Praktisch over duurzaam

Tuintips om wateroverlast te verminderen

Hoosbuien zorgen steeds vaker voor wateroverlast. Het riool kan al dit water vaak niet aan, waardoor straten, huizen en kelders onderlopen. Met een groene tuin en regenton help jij om wateroverlast te verminderen.

Vrouw zet bloemen in de tuin. Een groene tuin helpt tegen wateroverlast.

In een groene tuin met gazon en borders kan regenwater wegzakken. Er stroomt dan minder water via de tegels naar het riool, waardoor het riool bij hoosbuien minder snel overstroomt. Leg zo weinig mogelijk tegels en klinkers in de tuin. Een terras of tegelpad is prima, maar laat voldoende ruimte over voor gras en planten.

5 tips voor een watervriendelijke tuin

  • 1

    Leg zo min mogelijk tegels in de tuin en zorg voor voldoende gras en borders. Hoe meer groen, hoe beter het water weg kan zakken in de tuin.

  • 2

    Sluit een regenton aan op de regenpijp en gebruik dit water om je tuin te besproeien.

  • 3

    Een vijver zorgt voor opvang van regenwater. Gebruik de vijver als 'overloop' voor de regenton en voer regenwater af naar de vijver.

  • 4

    Een groen dak vangt ook regenwater op. Lees tips op Groen dak.

  • 5

    Heb je geen tuin? Ook met een watervriendelijke geveltuin of balkon help je wateroverlast voorkomen.

Meer hoosbuien, meer wateroverlast

Het KNMI heeft berekend dat de hoeveelheid neerslag de afgelopen 60 jaar met 20 procent is gestegen. Het KNMI voorspelt dat het aantal hoosbuien door de klimaatverandering zal toenemen.

Het riool kan dat vaak niet aan. Het rioolsysteem aanpassen aan hoosbuien is onbetaalbaar. Gelukkig vangen ook parken, perken en tuinen regenwater op. Tuinbezitters zijn daarom onmisbaar bij het voorkomen van wateroverlast. Zij kunnen zorgen dat regenwater zo min mogelijk in het riool komt. Dit kan door het opvangen van regenwater in gras of beplanting, in vijvers, gootjes, regentonnen of door hoogteverschillen in de tuin aan te brengen. Bomen bieden schaduw, verkoeling en nemen veel water op. Pergola’s en gevelgroen hebben hetzelfde effect. Hoe meer groen in de tuin hoe beter. Het liefst 60% groen en maximaal 40% verharding.

Hoe voorkom je wateroverlast?

Gemeentes en waterschappen zetten alle zeilen bij om wateroverlast te beperken of voorkomen. Maar jij kunt ook helpen: met een groene tuin, regenton en groen dak.

Leg zo weinig mogelijk tegels in je tuin

Door tegels en bestrating kunnen riolen forse regenbuien niet altijd verwerken. Als de riolen overlopen, kan het vuile rioolwater op straat terechtkomen. Of het stroomt naar sloten en kanalen en veroorzaakt daar vissterfte. Akkers kunnen vervuild raken, zodat de boer zijn oogst moet weggooien. Je kunt de druk op het riool helpen verminderen door je tuin zo weinig mogelijk te bestraten. Hemelwater kan dan gewoon in de grond zakken en daar worden opgeslagen.

Zet planten en bomen in de tuin

Planten en bomen hebben water nodig en zuigen dus grondwater op. Zet een paar bomen, struiken of fruitboompjes in je tuin en laat je schutting begroeien met klimplanten. Op Planten en bomen kiezen lees je welke planten voor jouw tuin geschikt zijn.

Ga voor een groene haag: kies haagplanten of struiken (zoals coniferen, laurieren of meidoorn) als erfafscheiding in plaats van een houten of stenen schutting. De bladeren van een heg verdampen water, dit draagt bij aan een koelere tuin. De wortels van een haag zorgen dat de bodem doorlatend blijft en het regenwater makkelijker weg kan zakken.

Voldoende compost voor je bodem 

Compost is goed voor de waterhuishouding van je bodem. Als je wat compost door zandgrond schept, kan die het water beter vasthouden. Heb je kleigrond, dan zorgt compost voor een lossere structuur, zodat plantenwortels beter bij het water kunnen. 

Leg een gazon aan

Een gazon houdt regenwater vast en laat het in de bodem wegzakken. Onder de groene laag leven onder andere regenwormen, slakken en duizendpoten. Samen zorgen ze voor een waterdoorlatende bodem, de verwerking van plantenresten en zijn ze voedsel voor bijvoorbeeld vogels. Lees meer over gras in je tuin.

