Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Koelkasten en vriezers

Heb je een nieuwe koelkast of vriezer nodig? Let dan vooral op het stroomverbruik en kies voor een koelkast met A+++ label. Een koelkast met A+ label lijkt misschien zuinig, maar gebruikt 2 keer zoveel stroom als een A+++ koelkast.

Stel bekijkt in winkel nieuwe koelkast. Koop geen energieslurper, maar een superzuinige A+++ koelkast.

Onzuinige koelkasten en vriezers zijn energievreters. Met een zuinige koelkast of vriezer doe je het milieu dan ook een groot plezier. Een koelvriescombinatie met A+++ label gebruikt zo’n 160 kWh per jaar aan stroom, een A+ model 300 kWh. Dat scheelt jaar in, jaar uit 140 kWh per jaar. Voor je portemonnee hoef je het niet te laten: een A+++ koelkast is in de winkel wel duurder, maar over de gehele gebruiksduur (15 jaar) bekeken speel je meestal quitte of ben je zelfs iets goedkoper uit. Hoe het precies uitpakt, verschilt per model.

Heb je nog geen nieuwe, zuinige koelkast of vriezer? Dan is vervangen voor het milieu bijna altijd een goed idee, ook als de koelkast het nog doet. Koelkasten worden namelijk steeds zuiniger. De energie die je bespaart als je je koelkast vervangt, weegt ruimschoots op tegen de milieu-impact van het maken van de nieuwe koelkast.

Tips koelkast en vriezer kopen

  • 1

    Label A+ klinkt zuinig maar het is bij koelkasten en vriezers het slechtste label op de markt. Ga voor A+++.

  • 2

    Let ook op het stroomverbruik in kWh, dit vind je op het energielabel. Hoe lager, hoe beter.

  • 3

    Er zijn flinke prijsverschillen tussen A+++ koelkasten en vriezers. Prijzen vergelijken loont dus! Let ook op de grootte van de koelkast: de duurdere modellen zijn vaak groter dan de gemiddelde koelkast.

  • 4

    Een Amerikaanse koelkast (‘side-by-side’) is erg groot en daarom voor het milieu én je portemonnee een echte afrader: hij is duur in aanschaf en gebruikt bijna 40% meer stroom dan een koelvriescombinatie. 

  • 5

    Meet het stroomverbruik van je koelkast eens door, dan zie je hoeveel stroom hij gebruikt. Vooral bij oudere koelkasten is het verschil met een nieuwe A+++koelkast groot: vervangen is dan goed voor het milieu en vaak ook voor je portemonnee.

  • 6

    Lees ook tips om je koelkast zuinig te gebruiken.

Zuinige koelkast kiezen: waar let je op?

Bedenk voordat je op zoek gaat naar nieuwe koelkast hoe groot die moet zijn. Een te grote koelkast gebruikt onnodig veel stroom, met een te kleine koelkast is het verleidelijk om er een tweede koelkast bij te nemen.

Weet je welk model je wilt? Kies dan het zuinigste exemplaar dat je kunt vinden. Het stroomverbruik kun je aflezen op het energielabel (in kWh per jaar). Hoe lager, hoe beter. De zuinigste modellen zijn meestal wel duurder, maar daar staat tegenover dat je ook lagere stroomkosten hebt. Er is nogal wat prijsverschil, dus prijzen vergelijken kan je veel geld besparen. 

  • Graag een plusje meer!

    label_refrigerators7.jpg

    Het A+ label op koelkasten klinkt misschien zuinig, maar is dat zeker niet: een A+++ koelvriescombi is maar liefst twee keer zo zuinig als een A+ koelvriescombi! Uit Europees onderzoek blijkt dat mensen ten onrechte denken dat die 2 extra plusjes niet veel uitmaken voor het energieverbruik. Dat is een grote misvatting die ieder jaar voor veel extra stroomverbruik kan zorgen! Dat is zonde voor het milieu en jouw stroomrekening.

    Op het energielabel is energieklasse A+++ het allerzuinigst. Label A+ is inmiddels de ondergrens waarmee nieuwe koelkasten op de markt mogen worden gebracht.

