Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Asbest

Ga je klussen of verbouwen in een huis dat voor 1994 is gebouwd? Pas dan op voor asbest. Als je asbesthoudend materiaal beschadigt (bijvoorbeeld door breken, boren of zagen), kunnen er asbestvezels vrijkomen. Inademen van die vezels kan slecht zijn voor je gezondheid. Sinds 1993 zijn vrijwel alle toepassingen van asbest verboden.

asbest-verwijderen-shut_21143062.jpg

Tot in de jaren 80 werd asbest veel gebruikt bij de bouw van huizen. Vaak is het verwerkt in golfplaten (op schuurtjes of een aanbouw), afvoerbuizen en schoorstenen. Maar het zit ook in plafondplaten, vensterbanken en vloerzeil. Zolang het materiaal niet beschadigd is, kun je het rustig laten zitten. Maar asbestdaken moeten voor 2024 verwijderd worden, omdat ze door weer en wind kunnen beschadigen.

Video: waar zit asbest in en hoe herken je het?

Tips omgaan met asbest

  • 1

    Ga niet in asbest boren of zagen en zorg dat je het niet breekt. Er komen dan vezels vrij die je kunt inademen. Dat kan slecht zijn voor je gezondheid.

  • 2

    Hechtgebonden asbest zit vast in een ander materiaal (meestal cement). Dit kun je laten zitten zolang het niet beschadigd is. Denk aan wandplaten en buizen voor riool, gas- en waterleiding. 

  • 3

    Asbestdaken zijn vanaf 2024 verboden. Die moet je dus (laten) verwijderen. Er is een subsidieregeling voor daken van 35 m2 of groter. 

  • 4

    Losgebonden asbest zit niet vast in een ander materiaal en komt dus makkelijker vrij. Het kan nodig zijn om dit te laten afdekken of verwijderen. Denk aan asbest in (oud) vinylzeil, afdichtingskoord en isolatieplaten.

  • 5

    Asbest herkennen is lastig. Kijk bij onze foto's en infographics op welke plekken je asbest kunt tegenkomen.

  • 6

    Wil je zeker weten of er asbest in jouw woning zit? Vraag dan advies aan een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf bij jou in de buurt. Kijk voor adressen op de website van Ascert.

  • 7

    Wil je asbest uit je huis of schuur verwijderen? Dan heb je toestemming nodig van de gemeente. Lees meer op Asbest verwijderen.

Zit er asbest in je dak?

Geef antwoord op de vragen en ontdek wat je moet doen als er asbest op je dak ligt. Welke regels gelden er en wat gaat het je kosten als je het asbestdak moet laten verwijderen?

Advies op maat bij asbest

Asbest en risico voor gezondheid

Asbest bestaat uit heel kleine vezeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. Als je ze inademt, kunnen ze na lange tijd longkanker, longvlieskanker of buikvlieskanker veroorzaken. In de buitenlucht zitten kleine hoeveelheden asbestvezels: je ademt dus elke dag een klein beetje asbest in. Het risico op kanker hangt af van de totale hoeveelheid asbest die je tijdens je leven inademt. De Gezondheidsraad schatte in 2010 dat in Nederland jaarlijks zo'n 1300 mensen aan een ziekte door asbest overlijden.

Vooral mensen die door hun werk veel en langdurig met asbest hebben gewerkt en die veel asbestvezels hebben ingeademd, lopen een risico op asbestkanker. Voor de meeste mensen is het risico gelukkig heel klein. Als je een keer voor korte tijd meer vezels inademt, neemt de kans op het krijgen van asbestkanker niet of nauwelijks toe. Dus heb je ooit een muurtje met asbest gesloopt, dan hoef je je niet meteen zorgen te maken. Toch is het verstandig om voorzichtig te zijn met asbest en jezelf en anderen niet onnodig aan asbest bloot te stellen. In de pdf Asbest en risico's voor de gezondheid van het RIVM zie je hoe klein of groot jouw risico is.

Asbest sinds 1993 verboden

Vanaf eind jaren 70 is het gebruik van asbest geleidelijk teruggedrongen. Zo mocht er vanaf 1983 geen vloerzeil met asbest meer verkocht worden. Sinds 1993 is het gebruik van asbest in Nederland grotendeels verboden. Vanaf 2005 is er een totaalverbod op gebruik (in nieuwe toepassingen) en hergebruik. Maar in oudere woningen of oude spullen zoals een warmhoudplaatje of bloembak kan nog wel asbest aanwezig zijn.

Asbest verwijderen of niet?

Als je asbest ontdekt, moet je het (laten) verwijderen of afdekken als er een risico is dat er vezels vrijkomen. Is dat risico er niet, dan is het vaak beter om asbest te laten zitten. Dat geldt bijvoorbeeld als het asbest goed vast zit (‘hechtgebonden’ is, bijvoorbeeld in cement zit), of op plekken zit die goed zijn afgeschermd en waar je nooit komt.

In sommige gevallen mag je asbest zelf verwijderen, in andere gevallen moet je een gespecialiseerd bedrijf inschakelen. Lees meer op Asbest verwijderen. In elk geval geldt: verkeerd verwijderen is vaak gevaarlijker dan laten zitten.

Asbestdak: voor 2024 verwijderen

Asbestdaken zijn vanaf 2024 verboden en moet je dus (laten) verwijderen. De reden hiervoor is dat asbestdaken door weer en wind kunnen beschadigen, waardoor er vezels kunnen vrijkomen. Lees meer op Asbest verwijderen.

