Asbest: wat zijn de risico's?

Asbest werd vroeger veel gebruikt omdat het brandwerend is en goed isoleert. Later werd bekend dat het gebruik van asbest ook een groot nadeel heeft: asbestvezels kunnen kankerverwekkend zijn wanneer ze worden ingeademd. Om die reden zijn er door de jaren heen regels opgesteld rondom de productie, toepassing en verwerking van asbesthoudende producten. Het overtreden van deze regels, doordat je ze niet kent of wanneer je er onverwacht mee te maken krijgt, zorgt voor financiële risico’s.

Asbest vormt een risico...

... voor je gezondheid, bij bouwen en verbouwen van je huis, bij verzekeringen, bij de aan- of verkoop van een huis en bij de online aanschaf van apparaten en cosmetica.

Het risico van niet-hechtgebonden asbest

Asbest werd op twee manieren gebruikt: hechtgebonden en niet-hechtgebonden.

Niet-hechtgebonden asbest moet worden verwijderd of afgedekt, omdat de asbestvezels niet in een ander materiaal vastzitten. Dit moet je altijd door een professioneel bedrijf add laten doen. Doordat de vezels niet vastzitten komen de asbestvezels makkelijker vrij. Niet-hechtgebonden asbest is daarom een groter risico voor de gezondheid.

Hechtgebonden asbest bestaat uit asbestvezels die vastzitten in een ander materiaal, meestal in cement. Doordat ze vastzitten komen de vezels niet zomaar in de lucht. Het materiaal levert dus weinig gevaar op voor de gezondheid. Als het materiaal beschadigt, kunnen de vezels wel vrijkomen. Het asbest is dan niet-hechtgebonden. In dat geval moet het asbesthoudende materiaal dus worden verwijderd.

Klussen en verbouwen voor huiseigenaren

Bij een huis dat gebouwd of verbouwd is tot ongeveer 1994, bestaat de kans dat er asbesthoudend materiaal is gebruikt. Vaak is dit al eerder onderzocht, bijvoorbeeld bij de koop van je huis. Als dit eerder onderzocht is, moet je deze informatie kunnen terugvinden in een asbestinventarisatierapport. Een rapport kan je veel informatie geven maar is helaas niet altijd volledig. Dit heeft te maken met het soort onderzoek dat gedaan is: visueel of destructief. add

Boetes en hoge kosten

Ben je je niet bewust van de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal, maar begin je wel met de verbouwing of klus, dan kun je vervelende situaties tegenkomen.

• Herken je asbest bij het openbreken van een muur of vloer, neem dan de juiste stappen en laat een inventarisatie uitvoeren. Dat betekent dat je kosten maakt voor het laten uitvoeren van onderzoek en eventueel voor het (laten) verwijderen van het asbest.
• Belandt het asbesthoudende materiaal in de container en wordt het herkend door bijvoorbeeld de omgevingsdienst, dan is er meer aan de hand. Want dan is het asbesthoudend materiaal beschadigd. Daardoor neemt het risico op vezels in de lucht toe. Door het materiaal weg te halen en te breken heb je het bewerkt. Maar het bewerken van asbesthoudend materiaal is verboden. Daarnaast moest je misschien een inventarisatierapport hebben en had je een sloopmelding moeten doen.
• Wijst een van je buren je op het asbesthoudende materiaal, neem dan contact op met een inventarisatiebureau. Dit bureau kan je zeggen of de concentratie vezels in de lucht van de woning veilig is en welke vervolgstappen je moet nemen. Je zult een asbestverwijderingsbedrijf moeten inschakelen om het asbest op een veilige manier te laten weghalen. Eventuele opruimkosten zijn voor eigen rekening.
• Een medewerker van de omgevingsdienst of van het containerbedrijf dat je afval gaat verwerken, kan een asbestmelding maken bij de gemeente of de milieupolitie. Hierdoor loop je het risico op een boete. add Eventuele opruimkosten zijn voor eigen rekening. In de meest ongunstige situatie, waarin het asbest in een grote container met sloopafval zit, wordt de hele afvalcontainer als asbesthoudend gezien. Verwijderingskosten kunnen dan hoger zijn.

Kijk voor meer informatie op: Wat te doen bij asbest?

