Bloemen kiezen
Het is moeilijk te zeggen welke bloementeelt het milieu het minst belast. Kasbloemen of bloemen die zijn ingevlogen per vliegtuig kosten veel energie. Bij bloementeelt in de open lucht wordt weer veel bestrijdingsmiddel gebruikt. Dit levert verschillende soorten milieubelasting op, die niet met elkaar zijn te vergelijken.
Een uitzondering op deze regel vormen biologische bloemen, en bloemen uit de geïntegreerde teelt - dat zijn Europese bloemen die in de open lucht zijn geteeld. In deze gevallen is geen of zeer weinig bestrijdingsmiddel gebruikt, en weinig energie verbuikt voor transport.
Minder (vaak) bloemen
Het lastige is dat u als consument bij aankoop van een boeket niet kunt nagaan waar de bloemen zijn geteeld of hoe ze zijn vervoerd. Bovendien kunnen biologische bloemen ook uit de verwarmde kas komen. En biologische bloemen uit de geïntegreerde teelt zijn niet herkenbaar aan een keurmerk. Alleen door minder en minder vaak bloemen te kopen, weet u zeker dat u het milieu minder belast. Desondanks kunt u blijven genieten van bloemen én rekening houden met het milieu als u onderstaande tips in gedachten houdt.
Tips bij aanschaf van bloemen
- Kies een goede bloemist. Met verse bloemen van goede kwaliteit heeft er langer plezier van.
- Kies bloemen die lang mee gaan, zoals amaryllis, flamingobloem of chrysant. Ook van bloeiende planten en bollen in een pot heeft u lang plezier. Narcissen, irissen en tulpen gaan relatief minder lang mee.
- Enkele bloemen, of één bloem in een mooie vaas kan net zo decoratief zijn als een grote bos.
Tips voor verzorging van bloemen
-
Gebruik een schone vaas, om bacteriegroei te beperken. Glazen vazen zijn ideaal omdat u in een oogopslag de waterstand en -kwaliteit ziet.
-
Vul de vaas met vers koud water, en los daarin snijbloemenvoedsel op. Dat verhoogt de levensduur met zo'n 30 procent.
-
Snijd bloemen af met een scherp mes. Voorkom breken, knippen, insnijden of inkerven en schrap de stelen nooit kaal. Snijd bij bolgewassen het witte ondereinde van de steel af (behalve bij de hyacint).
-
Zet de bloemen na het afsnijden direct in de vaas.
-
Als de bloemen bij ontvangst slap zijn of koud aanvoelen, snijd dan vijf centimeter van de steel af en laat de bos dan in papier zo'n drie uur in een koele ruimte staan, om water op te nemen en te herstellen.
-
Voorkom blad in het water, dat zorgt voor bacteriegroei en vervuiling. Verwijder overtollig blad en overbodige zijscheuten.
-
Zet de bloemen niet te dicht op elkaar; geef ze een ruime vaas.
-
Plaats de vaas niet op de tocht, niet in de zon en ook niet boven de verwarming. Geef bloemen wel licht, ze groeien vaak nog in de vaas.
-
Fruit in een fruitschaal produceert gassen waardoor de bloemen snel verouderen - zet de vaas dus niet vlakbij een fruitschaal.
-
Ververs het water om de dag.
-
Snij na circa vier dagen drie cm van de stelen af.
Milieubelasting van bloemen
Behalve de teelt van bloemen, kost ook het transport van bloemen veel energie, vooral als ze worden ingevlogen van andere continenten. Het hoge energiegebruik draagt bij het versterkte broeikaseffect en klimaatverandering. Lees hierover meer op Broeikaseffect of Klimaatverandering.
De teelt van bloemen in de open lucht klinkt beter, maar daarbij komen relatief veel bestrijdingsmiddelen en meststoffen kijken. Die vervuilen bodem(water) en lucht.
De milieubelasting als gevolg van het energieverbruik, bestrijdingsmiddelen en meststoffen is niet zomaar te vergelijken. Daarom is het niet te beoordelen welke bloemen, of welke teeltmethode het minst belastend is. Bovendien zijn er grote verschillen tussen telers.
Zover consumenten dus al een keuze hebben, is het lastig om daarnaar te handelen: u kunt bij aankoop niet na gaan hoe de bloemen zijn geteeld en getransporteerd. Alleen goede verzorging - om onnodige verspilling te voorkomen - en minder vaak bloemen kopen, leveren direct milieuwinst op.
Zomerbloem niet altijd beter
Bloemen die u in het voorjaar of in de zomer koopt, hebben de naam minder milieubelastend te zijn dan winterbloemen. De kas gebruikt in de winter namelijk bijna twee keer meer energie dan in de zomer. Toch gaat die vuistregel niet altijd op. Voor sommige bloemen die u in het voorjaar of de zomer koopt, duurt de teelt namelijk zo lang dat ze wel degelijk in de winter in de kas hebben gestaan.