Hechtgebonden en losgebonden asbest

Asbest werd op twee manieren gebruikt: hechtgebonden en niet-hechtgebonden (‘losgebonden’).

Hechtgebonden asbestvezels zitten vast in een ander materiaal, meestal cement. Voorbeelden zijn golfplaten, eterniet wandplaten, bloembakken en buizen voor riool, gas en waterleiding. Als hechtgebonden asbest niet beschadigd is, levert het weinig gevaar op voor de gezondheid. Je kunt het dan prima laten zitten, zolang je het niet beschadigt. Er is een uitzondering voor asbestdaken: die moet je wel verwijderen.

Losgebonden asbestvezels zijn niet in een ander materiaal vastgezet. Hierdoor kunnen de asbestvezels makkelijker vrijkomen. Losgebonden asbest moet dan ook altijd afgedekt of verwijderd worden. Het is bijvoorbeeld toegepast in vinylzeil, brandwerende kleding, afdichtingskoord, isolatieplaten en als spuitasbest. Vloerzeil kun je (laten) verwijderen, maar je kunt het ook afdekken met andere vloerbedekking.

Hoe kun je asbest herkennen?

Asbest herkennen is lastig. Asbest zelf is wit, blauw of bruin, maar het materiaal waarin het verwerkt is, kan allerlei kleuren hebben. De kleur van het materiaal zegt dus niets. Alle asbesthoudende producten hebben een vezelige structuur, maar dat is vooral bij hechtgebonden producten en materialen vaak moeilijk te zien.

Verder zegt de leeftijd van het materiaal iets over of er asbest in kan zitten of niet. Producten met los asbest (zoals vloerzeil, isolatiekoord) mochten vanaf 1983 niet meer verkocht worden. Hechtgebonden asbest (golfplaten, plafondplaten) is vanaf 1993 verboden.

Zeker weten? Laat een bedrijf onderzoek doen!

De fabrikant of leverancier van een product en de eigenaar/verhuurder van een huis kan je misschien vertellen of er asbest aanwezig is. Maar alleen met een microscoop kan je met zekerheid zien of ergens asbest in zit. Een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf kan voor jou nagaan of in jouw woning asbest zit. Het onderzoek kost geld. Bedrijven vind je via de website van Ascert.

Plekken in en om huis waar je asbest kunt vinden

In foto's, infographics en een tabel laat Milieu Centraal zien waar je in en om je huis asbest kunt aantreffen.

Golfplaat met asbest. Een asbestdak moet je voor 2024 verwijderen. Leiding met asbest. Asbest in huis kan gevaarlijk zijn. Asbest in plafondplaat. Asbest in huis is een risico. Vloerzeil met asbest. Asbest in huis moet je soms verwijderen.

Asbestwegwijzer InfoMil

De Asbestwegwijzer van InfoMil toont een heleboel plekken waar je asbest in en om huis kunt aantreffen. Klik op een afbeelding om naar de Asbestwegwijzer te gaan.

Afbeelding van een huis en de omgeving. Plekken rond huis waar asbest kan zitten. Afbeelding van een huis. Plekken in huis waar asbest kan zitten.

Overzicht producten met asbest

In de tabel staat een globaal overzicht van producten waar asbest in kan zitten.

beweeg de tabel van links naar rechts

Product Waar zit mogelijk asbest in?
Asbestcement platen, asbestkarton of asbesthoudend board Gevels, dak- en trapbeschot, plafonds, in en rondom schoorstenen (ook de schouw), in of bij de cv-installatie, in galerijen van flats, op schuren en garages (golfplaat), in vensterbanken
Vloerbedekking De rug van sommige soorten vinylzeil en sommige oude, harde vinyltegels van vóór 1983
Huishoudelijke apparaten Haardrogers, strijkijzers en warmhoudplaatjes ouder dan 20 jaar
Spuitasbest Isolatiemateriaal, als brandwerende laag op staalconstructies

Wie is verantwoordelijk voor asbest?

Als huiseigenaar ben je verantwoordelijk voor het asbest en mag je zelf bepalen of je het asbest uit je woning laat verwijderen. Uitzondering: als er sprake is van een gevaarlijke situatie, móét je het asbest (laten) verwijderen. Zit er asbest in je dak? Dan ben je verplicht dit vóór 2024 te (laten) verwijderen. Als een asbestdak in slechte staat is, kan de gemeente ook eisen dat het dak eerder verwijderd wordt. Lees meer op Asbest verwijderen.

Huurwoning: verhuurder verantwoordelijk

Asbesthoudende materialen die je als huurder hebt aangebracht, moet je zelf (laten) verwijderen. Als je het asbesthoudende materiaal hebt overgenomen van de vorige huurder, is de verhuurder verantwoordelijk voor het asbesthoudende materiaal.

Als huurder kan je de verhuurder vragen om asbest te verwijderen. Als het om onbeschadigd hechtgebonden asbest gaat, is de verhuurder daar niet toe verplicht. De GGD of de gemeente kunnen bemiddelen.

Meer informatie

  • Vragen over asbest in en om jouw huis? Neem contact op met de Rijksoverheid.
  • Kijk op de Asbestwegwijzer van Infomil waar in huis asbest kan zitten.
  • Meer lezen over asbest en gezondheid? Kijk op de website van de GGD in jouw regio.
  • Zoek je iemand om te controleren of ergens asbest aanwezig is? Adressen van gecertificeerde laboratoria, die asbestanalyses uitvoeren, vind je via de Stichting Certificatie Asbest (Ascert).
Terug naar boven