Schimmels in de tuin

Tuinieren Handen Blaadjes Aangetast
Zwakke planten, verkleurde bladeren, of vreemde spinsels? Misschien is jouw plant ziek, maar een gebrek aan voedingsstoffen of licht kan ook de oorzaak zijn. Stel dus eerst een diagnose en kies daarna het bijbehorende 'medicijn'.

Plantenziekten voorkómen is natuurlijk het beste voor je tuin en het milieu. Vijf tips om schimmels op jouw planten geen kans te geven.

Tips tegen schimmels in de tuin

01

Kies voor sterke, gezonde planten die bij je tuin passen. Tips vind je bij planten en bomen kiezen. Als een plant steeds opnieuw ziek wordt, kan je beter voor een andere plant kiezen.

02

Zet planten op een geschikte plaats: als ze te weinig licht, water of voedingsstoffen krijgen, vermindert hun weerstand. Verbeter de bodem zo nodig met compost.

03

Inspecteer je planten regelmatig en verwijder aangetaste takken of bladeren. Gooi die niet op composthoop, maar bij het gft-afval. Anders breng je de schimmels later zelf weer terug in de tuin via het compost.

04

Schimmels gedijen in een vochtige omgeving. Door ruimte te laten tussen planten, onkruid te verwijderen en de tuin 's morgens water te geven in plaats van 's avonds, houd je de bodem droog.

05

Verbouw je groenten in een moestuin? Zet dan niet elk jaar hetzelfde gewas op dezelfde plek. Door vruchtwisseling voorkom je dat plaagorganismen voet aan de grond krijgen in je tuin.

Wat is de oorzaak?

Voordat je zieke planten of een aangetast gazon er bovenop kunt helpen, moet je weten wat er aan de hand is. Is je plant aangetast door een schimmel – en welke soort dan – of nemen luizen, mijten of andere insecten hapjes uit de bladeren?

Zo herken je schimmelsoorten

Symptomen Soort schimmel
Oranje vlekjes op het blad Roestschimmel (vooral bij stokroos)
Witte wollige plekjes op de bovenkant van het blad Echte meeldauw
Bleekgele vlekken bovenop het blad en wit poederig pluis eronder Valse meeldauw
Gele en zwarte vlekken op het blad, uiteindelijk valt het af Sterroetdauw (bij rozen)
Omgevallen en dode kiemplantjes Smeul
Verdorde grassprieten (in het gazon) die aan elkaar plakken, soms met rozerode draadachtige woekering Rooddraad
Bruine plekken (in het gazon) met sneeuwwit pluis Sneeuwschimmel

Schimmel bestrijden met brandnetels

Met 75 gram brandnetelblaadjes kun je fruitbomen en groenten beschermen tegen schimmels. Het middel kun je zelf maken, het is officieel toegelaten en het is een milieuvriendelijk manier om schimmel te bestrijden. Meng jonge brandnetelblaadjes met 1 liter drinkwater en laat het 3-4 dagen trekken bij 20°C. Verdun het middel ongeveer 5 keer voor je het gebruikt. De exacte verhoudingen voor verschillende soorten planten ontdek je in de gedetailleerde instructie (pdf) van het Ctgb.

Planten sterker maken

Blaadje met verkleurde bruine vlekken. Schimmels in de tuin.

Extract van heermoes – dat vaak als onkruid in tuinen voorkomt – werkt tegen schimmels in je moestuin. Vind je geen heermoes, dan zijn de buitenste schillen van uien een alternatief.

Het recept hiervoor: laat een 200 gram heermoes een half uur weken in 10 liter water en kook dit daarna drie kwartier. Als het afgekoeld is, filter je het geheel en je verdunt de vloeistof met nog eens 10 liter water. Het gemaakte extract gebruik je binnen 24 uur door het op planten en op de grond te spuiten.

Je kunt ook plantenversterkende middelen kopen op basis van een plantaardige etherische olie die ook in voedingsmiddelen is toegestaan (zoals anijs, munt of kruidnagel), of op basis van algen- en zeewierextract.

Chemische bestrijding

Infographic over gebruik bestrijdingsmiddelen (Klik om te zoomen)

Tegen schimmels zijn chemische bestrijdingsmiddelen te koop. Koop alleen middelen met een toelating van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en koop nooit iets waar de ingrediënten niet op staan. Een toegelaten middel herken je op de verpakking aan een nummer dat begint met 'NL', 'EU' of eindigt op een 'N'. Lees meer over toegelaten middelen. Welk middel je mag gebruiken tegen een plaag kun je ook vinden op de toelatingslijst van het Ctgb.

Bestrijdingsmiddelen zijn vaak toegelaten voor specifieke (plaag)dieren. Twijfel je over met welke plaagdier jij te maken hebt? Dan kun je het Kennis- en adviescentrumdeterminatie (KAD) inschakelen om erachter te komen. Hier zijn wel kosten aan verbonden.

Volg altijd de gebruiksaanwijzing

Dat een middel is toegelaten betekent nog niet dat het milieuvriendelijk is. Sommige stoffen zijn bij verkeerd gebruik schadelijk voor het grondwater, de bodem of voor andere dieren dan het plaagdier. Volg daarom altijd nauwkeurig de gebruiksaanwijzing van een bestrijdingsmiddel. Zo houd je de risico's voor je gezondheid en het milieu zo laag mogelijk.

Negeer vage claims

Soms zie je termen als 'plantaardig', ‘natuurlijk’ of ‘milieuvriendelijk’ op het etiket staan. Dit soort vage kreten zeggen weinig bij een bestrijdingsmiddel: gif is gif. Dat geldt ook voor 100% natuurlijke middelen. Laat je dus niet misleiden door dit soort claims, maar check altijd de kleine lettertjes op het etiket.

Klein chemisch afval

Laat na gebruik de spuitbus of andere verpakking heel en lever restanten in als klein chemisch afval.

Professionele bestrijding

Heb je alles geprobeerd en heb je nog steeds last van de plaag? Schakel dan professionele bestrijders in. Erkende bestrijders kijken eerst samen met jou wat je aan preventie kunt doen. Pas als laatste redmiddel gebruiken ze gif. Erkende professionele plaagdierbestrijders kun je vinden via het KAD, of via brancheverenigingen NVPB of PLAN.