Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Gezond gazon

Als je het gazon slim aanlegt en goed onderhoudt, heb je minder water, mest en bestrijdingsmiddelen nodig. In een dichte, gezonde grasmat op een luchtige bodem krijgen onkruid, mos en plaaginsecten weinig kans.

Tips

  • 1

    Gras zaaien kost meer tijd, maar is milieuvriendelijker en een stuk goedkoper dan graszoden leggen.

  • 2

    Compost en dierlijke mest belasten het milieu minder dan kunstmest.

  • 3

    Houd de bodem onder het gazon luchtig, eventueel door gaten te prikken en te verticuteren.

  • 4

    Maai je gazon regelmatig tot een hoogte van 4 of 5 cm, maar laat het iets langer in droge periodes (5 à 7 cm). Te kort gras werkt mosvorming in de hand. Maai je gras eind augustus en begin september juist weer iets korter, opdat grasetende emelten (larven van langpootpuggen) minder kans krijgen.

  • 5

    In de schaduw is het lastig om mooi, dicht gazon te laten groeien. Als het niet lukt om een gezonde grasmat aan te leggen kun je alternatieven overwegen, zoals bodembedekkende plantjes of een bloemenweide.

  • 6

    Gebruik liever geen gif. Doe je dit toch, neem dan alleen middelen met een toelatingsnummer van het Ctgb.

Graszaad of grasmat?

gras-voeten-545839_26196712-400x300.jpg

Kies een geschikte plaats uit voor jouw gazon. Een gezonde grasmat heeft voldoende zonlicht nodig en een luchtige, humusrijke ondergrond die (hemel)water goed kan verwerken. Onder bomen winnen onkruid en mos het door de schaduw makkelijk van je gazon.

Zelf gras inzaaien 

Bij de teelt van kant-en-klare graszoden worden veel water, bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. Zelf gras zaaien is milieuvriendelijker en ook nog eens 6 keer zo goedkoop. Bescherm je net ingezaaide gazon wel tegen vogels, bijvoorbeeld met een vogelschriklint.

Speciale graszaadmengsels

Je kunt kiezen uit verschillende graszaadmengsels. Voor gazons waarop veel gelopen of gespeeld wordt, is sterker gras nodig dan voor een siergazon. Ook voor in de schaduw zijn er speciale grasmengsels. Krijgt het gras na verloop van tijd kale of bruine plekken, dan kun je die weer dicht laten groeien door graszaad te zaaien en er wat compost(water) over te verdelen.

Twee keer per jaar bemesten

Wil je het milieu zo weinig mogelijk belasten, kies dan voor organische meststoffen (compost en dierlijke mest) in plaats van kunstmest en gebruik niet te veel mest. Overtollige mest verontreinigt de bodem en het grond- en oppervlaktewater. Overbemesting kan de graswortels bovendien verbranden, met een gelige grasmat als gevolg. Organische mest geeft zijn voedingsstoffen langzaam af aan de bodem, waardoor ze minder snel in het grondwater terechtkomen. Er bestaan ook speciale gazonmestmengsels met zo’n werking; daarin worden echter soms bestrijdingsmiddelen verwerkt.

In voorjaar en najaar

Om een dikke, gezonde grasmat te houden, kun je het beste twee keer per jaar mest uitstrooien: in februari/maart en augustus/september. Voorjaarsmest geeft het gazon een frisgroene kleur en zorgt voor nieuwe grassprieten. Nazomermest helpt het gras de winter door te komen en bevordert de wortelontwikkeling.

Compost met Ecolabel

Ook voor het gazon is compost geschikt: strooi het uit in een dun laagje. Biologische compost en compost met het Europese Ecolabel zijn weinig belastend voor het milieu. 

Gras regelmatig maaien

bigstock-trimmed-lawn-path-46676086-400x300.jpg

Regelmatig maaien houdt je gazon mooi en gezond. In normale omstandigheden kun je het beste een hoogte van 3 tot 5 cm aanhouden, anders droogt het gras gemakkelijk uit. Is het langdurig droog weer of ligt je gazon in de schaduw, houd dan 5 - 7 cm aan. Langer gras houdt het vocht beter vast en wordt minder snel geel bij droogte dan kortgemaaid gras.

