Het broeikaseffect zorgt ervoor dat de temperatuur op aarde hoger ligt dan op grond van de warmte-instraling van de zon en de aardwarmte verwacht kan worden. Zonder het broeikaseffect zou de temperatuur gemiddeld -18°C zijn, nu is zij 15°C. Dit effect wordt veroorzaakt door broeikasgassen in de atmosfeer die warmte vasthouden net zoals de overkapping van een broeikas de uitstraling van warmte tegenhoudt en zo de temperatuur in de broeikas laat oplopen. De bekendste broeikasgassen zijn waterdamp, koolstofdioxide, methaan en stikstofoxiden.
Oorzaken
Onderzoekers denken dat het versterkte broeikaseffect komt door het gebruik van fossiele brandstoffen. De laatste honderd jaar gebruiken we veel meer brandstoffen dan daarvoor. Dat komt omdat we nu apparaten, machines en vervoermiddelen gebruiken, en die werken op olie, kolen of gas. Het lijkt moeilijk te geloven, dat mensen het klimaat kunnen veranderen, maar door het gebruik van fossiele brandstoffen zijn de concentraties CO2 in de atmosfeer sinds de industriële revolutie, tweehonderd jaar geleden, met dertig procent toegenomen.
Fossiele brandstoffen bevatten CO2 die miljoenen jaren geleden door planten is vastgelegd. Het kooldioxide kwam destijds niet vrij na sterfte van de planten, omdat bijzondere omstandigheden leidden tot opslag (fossiliseren) van het materiaal. Het oude kooldioxide ligt dus buiten de CO2-cyclus opgeslagen. Maar met het gebruik van fossiele brandstoffen belandt fossiele CO2 als extra hoeveelheid in de atmosfeer.
Het broeikaseffect wordt ook versterkt doordat mensen veel bomen kappen waardoor de bossen verdwijnen. Bomen gebruiken tijdens hun groei CO2 en slaan de koolstofverbindingen op in hun takken, bladeren en wortels. Dit komt weer in de lucht bij de kap of als de boom sterft en langzaam verrot.
Gevolgen
Als het broeikaseffect sterker wordt, zal de temperatuur op aarde stijgen. De afgelopen honderd jaar is het op aarde 0,6 graad warmer geworden. Dat lijkt weinig maar zelfs een kleine stijging van de gemiddelde temperatuur wereldwijd, kan problemen opleveren voor mensen, dieren en planten. Het water in de zeeën zal bijvoorbeeld stijgen waardoor land onder water komt te staan. In sommige gebieden kan het zo heet en zo droog worden, dat er geen voedsel meer groeit en geen drinkwater meer is.
Onderzoekers verwachten dat de gemiddelde temperatuur op aarde de komende honderd jaar verder zal stijgen. Ze weten niet precies hoeveel, maar ze denken tussen 1,4 en 5,8 graden Celsius. Veranderingen in het klimaat kunnen over de hele wereld grote problemen opleveren voor mens, dier en plant. Om deze veranderingen tegen te gaan is actie mogelijk.
Gezondheid
Een klimaatverandering kan van invloed zijn op de gezondheid van de mensen. Op plaatsen waar het nu al heet is, kan het dan zo heet worden dat mensen er ziek van worden. Ook kunnen tropische ziekten zoals malaria dan voorkomen in gebieden waar dat nu niet het geval is.
Voedsel
Het opwarmen van de aarde kan koude gebieden geschikter maken om voedsel te verbouwen. Maar op andere plaatsen kan het zo droog worden dat de oogsten mislukken en de mensen daar niet genoeg te eten hebben.
Natuur
Als het klimaat warmer wordt zal de natuur ook veranderen waardoor diersoorten uit kunnen sterven. Als gevolg van droogte kunnen meer bosbranden ontstaan en kunnen de woestijnen groter worden.
Zeewater
Gletsjers en poolijs kunnen smelten, hierdoor kan het zeewaterpeil stijgen, wetenschappers houden rekening met een stijging tot negentig centimeter. Het hoge water kan stukken van de kust afslaan, waardoor de kust kwetsbaarder wordt voor overstromingen. Hierdoor kan zout zeewater op plekken komen waar het schade aan planten en dieren kan veroorzaken. Het binnendringen van zout water kan ook problemen geven voor het drinkwater in kustgebieden. Het zeewaterpeil stijgt waarschijnlijk ook omdat het water door de temperatuurstijging warmer wordt. Mogelijk sterft het koraal af omdat het zeewater te warm wordt.
Oplossingen
Klimaatsverandering is een groot probleem maar er zijn veel dingen die we kunnen doen om die veranderingen tegen te gaan. Regeringen kunnen maatregelen nemen. In 1997 was er in Kyoto een klimaatbijeenkomst waar veel industrielanden afspraken om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
Maar ook zelf kunt u iets doen tegen het broeikaseffect. Door energie te besparen voorkomt u de uitstoot van broeikasgassen. Een andere manier is het nemen van groene energie. Deze stroom is duurzaam opgewekt uit onuitputtelijke energiebronnen, zoals wind en zonlicht. Tot slot kunt u de CO2 uitstoot compenseren met klimaatcompensatie. Als je bijvoorbeeld een vliegreis hebt gemaakt, kun je de broeikasgassen die je hebt veroorzaakt 'goed' maken door bomen te laten aanplanten. Die halen CO2 uit de lucht om van te groeien. Je kunt ook je dagelijkse energie- en aardgasverbruik, of je aankopen, laten compenseren.
Meer informatie
Meer over het tegengaan van klimaatverandering vindt u op onze site bij Energie en energiebesparen, (Duurzame) energie en Klimaatcompensatie.
Naar boven