Als je een kat hebt, kun je eigenlijk niet zonder kattenbak. Voor het milieu maakt het verschil welk soort kattenbakvulling je kiest en hoe lang je ermee doet. De vulling gaat langer mee als je regelmatig drollen wegschept. Na gebruik moet kattenbakvulling bij het restafval.
In Nederland wonen meer dan 3 miljoen katten. Deze katten doen deels buiten hun behoefte (dat geeft overlast) en voor de rest binnen op de kattenbak. De kattenbakvulling die hiervoor nodig is bepaalt gemiddeld 7% van de jaarlijkse milieubelasting van een kat; voer heeft de grootste impact. Hoe ga je duurzaam om met kattenbakvulling?
01
Schep regelmatig poep/urine uit de bak. Hierdoor stinkt de kattenbak minder en hoef je de kattenbakvulling minder vaak te vervangen.
02
Gebruik kattenbakvulling van hernieuwbare grondstoffen, zoals snippers van hout, maisstengels of tarwestengels.
03
Kattenbakvulling (ook van hernieuwbare grondstoffen!) moet na gebruik bij het restafval. Gooi het dus niet bij het gft.
04
Gooi kattenbakvulling nooit op je eigen composthoop of in de tuin, want kattenuitwerpselen kunnen ziekteverwekkers bevatten zoals toxoplasmose.
05
Sommige kattenbakvulling klontert samen als het nat wordt. Klontvormende kattenbakvulling kun je makkelijker uitscheppen.
Wie een kat heeft, gebruikt jaarlijks een flinke hoeveelheid kattenbakvulling. Hoeveel dit precies is, hangt af van je kat (hoeveel poept en plast hij) en of hij ook buiten zijn behoefte kan doen, het soort kattenbakvulling en hoe vaak je de bak verschoont. Naar schatting gebruikt een gemiddelde Nederlandse kat 50-100 kg kattenbakvulling per jaar. De milieubelasting van kattenbakvulling is afhankelijk van het soort korrel (productie, afvalscenario), de herkomst (transportafstand) en het verbruik.
Je kunt kattenbakkorrels indelen in 2 soorten: kattenbakvulling van hernieuwbare grondstoffen (hout, papier, plantenvezels) en kattengrit gemaakt van minerale vulling (zoals bentoniet, sepioliet, attapulgiet, gasbeton en silica gel). Beide soorten vulling hebben voor- en nadelen voor het milieu.
Kattenbakkorrels van mineralen zijn gemaakt van grondstoffen die opraken. De mineralen voor de vulling komen uit mijnen en dat heeft impact op het landschap. Soms nemen fabrikanten maatregelen om het landschap te herstellen als de mijn opgebruikt is. Verder kost het transport van de korrels vanuit de mijngebieden naar Nederland energie. Een ander nadeel van mineralen is dat het niet verbrandt in de vuilverbranding, waardoor het de afvalberg vergroot. Van de kattenbakvulling met mineralen is bentoniet klontvormend en sepioliet, attapulgiet, silica gel niet.
Silica gel korrels staan bekend om hun zeer hoog absorberende vermogen. De productie van silicagel uit China heeft echter een hoge klimaatbelasting Op de verpakking van kattenbakvulling staat helaas meestal niet uit welk land de korrels komen.
Je kunt ook kattenbakvulling gebruiken van hout, (gerecycled) papier, stro of maïsstengels. Dit zijn hernieuwbare grondstoffen: je kunt ze steeds opnieuw aanplanten. Korrels uit duurzaam beheerde bossen of uit restproducten van de hout- of papierindustrie komen niet van grondstoffen die opraken. Maar ze 'concurreren' wel met andere (hoogwaardigere) toepassingen: ze hadden ook gebruikt kunnen worden voor bijvoorbeeld houtpellets of veevoer.
Kattenbakvulling dat is gemaakt van snippers hout, maïsstengels of tarwestengels is klontvormend. Pellets (kleine staafjes) van hooi, papier of hout vormen geen klonten. Kattenbakvulling van hernieuwbare grondstoffen verbrandt in de afvalverbrandingsinstallatie en zorgt dus niet voor een grotere afvalberg.
Klontvormende kattenbakvulling klontert samen als het nat wordt. Hierdoor kun je de vieze vulling (met plas of poep) makkelijk wegscheppen en hoef je niet de hele bak te verschonen. Hoe fijner de korrel, hoe beter dit effect en hoe zuiniger in gebruik. Niet-klontvormende kattenbakvulling klontert niet samen als het nat is, maar absorbeert urine en vocht uit de ontlasting. De uitgedroogde ontlasting schep je er eenvoudig uit. Als de niet-klontvormende korrels verzadigd zijn, moet de kattenbak in zijn geheel verschoond worden. Het hangt van het absorptievermogen van de korrels af hoe snel ze verzadigd zijn.
Kattenbakvulling hoort na gebruik in de vuilnisbak bij het restafval. Gooi het dus niet in de gft-bak: op de verpakking staat vaak te weinig informatie waardoor je niet zeker weet of de vulling volledig composteerbaar is. In kattenbakvulling van bijvoorbeeld hout, papier en maïs kan zelfs drukinkt of schadelijke stoffen zitten die niet in compost thuishoren.
Spoel kattengrit ook niet door de wc. De riolering kan verstopt raken. Gebruikte vulling van papier kan niet bij het oud papier, omdat het vies is. Gooi vuil kattengrit nooit op de eigen composthoop of in de tuin: er kunnen ziekteverwekkers (bijvoorbeeld toxoplasmose) in zitten.
Het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren heeft veel informatie over katten, ook over de kattenbak: LICG.
Laatst gewijzigd: 26 juni 2026
Voor de gezelligheid zijn katten in huis niet meer weg te denken in Nederland. Buiten veroorzaken katten overlast door te poepen in de tuin (van de buren). Ook vangen ze tuinvogels en -dieren, en maken ze ’s nachts kabaal. Je mag katten geen kwaad doen, maar je kunt wel maatregelen nemen tegen kattenoverlast.
Er zijn in Nederland bijna 22 miljoen huisdieren. Denk aan honden, katten, vissen, knaagdieren en kippen. Al die dieren hebben impact op het milieu door hun voer, verzorging, poep en afval. Milieu Centraal geeft tips: waar kun jij op letten bij jouw huisdier?
Alles wat leeft heeft zijn eigen rol in de natuur: van plant tot dier, van schimmel tot bacterie. Biodiversiteit beschrijft de rijkdom van het leven op aarde, die helaas zorgelijk snel achteruit gaat. Door planten, dieren en ecosystemen te helpen herstellen kunnen gebieden beter tegen verstoringen zoals plagen en hevige buien. Milieu Centraal legt uit hoe dit zit en wat je zelf kunt doen.
Schoonmaken is goed voor het onderhoud van je spullen en voor de hygiëne in huis. In de winkel vind je voor elk schoonmaakklusje wel een speciaal middel, maar je hebt lang niet alles nodig om goed schoon te maken. Als je regelmatig schoonmaakt, kom je een heel eind met water, allesreiniger en een doekje of borstel.