Klussen en verbouwen voor huurders

Je mag als huurder niet zomaar klussen of verbouwen in je woning. In je huurcontract staat wat je wel en niet mag doen. Voor asbesthoudend materiaal in de woning is de verhuurder in principe verantwoordelijk. Is de woning gebouwd vóór 1994, dan moet de verhuurder informatie over de aanwezigheid van dit asbest met de huurder delen. Deze informatie staat vaak op een kaart in de meterkast. Is het niet duidelijk of er asbest in je woning zit? Neem dan contact op met de verhuurder.

Wanneer er inderdaad asbesthoudend materiaal in je woning zit, dan mag je op die plekken sowieso niet boren, spijkeren, zagen of op een andere manier klussen. Doe je dat wel, dan moet het asbest officieel worden verwijderd. Want na het ‘bewerken’ is het asbest niet-hechtgebonden. Omdat je op die plek niet mocht klussen, is het asbestonderzoek en het verwijderen van het asbest jouw verantwoordelijkheid. De kosten hiervoor kan de verhuurder dan op jou verhalen. Kom je onverwacht asbest tegen en kon je dit niet weten, dan gelden er andere regels.

Brand- of stormschade bij asbestdak

Brand- of stormschade aan een asbestdak zorgt voor milieuschade. Er komen namelijk asbestvezels vrij in de lucht die de veiligheid van omwonenden in gevaar brengen. Er volgt een onderzoek naar de concentratie asbestvezels in de lucht en er komt een officiële opruimingsdienst. Dit zorgt voor hoge kosten. Het kan zijn dat je verzekeraar deze kosten niet of maar gedeeltelijk dekt. In dat geval moet je deze werkzaamheden (deels) zelf betalen.

Brand bij niet geveegde asbestschoorsteen

Een verzekeraar kan bij brandschade dat je er alles aan gedaan hebt om een brand te voorkomen. Dat betekent dat je je schoorsteen regelmatig moet laten vegen. Maar een schoorsteenveger veegt geen schoorsteen met asbest. Stook je wel maar kun je niet bewijzen dat je schoorsteen is geveegd, dan loop je het risico dat je verzekeraar de schadekosten bij brand niet dekt. De kosten zijn dan voor jouw rekening en die kunnen hoog zijn.

Lees meer over houtstook en de bijbehorende gezondheidsrisico's op Eerlijk over houtstook.

Risico’s voor de koper

Koop je een huis gebouwd vóór 1994? Een onderzoek naar asbest geeft de koper de kans om met de verkoper een afspraak te maken over het verdelen van eventuele verwijderingskosten. In veel gevallen wordt de verkoopprijs dan wat lager. Makelaars kunnen helpen bij het maken van afspraken tussen koper en verkoper. Kies een makelaar die aantoonbaar ervaring heeft met asbest.

Is de koop afgerond en kom je toch asbest tegen dat verwijderd moet worden? Dan is er geen kans meer om de kosten te delen. Had de verkoper eigenlijk moeten weten van de aanwezigheid van dit asbest, dan kun je soms de verkoper met terugwerkende kracht add aansprakelijk stellen.

Risico voor de verkoper

Als verkoper wil je dat de verkoop van je huis zo soepel mogelijk verloopt en dat je er een goede prijs voor krijgt. Het is handig als je weet of er asbest in je huis zit. Als dat inderdaad zo is, dan kan de koper eisen dat dit verwijderd wordt en dat jij als verkoper (een deel van) de kosten van de verwijdering betaalt.

Weet je voor de verkoop of er asbest in je huis zit, dan kun je dit meenemen in de bepaling van de verkoopprijs. Wil je voorkomen dat je zaken als asbest moet regelen met een koper? Dan is het zelf (laten) verwijderen van asbest een optie. Vooral voor asbest op plekken waar het in de toekomst waarschijnlijk toch verwijderd moet worden, kan dit een goed idee zijn. Denk aan bijvoorbeeld asbestdaken en andere asbesttoepassingen aan de gevel, asbest in de schoorsteen of asbest op plekken waar gerenoveerd of verbouwd gaat worden.  

Verkoop je een huis gebouwd vóór 1994 met kans op asbest? Of weet je zeker dat er asbest aanwezig is? Schakel dan een makelaar in die kennis over asbest heeft.