Praktisch over duurzaam

Bloedluis op kippen

Als je zelf kippen houdt is de kans groot dat je te maken krijgt met bloedluis (rode vogelmijt). De beestjes planten zich heel snel voort en nemen flink bloed af van kippen of andere vogels zoals duiven. Door het bloedverlies worden je vogels sneller ziek en onrustig. Ontdek hoe je bloedluis kunt voorkomen. Pas op met bestrijden: gebruik geen verboden gif zoals fipronil. 

De naam bloedluis klopt eigenlijk niet. Het bloeddorstige beestje is geen luis maar een mijt. De mijten planten zich razendsnel voort en kunnen 9 maanden zonder voedsel. Bloedluisbesmetting is dus een groot gevaar voor vogels. Met de juiste hygiënemaatregelen kan je besmetting voorkomen.

Bij besmetting kun je gif inzetten, maar sommige middelen zijn verboden. In de zomer van 2017 ontstonden problemen toen bleek dat bij pluimveebedrijven fipronil was ingezet. Veel kippen en eieren moesten toen vernietigd worden. Heb je zelf vogels? Lees wat wel en niet mag en hoe je bloedluis kunt voorkomen in je kippenhok of duiventil.

8 tips tegen bloedluis op kippen

  • 1

    Houd het hok grondig schoon, goede hygiëne verkleint de kans op besmetting. Volg het schoonmaakschema om de maatregelen te plannen.

  • 2

    Wit de binnenkant van het hok met witkalk (en hou dit bij). Kalk absorbeert vocht en in droge ruimten overleeft bloedluis moeilijker. 

  • 3

    Hang zitstokken zwevend op of maak een buffer zodat bloedluizen niet naar de zitstokken kunnen kruipen.

  • 4

    Maak het kippenhok vogeldicht. Vogels die op bezoek komen nemen bloedluizen (mijten) mee.

  • 5

    Bestrijd de bloedluis door plaatselijk te verhitten met föhn of stoomreiniger

  • 6

    Vraag de dierenarts om een medicijn als je kippen ziek zijn. Tegen bloedluizen bestaan diergeneesmiddelen voor kippen.

  • 7

    Benut een natuurlijke vijand en plaats roofmijten. Biologische bestrijding is beter voor het milieu dan bestrijdingsmiddelen met gif

  • 8

    Gebruik alleen toegestane middelen en geen verboden stoffen zoals fipronil

Voorkomen met grondige schoonmaak

Bloedluis bestrijden is lastig vanwege de grote kans op besmetting en omdat de beestjes zich snel voortplanten. Bovendien zitten de mijten verstopt in kieren waar je moeilijk bij kunt komen. Met de juiste hygiënemaatregelen kun je bloedluisbesmetting voorkomen. Daarom raadt Milieu Centraal aan om een goed schoonmaakrooster te volgen. Richt het hok zo in dat je makkelijk kunt schoonmaken en let goed op dat de bloedluizen niet langs de wanden naar de zitstokken kunnen kruipen. Onderstaand schoonmaakschema is op basis van het advies van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren. 

Bloedluizen kunnen ziektes verspreiden. Neem als je gaat schoonmaken dezelfde voorzorgsmaatregelen als tegen het risico op een tekenbeet: trek een lange broek aan in laarzen, draag lange mouwen en dek je hoofd af met bijvoorbeeld een muts.

Schoonmaakschema tegen bloedluis

Iedere dag
- eieren rapen
- water verversen
- mestplank afkrabben
- waterbakken wassen

Wekelijks
- uitwerpselen in binnen- en buitenhok verwijderen
- zitstokken reinigen

Iedere 2 weken
- zitstokken en mestplanken schoonmaken met desinfecterend middel
- voerbakken goed schoonmaken

Maandelijks
- legnesten desinfecterem (in de winter is eens per twee maanden voldoende).
- stro verschonen in de legnesten (vaker als het snel vies wordt)

Ieder kwartaal
- bodembedekking van het nachthok geheel verschonen. Het strooisel moet altijd droog aanvoelen en mag niet ruiken naar ammoniak.
- vloer schoonmaken met een geschikt desinfecterend middel. Volg de aanwijzingen van de fabrikant.
- bijwerken binnenkant hok met witkalk

1 keer per jaar
- het is verstandig om eens per jaar in de buitenren een laag van circa 20 centimeter af te graven en weer aan te vullen met schoon zand. De vuile grond kun je in de tuin verspreiden. Vervang het zand in het zandbad regelmatig. 
- binnenzijde hok witten met witkalk.

Wit de binnenkant van het hok met witkalk

Wit eenmaal per jaar de binnenzijde van het (nacht)hok met witkalk en werk het regelmatig bij. De witte kalk werkt preventief tegen bloedluis. Het middel absorbeert vocht en in droge ruimten overleeft het beestje moeilijker. Witkalk geeft altijd wit af. Bloedluizen ademen door hun huid, de kalk die afgegeven wordt als de luis er overheen loopt werkt verstikkend waardoor de bloedluizen zullen sterven. Witkalk vult naden en kieren eenvoudig af, de broedplaats voor ongedierte wordt zo onbereikbaar.

Verhitten met föhn of stoomreiniger

Een effectieve behandeling is het dierverblijf verhitten met stoom of water van minimaal 70 graden. Ook kun je een waterkoker met de deksel open laten koken. Pas wel op dat je het apparaat niet helemaal laat droogkoken.