  • Verdien je de meerprijs van A+++ ook terug?

    We kunnen er niet omheen: A+++ koelkasten zijn duurder dan A+ koelkasten. Of je die meerprijs tijdens het gebruik terugverdient, hangt van een paar dingen af. Bij de koelkasten ben je met een A+++ tafelmodel en A+++ koelvriescombinatie over de hele gebruiksduur (15 jaar) bekeken goedkoper uit: die verdien je dus terug. Voor een kastmodel of dubbeldeurs koelkast is geen goede vergelijking te maken, omdat daarvan nauwelijks A+++ modellen te koop zijn.

    Voor vriezers geldt dat je met een A+++vrieskist over de hele gebruiksduur (18 jaar) bekeken goedkoper uit bent. Een A+++kastmodel vriezer is over de hele gebruiksduur bekeken iets duurder, maar voor een klein bedrag doe je het milieu een groot plezier.

    Bekijk de tabellen per model.

  • Amerikaanse koelkast is energieslurper

    Een Amerikaanse koelkast (‘side by side’, met 2 deuren naast elkaar) ziet er mooi uit, maar is erg groot en verbruikt daardoor veel energie: zo’n 40 procent meer dan een koelvriescombinatie. Een te grote koelkast is een afrader voor het milieu en voor jouw portemonnee. De meeste huishoudens hebben bovendien helemaal niet zo'n grote koelkast nodig: daar staat hij dus onnodig veel energie te gebruiken. Handige extra’s als een luikje in de grote deur besparen wel wat energie, maar maken van de Amerikaan geen zuinige koelkast.

  • Nieuwe keuken? Vraag om zuinige koelkast!

    Bij aankoop van een nieuwe keuken doet de verkoper vaak een voorstel voor jouw koelkast en andere apparaten. Het lijkt misschien alsof je dan geen andere keuze hebt. Maar dat is niet zo: vraag gerust naar het energielabel en een zuinigere koelkast.

  • No frost of vershoudlade: goed idee?

    Nieuwe koelkasten en vriezers hebben soms handigheidjes zoals no frost of een aparte vershoudlade voor vlees en vis. Die hebben voordelen, maar kunnen ook voor extra stroomverbruik zorgen.

    No frost zorgt ervoor dat je geen ijsafzetting krijgt in je vriesgedeelte. Je hoeft je vriezer daardoor niet meer te ontdooien. Bij een zuinige koelkast kost no-frost ongeveer evenveel energie als handmatig ontdooien, maar het is wel veel makkelijker. 

    In een speciale vershoudlade voor vlees en vis is de temperatuur lager (net boven de nul graden), waardoor dit voedsel minder snel bederft. Als dit betekent dat je minder vaak vlees, kip of vis weg hoeft te gooien, is dit een goede aanvulling. Bovendien kun je de temperatuur in de rest van de koelkast hierdoor misschien minder koud zetten, wat energie bespaart.

Vergelijking stroomverbruik en kosten

Koelvriescombinatie (vriezer onderin)

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 15 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 15 jaar
A+++ 160 kWh € 32 € 480 € 750 € 1230
A++ 240 kWh € 48 € 720 € 750 € 1470
A+ 300 kWh € 60 € 900 € 500 € 1400

Tafelmodel koelkast

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 15 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 15 jaar
A+++ 80 kWh € 16 € 240 € 360 € 600
A++ 120 kWh € 24 € 360 € 300 € 660
A+ 150 kWh € 30 € 450 € 260 € 710

Kastmodel koelkast

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 15 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 15 jaar
A+++ 90 kWh € 18 € 270 te weinig gegevens te weinig gegevens
A++ 130 kWh € 26 € 390 € 700 € 1090
A+ 160 kWh € 32 € 480 € 390 € 870

Dubbeldeurs koelkast (vriezer bovenin)

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 15 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 15 jaar
A+++ 140 kWh € 28 € 420 te weinig gegevens te weinig gegevens
A++ 210 kWh € 42 € 630 € 800 € 1430
A+ 270 kWh € 54 € 810 € 550 € 1360

