Kerstbomen: divers pluimage
De kerstbomenmarkt is groot en divers. U hebt meer te kiezen dan alleen tussen echt of kunst. De mogelijkheden op een rijtje:
- Een levende huurkerstboom met herplantgarantie: die gaat na de feestdagen terug naar de teler.
- Een levende boom met kluit, die u zelf kunt planten.
- Een echte kerstboom zonder kluit
- Een kunstkerstboom
Kerstboom huren
Er zijn bedrijven die echte kerstbomen te huur aanbieden, of waar u die kunt aanschaffen met statiegeld, en al dan niet met herplantgarantie. Het aanbod is echter beperkt. Van de levende kerstbomen die u kunt kopen, is dit wel de meest milieuvriendelijke keuze. Het bedrijf teelt ze in potten zodat de wortels compact blijven, en de boom makkelijk is te vervoeren. Dat vergroot ook de kans dat de boom de feestdagen overleeft. Huurbomen worden tijdens de teelt drie tot vijf keer uitbesteed als kerstboom. Zo'n negentig procent van de bomen overleeft die huurperiode.
Boom met kluit: in de tuin
Schaft u een levende kerstboom aan met kluit en wilt u die na de feestdagen in de tuin planten, kies dan een boom 'op pot'. Dan is de kans dat de boom overleeft groter. Gemiddeld overleeft 40 tot 60 procent van de bomen die in eigen tuin geplaatst wordt. Als de boom er niet goed uit ziet en zijn naalden verliest, heeft het geen zin meer hem buiten te zetten; de kans op overleving is dan gering.
Laat de kluit niet uitdrogen. Geef de kerstboom binnenshuis voldoende water. Plaats de boom niet dicht bij de verwarming.
Tips terugplaatsen
-
Kies een boom met een grote kluit. Bomen met een kleine kluit hebben een kleinere overlevingskans omdat ze vaak de niet-houtige wortels missen, belangrijk voor de wateropname.
-
Houd tijdens verblijf in huis zowel de kluit als de naalden goed vochtig.
-
Plaats de boom niet pal naast de verwarming.
-
Geef de boom zodra die (weer) in de tuin staat regelmatig water, ook in de wintermaanden.
Kerstboom zonder kluit
Plaats een levende kerstboom zonder kluit in een soort standaard die water geven mogelijk maakt. De voet moet daarbij in het water blijven staan. Besproei de boom dagelijks en plaats deze niet te dicht bij de verwarming. Zo voorkomt u dat de kerstboom zijn naalden snel verliest.
Soorten en teelt
De meest gebruikte levende kerstbomen zijn de fijnspar (Picea abies) en in mindere mate de Servische spar (Picea omorika). Deze soorten hebben een groeitijd van vier tot zes jaar.
Zilversparsoorten, zoals de Nordmannspar en de Koreaanse spar (diverse soorten van het geslacht Abies) gaan na ongeveer tien jaar de verkoop in. De 'echte' dennenboom (Pinus) is onderwerp van veel kerstliederen, maar wordt niet als kerstboom gebruikt.
Productiebos
De kerstbomen worden in België, Nederland, Denemarken, Duitsland, en soms ook in verder weg gelegen landen als Tsjechië en Polen, geteeld in productiebossen. Hierbij worden bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. Echter veel minder dan bij de teelt van groente en fruit.
Kunstbomen
Een kunstkerstboom gaat gemiddeld tien jaar mee, en vergt weinig werk. De milieubelasting van de productie en afvalverwerking van een kunstboom zijn hoger dan die van een levende boom. Maar dat verschil wordt gecompenseerd doordat de kunstboom jarenlang mee gaat.
Productie
De productie van kunstkerstbomen vindt veelal plaats in Azië, vooral China. De stam en de takken bestaan meestal uit PP (polypropyleen) en ijzer. Gemiddeld zit er aan een kunstboom zo'n 7 gram artificiële naalden. Die zijn gemaakt van PVC (polyvinylchloride).
Duurdere kerstbomen bevatten brandvertragers. In de afvalverbranding kunnen uit brandvertragers met halogeenverbindingen giftige (broom- en chloor)dioxines en furaanverbindingen ontstaan. Het is niet bekend welke brandvertragers precies in kunstkerstbomen worden gebruikt.
