbron kunt vervangen.

Lampen die op 12 volt werken, hebben nog een transformator nodig die de netspanning (230 volt) omzet naar 12 volt. Zo'n transformator gebruikt soms ook stroom met het licht uit. Dit geldt ook voor dimmers. Je voorkomt sluipverbruik door de schakelaar tussen de transformator of dimmer en het stopcontact te plaatsen.

Koop je ledlampen om 12 volt-halogeenlampen te vervangen of dimbare ledlampen, dan moet je soms de 12 volt-voeding en/of de dimmer ook vervangen. Of dat nodig is, is moeilijk te voorspellen. Vraag advies in de winkel of probeer het thuis uit en vervang de voeding en dimmer als dat nodig is. Het sluipverbruik van nieuwe voedingen en dimmers is al laag door strengere regelgeving.