Een andere, vrij onbekende, maar makkelijke en effectieve methode is: een verfstrip-föhn op alle naden en kieren zetten (let op brandgevaar). Maak eerst alles schoon met heet sodawater, dan de föhn erop en je hoort de beestjes onder je handen knappen. Vergeet vooral de plekken onder de zitstok en in de legnesten niet. Nadat alle plekken door de verhitting bloedluisvrij zijn gemaakt, kun je de wanden en kieren en zitstokken inborstelen met droge witkalk.

De verfstrip-föhn en stoomreiniger kun je huren (en kopen) bij de doe-het-zelfzaak, of huren in de buurt, bijvoorbeeld via Peerby.

Zwevende zitstokken of een buffer

Bloedluizen kruipen via de zitstok naar je kippen toe. Om ze tegen te houden moet je een buffer maken zodat de zitstokken bloedluisveilig zijn. Het helpt om olie of vaseline te smeren op plekken die de bloedluizen moeten passeren om bij de zitstok te komen. Bij wandbevestiging kun je een stuk van de stok afzagen en de stok vastzetten in bloedluiswerende houders. Er zijn speciale anttibloedluis-zitstok-houders en bloedluisbakjes. Zwevend ophangen doe je met stevig ijzerdraad. Eventueel kun je ook een constructie met horizontale stokken maken die rusten op een frame waarvan de poten (verticale delen) in badjes/bakjes met olie staan. De bakjes met olie moet je wel afschermen en verversen.

Maak het kippenhok vogeldicht

Vogels komen graag buurten bij je kippenhok om een graantje mee te pikken. Bezoekende vogels nemen vogelmijten mee zoals bloedluis. Voorkom dus dat vogels het hok binnen kunnen vliegen. Pas ook op met vogelnesten en nestkastjes in de buurt van het kippenhok. Bloedluizen kunnen zich in vogelnesten en nestkasten verschuilen en vermeerderen en van daaruit verplaatsen. Hang nestkasten niet in de buurt van je kippenhok, en maak ze na het broedseizoen goed schoon.

Diergeneesmiddel tegen bloedluis

Net als bij honden en katten die vlooien hebben, kun je bloedluizen ook bestrijden door de kippen met medicijnen te behandelen. Dit heeft geen zin als niet tegelijkertijd de bloedluizen verwijderd worden door hygiënisch schoon te maken. De diergeneesmiddelen zijn alleen op recept te krijgen. Vraag je dierenarts ernaar.

Biologische bestrijding: natuurlijke vijand

Bloedluis staat op het menu van de roofmijt. Je kunt de bloedluis-etende beestjes kopen en in het hok loslaten. De roofmijten gaan op jacht naar bloedluis en zijn veilig voor de kippen of andere vogels. Roofmijten tegen bloedluis kun je bestellen via een tuincentrum of online. 

Chemische bestrijdingsmiddelen

Probeer eerst of goed schoonmaken en bestrijding met een natuurlijke vijand zoals roofmijt mogelijk is voor je naar chemische middelen (gif) grijpt. Lukt dit niet? Kies dan een toegestaan gif en gebruik het veilig om gevaar voor mens, dier en milieu te voorkomen. 

Aan het toelatingsnummer en de ingrediënten op de verpakking zie je of je een middel mag gebruiken tegen bloedluis. Een toelatingsnummer is bijvoorbeeld 12345N of NL01234567890 en kun je hier checken bij het Ctgb. Je vindt ook middelen in winkels (vooral op internet) die niet zijn toegelaten. Gebruik deze middelen niet, ook niet als het goed klinkt zoals 'natuurlijke oliën' of 'biologische landbouwmiddel'. Lees meer over bestrijdingsmiddelen en het milieu.

Wat kun je eventueel wel gebruiken?

Een relatief mild middel is silicapoeder met diatomeeënaarde. Hier zit geen chemische stof in maar het bevat scherpe stukjes die de mijt verwonden, waardoor hij uitdroogt en sterft. Het middel heeft geen toelatingsnummer, maar gebruik wordt toegestaan via een gedoogconstructie. Ook andere insecten worden door dit middel verwond en gedood, dus gebruik het alleen in het kippenhok.

Toegestaan, maar afrader: spinosad

De werkzame stof spinosad is toegelaten door het Ctgb om bloedluis mee te bestrijden. Spinosad wordt gemaakt door een bodembacterie. Spinosad werkt op het zenuwstelsel van insecten en mijten die het middel eten of er mee in aanraking komen. Het zorgt ervoor dat spieren oncontroleerbaar bewegen. Dit leidt tot verlamming en uiteindelijk tot de dood, meestal na 1 tot 2 dagen. Spinosad staat op de risicolijst van Milieukeur voor het keurmerk Planet Proof, omdat het een hoger risico voor het milieu heeft dan andere stoffen.  Lees nauwkeurig de gebruiksaanwijzing als je dit middel wilt inzetten.

Verboden: o.a. Fipronil

Het gebruik van fipronil in pluimveebedrijven veroorzaakte grote ophef in 2017. Professionals mogen dit middel inzetten om kakkerlakken te bestrijden, maar om bloedluis te bestrijden is het verboden.

Lees meer over bloedluis in het dossier op levendehave.nl

Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.