Zorg dat het water weg kan

Dat kan op verschillende manieren. Leg je een terras aan? Laat dan een rand vrij voor een border met planten. Zo kan het water toch weglopen en staat je terras niet vol plassen. Ook kun je kiezen voor een alternatief met halfverharding of waterdoorlatende bestrating, zoals schelpen of schors. Op Riool Info staan verhelderende filmpjes waarin je ziet hoe je (regen)water in de tuin kunt verwerken.

Leg een regenvijver of wadi aan

Woon je in een gebied met kleigrond, veengrond of met een hoge grondwaterstand, leg dan een buffervijver aan. Zo’n regenwatervijver vangt regenwater op en laat het langzaam wegzakken in de grond. Een regenwatervijver heeft wisselende waterstanden: vol na een regenbui en bijna leeg als het lang droog blijft. Kies voor groene oever of een grindbed, dan ziet je buffervijver er altijd mooi uit. De wisselende waterstanden zorgen dat er veel verschillende planten en dieren kunnen leven. Oeverplanten zuiveren het water en helpen mee om de tuin in de zomer koel te houden. Lees ook de info van tuinbranche over de regenvijver (pdf). Woon je in zandgrond gebied, waar het regenwater gemakkelijk wegzakt, dan kun je kiezen voor een wadi: een lager gelegen stuk grond zoals een greppel of een kuil. Wanneer het hevig regent, stroomt het regenwater hiernaartoe. 

Creëer hoogteverschillen in je tuin

Als je hoogteverschil in je tuin aanlegt, stroomt het regenwater naar lager gelegen en onverharde delen van de tuin (of naar je wadi of regenvijver). Hier kan het water even blijven staan en geleidelijk wegzakken zonder dat je er hinder van ondervindt. De hoogteverschillen en natte en droge gedeelten bieden plekken voor verschillende planten. In het natte gedeelte kun je ook een houten vlonder als terras of tuinpad aanleggen. Leg waterdoorlatend antiworteldoek onder en tussen het vlonderhout om onkruidgroei te voorkomen.

Gratis hemelwater in de regenton

Een regenton kun je eenvoudig aansluiten op de regenpijp. Ze zijn er in alle soorten, maten en prijzen; je koopt ze op internet of bij tuincentra. De regenton slaat het regenwater op. Via een kraantje kun je dit gratis water op elk gewenst moment aftappen en in je tuin gebruiken. Zo kan je jaarlijks honderden liters water besparen. In Nederland haalt 1 van de 6 tuinbezitters zijn tuinwater al uit de regenton. Heb je een vijver? Dan kun je die gebruiken als 'overloop' voor de regenton. Meer tips lees je op Water besparen in de tuin.

Tip: leg een deksel op de regenton zodat muggen geen eitjes in het water kunnen leggen. 

Groen balkon, geveltuin of verticale tuin

Heb je geen tuin? Ook planten op je balkon, in een geveltuintje of tegen de muur helpen mee tegen wateroverlast. Voor een geveltuin vervang je een aantal tegels langs de gevel voor verse aarde en planten. Als je klimplanten in je geveltuin plaatst, blijft het begroeide deel van de gevel in de zomer koel en in de winter kan het warmteverlies verminderen. De planten zijn schuilplekken voor insecten en vlinders. Kleine dieren gebruiken de geveltuintjes om van geveltuintje naar geveltuintje te gaan en zich zo veilig te kunnen bewegen door de straat. Op een balkon kun je verticaal tuinieren. Bijvoorbeeld met pallets boven elkaar of met plantenbakken, zo creëer je meer groen op jouw balkon. Lees hier meer over een watervriendelijke geveltuin (pdf) of balkon (pdf).

Groen dak: tuin op je dak

Een groen dak met sedum of een daktuin houdt regenwater vast en helpt om wateroverlast te voorkomen. In sommige gemeentes kun je subsidie krijgen als je een groen dak aanlegt. Niet ieder huis is geschikt voor een groen dak. Lees meer op Groen dak tegen wateroverlast.

Wil je meer tips? Check het handboek

Het Handboek voor de watervriendelijke tuin geeft tips om je tuin watervriendelijk te maken. Het is een initiatief van Vereniging Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling en Tuinbranche Nederland. Stichting RIONED, STOWA en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben er aan bijgedragen.

Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.