Verkooppunten en prijskaartje
Tuincentra bieden vanaf eind november kerstbomen aan, en ook op straat verschijnen verkooppunten. De prijzen lopen nogal uiteen, afhankelijk van de soort van de boom, het formaat en het verkooppunt.
Statiegeld
Bomen met statiegeld zijn op een beperkt aantal plaatsen op kleine schaal in Nederland te koop. De prijs varieert tussen 15 en 25 euro en u ontvangt vijf tot zeven euro statiegeld terug bij inlevering, ook als de boom niet vitaal meer is. Vraag bij de handelaar naar meer informatie en de voorwaarden.
Informeer bij een plaatselijke milieuorganisatie, bij een kerstboomkweker in de buurt, of bij uw eigen gemeente, naar de mogelijkheden om in uw eigen woonplaats een kerstboom te huren.
Kunstboom
Kunstkerstbomen zijn verkrijgbaar in warenhuizen en tuincentra, maar ook op de tweedehandsmarkt. De prijs van een nieuwe kunstboom is gemiddeld hoger dan die van levende bomen, maar varieert enorm: afhankelijk van het formaat, de kwaliteit en de opmaak. Er zijn kunstbomen verkrijgbaar die al volledig zijn opgetuigd. Een kunstboom gaat ongeveer tien jaar mee.
Zelf omhakken
Staatsbosbeheer organiseert elk jaar een dag waarop u op zelf een kerstboom kunt omhakken. Dat kan vaak op meerdere lokaties. Vanaf eind november vermeldt Staatsbosbeheer deze activiteit op zijn website (zie onder).
Veiligheid
Levende kerstbomen bevatten veel brandbaar hars. Dat zit in de naalden en in het houtige deel. Daarom vat een uitgedroogde kerstboom zeer gemakkelijk vlam. Zelfs de warmte van de elektrische kerstverlichting kan voldoende zijn om een uitgedroogde boom in brand te zetten. De beste manier om brandgevaar te verminderen is de boom in een reservoir plaatsen, zodat de boom zelf zijn vochtgehalte op peil kan houden. ‘Verse’ niet-uitgedroogde kerstbomen zijn erg moeilijk tot ontvlammen te brengen en daarom nauwelijks brandgevaarlijk.
Voorkom daarom dat de boom uitdroogt: geef bomen met en zonder kluit dagelijks water. Plaats de boom niet naast de verwarming of in de nabijheid van felle lampen. En: laat nooit de kerstverlichting branden als er niemand thuis is.
Minder brandbaar
Kunstkerstbomen zijn minder brandbaar dan echte kerstbomen, omdat zij brandvertragende stoffen bevatten.
Kerstboom afdanken
Informeer bij uw gemeente of u de kerstboom apart kunt inleveren of bij het huisvuil moet neerzetten. Dat varieert per gemeente.
Kerstbomen die de gemeente inzamelt, gaan naar de afvalverbrandingsinstallatie (AVI), naar de versnipperaar of worden gecomposteerd. Bij verbranden in een afvalverbrandingsinstallatie komen behalve het broeikasgas CO2 geen schadelijke stoffen vrij. Een deel van de verbrandingsenergie wordt in AVI's teruggewonnen. Het composteren of het versnipperen van kerstbomen levert geen energie op, maar wel bruikbare producten (namelijk bodemverbeteraar of bodembedekker).
Buiten verbranden
De verbranding van kerstbomen in de buitenlucht gebeurt bij minder optimale omstandigheden dan in de afvalverbrandingsinstallatie. Daardoor ontstaan ook meer schadelijke verbrandingsgassen, en daarmee luchtvervuiling.
Brandvertragers
Kunstbomen verdwijnen meestal als afval in de afvalverbrandingsinstallatie. Bij de verbranding van kunstkerstbomen die brandvertragers bevatten, kunnen giftige stoffen ontstaan zoals: dioxines en furanen. Deze worden in de Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties afgevangen en komen in de as terecht. Ze belanden dus niet in het milieu.
Meer informatie
Tweedehands kunstkerstbomen
Naar boven