Praktisch over duurzaam

Eikenprocessierups

Door klimaatverandering voelt de eikenprocessierups zich steeds beter thuis in Nederland. De brandharen van de rups veroorzaken zoveel klachten dat het beestje bekendstaat als de ‘terrorrups’. Vind tips tegen overlast en ontdek wat je kunt doen om de natuur te laten helpen bij het bestrijden van de eikenprocessierups. 

In de zomermaanden zie je veel bomen met waarschuwingslinten. Dit zijn eikenbomen waarop een nest eikenprocessierupsen is gevonden. De waarschuwingslinten zijn niet voor niets: de minuscule brandhaartjes van de rups zweven door de lucht en veroorzaken problemen met de huid, ogen en luchtwegen. Laat bestrijding van nesten over aan professionals. Als je een tuin hebt kun je natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups helpen.

Tips tegen de eikenprocessierups

  • 1

    Blijf uit de buurt van eiken met rupsen (ook honden kunnen last krijgen).

  • 2

    Bedek je huid en ogen als je toch in een gebied komt waar de rupsen zitten. 

  • 3

    Probeer nesten of rupsen niet zelf te verwijderen of vernietigen. Spuit niet met gif, dat is gevaarlijk voor andere dieren.

  • 4

    Meld besmette bomen bij je gemeente als er nog geen lint om de boomstam zit.

  • 5

    Heb je een besmette eik in eigen tuin? Schakel een professionele bestrijder in.

  • 6

    Zet planten en plaats nestkastjes in je tuin. Zo trek je natuurlijke vijanden van de rups aan zoals de koolmees en de sluipwesp.

Besteed bestrijden uit

Als de boom in de openbare ruimte staat, maak dan een melding bij gemeente. Staat hij op je eigen terrein? Roep dan hulp van een hovenier of boomverzorger in. Eikenprocessierupsen kunnen worden bestreden door ze op te zuigen, weg te branden en door middel van biologische bestrijding. Laat deze maatregelen altijd over aan gespecialiseerde bedrijven om verspreiding van de haren te voorkomen en te zorgen dat andere dieren (vlinders) geen gevaar lopen. Het kan gevaarlijk zijn voor mens en dier als je gif verkeerd gebruikt. 

Hoe herken je de eikenprocessierups?

Eikenprocessierups loopt in processie.jpg

Een eikenprocessierups herken je aan zijn kenmerkende lange witte haren. Dit zijn overigens niet de haartjes die overlast geven als je ermee in contact komt, die zijn zo minuscuul klein dat ze met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn. De rupsen komen alleen voor in eikenbomen. Een eik heeft een unieke bladvorm en laat in de herfst eikels vallen. De haartjes kun je echter tot wel 100 meter rond de boom tegenkomen. Het nest zit meestal in kluwen spinsel aan de zuidzijde van de boom, maar soms ook op de grond aan de voet van de boom. Vanaf de nesten verplaatsen de rupsen zicht in een sliert – in processie – naar de blaadjes. Ook andere rupsen eten blaadjes van eikenbomen, de eikenprocessierups heeft als enige lange witte haren en loopt in processie.

Wat is de oorzaak van het probleem?

De eikenprocessierups komt in zeer grote getale op bomen voor na een aantal warme voorjaarsmaanden. Dat er vaker warme voorjaarsmaanden zijn in Nederland heeft te maken met klimaatverandering. Door de combinatie van warmte en onvoldoende natuurlijke vijanden ontstaat de plaag. Natuurlijke vijanden zijn bijvoorbeeld vogels (koolmees) en insecten (sluipwesp). De brandharen komen tevoorschijn nadat de rups 2 keer is verveld. De haren zijn zo hardnekkig dat ze nog 6 tot 8 jaar overlast kunnen geven nadat de rups is gedood of ontpopt tot een vlinder. Door de wind of verkeerde bestrijding kunnen de haren wel 100 meter vanaf de boom terechtkomen.

Voorkomen van nieuwe plaag 

Natuurlijke vijanden zijn je beste vrienden tegen de eikenprocessierups. Zo zorgen sluipwespen dat rupsen in een vroeg stadium doodgaan en smullen koolmezen van eikenprocessierupsen. Ook diverse andere dieren lusten de rupsen zoals mussen, kauwen, kevers, lieveheersbeestjes en vleermuizen.

Om de volgende plaag van de eikenprocessierups te voorkomen kun je zelf een steentje bijdragen. Breng de balans terug door natuurlijke vijanden een handje te helpen. Dat doe je door je tuin vriendelijk in te richten voor vogels en insecten en veel soorten planten en bomen te planten. Biodiversiteit zorgt voor balans en houdt plagen in toom.

Wat kun je doen bij brandhaarklachten?

Er zijn een paar manieren om de brandharen voorzichtig te verwijderen. Op oakie.info van de GGD lees je meer over klachten verhelpen. Neem contact op met de huisarts bij erge klachten.

  • Trek heel voorzichtig je kleding uit en was die vervolgens op minimaal 60 graden
  • Strip je besmette huid met - steeds een nieuw stukje - (schilders)plakband.
  • Spoel de huid af met lauw water
  • Vermijd krabben en wrijven, kalmerende zalf helpt tegen jeuk.

Meer informatie over de processierups

Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.