Kistmodel vriezer

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 18 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 18 jaar
A+++ 120 kWh € 24 €430 € 600 € 1030
A++ 180 kWh € 36 € 650 € 500 € 1150
A+ 230 kWh € 46 € 830 € 340 € 1070

Kastmodel vriezer

beweeg de tabel van links naar rechts

Verbruik per jaar Kosten stroom per jaar* Totale stroomkosten in 18 jaar** Aanschaf*** Totaal aanschaf + stroom na 18 jaar
A+++ 120 kWh € 24 € 430 € 950 € 1380
A++ 190 kWh € 38 € 680 € 600 € 1280
A+ 240 kWh € 48 € 860 € 500 € 1360

*Stroomkosten bij elektriciteitsprijs 20 cent per kWh (prijspeil 2017).
**De gemiddelde levensduur van een koelkast is 15 jaar, van een vriezer 18 jaar.
***Gemiddelde prijs (2017).

Oudere koelkast vervangen

Moderne koelkasten zijn veel zuiniger dan de koelkasten die 8, 15 of 25 jaar geleden gemaakt werden. Voor het milieu (en meestal ook je portemonnee) is het altijd goed om jouw oude koelkast of vriezer te vervangen door een superzuinig exemplaar, ook als je koelkast of vriezer nog niet stuk is. Daarmee doe je het milieu een groot plezier. Hoe ouder jouw koelkast, hoe meer stroom je bespaart met een nieuwe.

Het maken van een nieuwe koelkast kost weliswaar energie en grondstoffen, maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt doordat een nieuwe superzuinige koelkast jaar in jaar uit véél minder stroom gebruikt. Tip: Meet het verbruik van je oude koelkast door met een energiemeter: je ziet dan precies hoeveel je met een nieuwe koelkast kunt besparen. Breng je oude koelkast of vriezer niet naar de kringloop en geef hem niet weg, maar lever hem gescheiden in zodat hij goed gerecycled kan worden.

Koelvriescombi vervangen: dit bespaar je!

beweeg de tabel van links naar rechts

Leeftijd Jaarlijks verbruik Jaarlijks verbruik nieuwe koelvriescombi Jaarlijkse besparing stroomkosten
8 jaar 350 kWh 160 kWh € 40
10 jaar 380 kWh 160 kWh € 45
15 jaar 390 kWh 160 kWh € 45
20 jaar 450 kWh 160 kWh € 60
25 jaar 500 kWh 160 kWh € 70

Tips koelkast en vriezer gebruiken

  • 1

    Laat restjes eten eerst afkoelen voor je ze in de koelkast of vriezer zet. Anders moet het apparaat harder werken en dat kost meer stroom.

  • 2

    Koelkast leeg? Zet hem uit! Bijvoorbeeld als je een lange reis maakt of als je weggaat uit je vakantiehuisje. Maak de koelkast wel even schoon en zet de deur op een kier: anders gaat hij stinken.

  • 3

    Doe de tweede koelkast de deur uit of zet hem alleen aan als je extra koelruimte nodig hebt, bijvoorbeeld voor een feestje.

Koele plek, ontdooien en open deuren

Met een paar simpele dingen kun je ervoor zorgen dat je koelkast niet onnodig veel energie gebruikt. Zet hem bijvoorbeeld niet naast de oven en controleer af en toe of de deur nog goed sluit. 

  • Niet onnodig hard laten werken

    Voorkom dat de koelkast of vriezer onnodig hard moet werken. Plaats de koelkast niet direct naast een warm apparaat, zoals een oven of vaatwasser. En zet hem minstens 10 cm van de muur af, zodat hij zijn warmte goed kwijt kan.

    Laat maaltijden buiten de koelkast afkoelen, en zet ze dan pas in de koelkast. Afkoelen gaat snel als je de pan of kom in een bodem koud water zet. Andersom geldt dat je bevroren producten het beste in de koelkast kunt laten ontdooien. De kou van de ingevroren producten helpt dan de koeling van de koelkast.

  • Regelmatig ontdooien

    Ontdooi het vriesgedeelte van de koelkast of de vriezer regelmatig. Met een ijslaag verbruikt je vriezer of vriesvak waarschijnlijk meer energie.