Bronnen van bloemen
Import
Ongeveer vijftien procent van de hier verkrijgbare bloemen worden geïmporteerd: negen procent uit Zuid-Europa en zes procent van andere continenten.
Bloemen uit Zuid-Europa komen binnen per vrachtauto. Dat kost veel minder energie dan vliegen en draagt dus minder bij aan het versterkte broeikaseffect. Het is niet zeker of Nederlandse en Zuid-Europese bloemen ook milieuvriendelijker zijn als je let op gewasbescherming en meststoffen in andere continenten. Daarover is namelijk niet veel bekend. Als je energieverbruik vergelijkt, dan komen ingevlogen bloemen uit andere continenten, en in kassen geteelde bloemen ongeveer gelijk uit.
Kasteelt
De meeste bloemen in Nederland groeien in verwarmde kassen; sommige soorten, zoals rozen, krijgen ook belichting. De milieubelasting van dit type teelt zit dan ook voornamelijk in energieverbruik. De milieubelasting van bestrijdingsmiddelen en meststoffen is bij kassenteelt vaak laag. Door het gesloten systeem komen er minder stoffen in het milieu.
Bijna alle gangbare kasteelt is geïntegreerde teelt. Dat wil zeggen dat er efficiënt wordt omgegaan met bestrijdingsmiddelen en meststoffen, en dat er minder schadelijke middelen gebruikt worden.
Open lucht teelt
De teelt van bloemen in de open lucht vergt gemiddeld veel meer bestrijdingsmiddelen dan de teelt van voedingsgewassen. Er zijn wel grote verschillen tussen telers. De bollenteelt is het meest belastend: gemiddeld zet de bollenteelt negen keer zoveel bestrijdingsmiddelen in als in de akkerbouw.
Voordelige keerzijde is dat teelt in de open lucht maar weinig energie kost. Bolbloemen als tulpen en narcissen groeien overigens eerst in de open lucht, maar worden daarna meestal in de kas tot bloei gebracht.
Biologische bloemen
Biologische bloemen belasten het milieu het minst met bestrijdingsmiddelen en meststoffen. Als de bloemen zijn ingevlogen of in de kas geteeld zijn, wat voor biologische bloemen geen uitzondering is, hebben ze echter wel een hoog energieverbruik.
Keurmerken
Biologische bloemen
Biologische bloemen zijn beperkt verkrijgbaar bij meer dan honderd natuurvoedingswinkels, bij sommige benzinepompen, bloemenzaken, tuincentra en via het postorderbedrijf.
Het EKO keurmerk zit op biologisch geteelde producten. De term 'biologisch' is juridisch beschermd en het product moet minimaal voldoen aan de Europese normen voor biologische teelt. Dit betekent onder andere dat ze zijn geteeld zonder chemische meststoffen en bestrijdingsmiddelen. Als dat nodig is worden wel natuurlijke bestrijdingsmiddelen gebruikt. Voor het energieverbruik zijn geen regels.
Kijk voor meer informatie over het EKO-keurmerk op Keurmerk landbouw.
Demeter
Een aantal bedrijven verkoopt Demeter zaaigoed en bloembollen. Het Demeter-keurmerk staat op biologisch-dynamisch geteelde producten. Net als in de biologische landbouw wordt er geen gebruik gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Op een aantal punten gaan Demeterboeren nog een stap verder, zoals het gebruik van biologische mest.
Kijk voor meer informatie over het keurmerk Demeter op Keurmerk landbouw.
Fair Flowers and Plants
Een relatief nieuw consumentenkeurmerk voor de sierteelt in Europa is Fair Flowers and Plants (FFP). Dit keurmerk let niet alleen op milieuzaken, maar kijkt ook naar de werk- en leefomstandigheden van werknemers in de sierteeltsector. De eisen van Fair Flowers and Plants gelden voor de hele productieketen, dus zowel voor de telers als voor de handel. Vanaf 2008 zijn bloemen met dit keurmerk ook in Nederland verkrijgbaar, in navolging van Engeland, Duitsland, Frankrijk en Zweden.
Meer informatie
- Verkooppunten van Fair Flowers and Plants (FFP) zijn te vinden op zie www.fairflowersfairplants.com.
- Biologica heeft een digitale Bio-Gids met verkoopadressen voor onder meer biologische bloemen: www.biogids.nl
- De eisen van Demeter producten en gecertificeerde bedrijven vindt u op www.demeter-bd.nl.
- De Milieufederatie geeft informatie en verzamelt nieuws over milieuzaken, onder meer over bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt: www.milieufederatie.nl, zoek op 'bestrijdingsmiddelen bollen teelt'.
- U vindt een bloemist in de buurt op www.regiobloemist.nl. Hier kunt u ook bloemen bestellen.
Naar boven