Laat niet te veel maaisel liggen

Maai je vaak en is je gras gezond, dan kun je het maaisel gewoon laten liggen. Grote hoeveelheden maaisel kunnen het gras verstikken; die kun je beter op de composthoop of in de gft-bak gooien. Wordt het de composthoop, meng het dan met andere organische materialen.

Met de hand of elektrisch?

Handmatig maaien is beter voor het milieu dan het gebruik van een grasmaaimachine. Een benzinemaaier veroorzaakt veel stank en lawaai; een elektrische machine kost natuurlijk stroom: gemiddeld 19 kWh per jaar. Dat is ongeveer twee keer zoveel als een frituurpan of een föhn. 

Slim water sproeien

Een gazon heeft vooral in het eerste jaar extra water nodig. Daarna zijn de wortels lang genoeg om het water in de grond te bereiken. Je hoeft de tuin dan alleen te sproeien in droge periodes.

Sproei niet 's avonds

Sproei bij voorkeur ’s ochtends vroeg als de zon nog niet fel schijnt. ’s Avonds sproeien levert een nat en dus schimmelgevoelig grasveld op. In felle zon verdampt het water te snel en fungeren de waterdruppels als een vergrootglas, waardoor het gras kan verbranden. Meer over watergebruik in de tuin lees je op Water besparen in de tuin.

Voorkom onkruid en mos

Onkruid met een penwortel, zoals paardenbloemen, kun je met de hand verwijderen. Mos en onkruid gedijen slecht in een dichte, gezonde grasmat. Hoe krijg je zo’n mooi groen gazon? Door dit goed te bemesten, niet te kort te maaien (zeker niet voor de winter) en de bodem luchtig te houden. In een luchtige bodem groeien de graswortels beter en groeit mos minder goed.

Gaatjes prikken in het gras

Je kunt het gras ‘verluchten’ door met een riek of prikrol gaten in de bovenlaag te prikken. Zo verbetert de lucht- en waterhuishouding rond de wortels. Ook verticuteren kan helpen: dat is het verwijderen van mos en afgestorven grasresten. Hiervoor zijn speciale verticuteerharken te koop.

Verstoor de emelten

Doorluchting en verticuteren verstoren ook de emelten (larven van langpootmuggen) die jouw gazon aanvreten. Zorg ervoor dat het gras eind augustus en begin september kort blijft, dan kan de langpootmug zijn eitjes minder makkelijk leggen.

Zuurgraad op peil

Het is normaal om na de winter een beetje mosvorming in je gazon te hebben. Een deel hiervan verdwijnt vanzelf door de lente- en zomerzon. Je voorkomt mosvorming behalve door doorluchting en zon, door de bodem minder zuur te maken met kalk. 

Chemische bestrijding: is het nodig?

Kies je voor chemische bestrijding, koop dan alleen middelen met een toelating van het Ctgb. Lees hier hoe en waarom. Volg de gebruiksaanwijzing altijd nauwgezet! Chemische bestrijdingsmiddelen zijn per definitie giftig. Bedenk daarom goed of dit wel nodig is.

Tegen mos

IJzersulfaat is een relatief onschadelijke stof om mossen in gazons te bestrijden. Gebruik het niet op verharding, want daar zorgt het voor bruine verkleuring. Na behandeling niet op het gazon lopen voordat het geregend heeft of voordat is gesproeid. Indien het niet regent binnen de 48 uur na de toepassing, dan het gazon begieten.

Tegen bladplanten

2,4-D is een problematische stof die bij drinkwaterwinningspunten de normen overschrijden. Je mag het nooit meer dan eens per jaar gebruiken. Dicamba met 2,4-D laat grassen intact en bestrijdt alleen tweezaadlobbigen (bladachtige planten). Voorkom dat korrels met Dicamba en 2,4-D verwaaien en vogels en zoogdieren (ook mensen) schaden door de korrels alleen te gebruiken op nat gras en enkele dagen later opnieuw te sproeien.

Het mag als onkruidbestrijder gebruikt worden in de tuin, in gazons en op open verhardingen (grind, schelpen etc), maximaal 1x per jaar. Niet toepassen over open water (sloot, vijver, etc.) 

Lever restanten van alle bestrijdingsmiddelen in bij het Klein Chemisch Afval.

Meer informatie

Je vind nog veel meer informatie over tuinieren zonder chemische bestrijdingsmiddelen op het breed gedragen informatieplatform OnkruidVergaat.nl en Delevendetuin.nl.

Terug naar boven