    De meeste moderne koelvriescombinaties zijn uitgerust met een no-frost systeem. Daarin ontstaat geen ijsafzetting: je hoeft de vriezer dus niet meer te ontdooien.

  • Open deur?

    Controleer (vooral bij oudere koelkasten) of de deur nog goed sluit. Maak het rubber regelmatig schoon: dan blijft het soepel en sluit de deur goed.

Tweede koelkast: energieslurper

1 op de 5 Nederlanders heeft meer dan één koelkast in huis. Gemiddeld verbruikt een tweede koelkast 230 kWh ofwel 45 euro aan elektriciteit per jaar (bij 20 cent per kWh; prijspeil 2016).
Je kunt besparen op dat energieverbruik en de bijbehorende kosten, als je jouw tweede koelkast de deur uit doet. Wil je hem toch houden? Gebruik hem dan alleen op de momenten dat je extra koelruimte nodig hebt, bijvoorbeeld tijdens een feestje. Heb je bijna altijd extra koelruimte nodig omdat de koelkast in jouw keuken te klein is? Dan kun je beter jouw 2 losse koelkasten vervangen door een groot, energiezuinig nieuw exemplaar.

Oude koelkast? Inleveren!

Een oude koelkast of vriezer kun je beter niet verkopen, weggeven of naar de kringloop brengen. Het is voor het milieu beter als hij niet meer gebruikt wordt. De meeste materialen van de koelkast kunnen goed gerecycled worden, en als je hem op de juiste manier afdankt wordt ook het koelmiddel op de juiste manier (zonder schade voor het milieu) verwerkt. De verkoper neemt de oude koelkast gratis mee als hij de nieuwe komt brengen en zorgt ervoor dat hij goed gerecycled wordt. Je kunt een oude koelkast of vriezer ook zelf naar de milieustraat brengen.

Meer weten over de recycling? Bekijk dit filmpje van Wecyle.

Koelen, vriezen en het milieu

Koelkasten en vriezers hebben impact op het milieu omdat er grondstoffen nodig zijn om ze te maken, en omdat de apparaten stroom gebruiken. Minstens driekwart van de milieu-impact van koelkasten zit in het gebruik (stroomverbruik). De rest is toe te rekenen aan de productie (materialen, energie) en transport.

  • Stroomverbruik koelkast en vriezer

    Gemiddeld gebruikt een huishouden ruim 3.300 kWh elektriciteit per jaar. Daarvan is zo'n 520 kWh van koelkasten en vriezers. Bij het opwekken van elektriciteit komt onder meer het broeikasgas CO2 vrij.

  • Grondstoffen en koelmiddel (isobutaan, HFK, CFK)

    Koelkasten en vriezers bestaan voornamelijk uit ijzer en kunststof, waaronder isolatiematerialen. Verder zitten in koelkasten zogeheten koudemiddelen. In moderne koelkasten is dat meestal isobutaan, deze stof belast het milieu amper. In koelkasten en vriezers van een paar jaar oud kunnen nog HFK’s als koudemiddel zitten: dat zijn sterke broeikasgassen. Deze HFK’s mogen sinds 2015 niet meer als koudemiddel in koelkasten worden gebruikt omdat ze sterk bijdragen aan klimaatverandering. Het is daarom extra belangrijk om je koelkast goed te laten recyclen: deze HFK’s kunnen dan op zo'n manier worden verwijderd dat ze niet zomaar in de lucht komen. In heel oude koelkasten (van voor 1995) kunnen nog (H)CFK’s zitten. CFK's taste de ozonlaag aan: daarom is de handel in koelkasten en vriezers met CFK's sinds 1996 verboden.

Meer informatie

  • Wil je meer weten over het energielabel op koelkasten en vriezers? Kijk op Energielabel.nl.
  • De Consumentenbond vergelijkt regelmatig energieverbruik van elektrische apparaten.
  • Kijk op de website van je gemeente waar je je oude koelkast kunt inleveren.
  • Inleverpunten vind je ook via Wecycle.nl.
Terug naar boven