Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Televisie

We zitten bijna een kwart van ons wakkere leven voor de televisie. Het loont om bij aanschaf goed na te denken over de eigenschappen van het nieuwe toestel. Groter en geavanceerder houdt vaak een hoger energiegebruik in. Kijk je digitaal? Houd dan je decoder (ook wel settopbox genoemd) in de gaten. Sommige gebruiken per jaar meer stroom dan je wasmachine.

tv-man 282x212.jpg

Een televisie belast het milieu vooral door stroomverbruik; dat versterkt het broeikaseffect, omdat elektriciteitscentrales CO2 uitstoten. Hoe kleiner je scherm, des te lager de milieubelasting. Het aantal uren kijken maakt uiteraard ook uit: bij 4 uur per dag verbruikt de tv tussen 100 en 500 kWh per jaar. Heb je een digitale decoder, tel er dan gerust 50 tot 250 kWh bij op.

Het energielabel op tv's helpt een zuinig toestel te vinden. Een nieuwe 42 inch televisie met led-lcd techniek en energielabel A+ gebruikt 75 kWh aan stroom per jaar. Een even groot plasmascherm met energielabel C heeft 200 kWh aan stroom nodig, ofwel jaarlijks 25 euro meer stroomkosten (prijspeil 2017).

Tips

  • 1

    Let bij aanschaf op het energielabel: de zuinigste tv's die verkrijgbaar zijn hebben een A++label. (A+++ bestaat nog niet bij televisies.)

  • 2

    Kies voor een energiezuinig type televisie, zoals een led-lcd-tv.

  • 3

    Een groter scherm verbruikt meer elektriciteit dan een kleiner scherm.

  • 4

    Zet bij plasma tv's de helderheid lager; dit verlaagt het stroomverbruik.

  • 5

    Analoog kijken is energiezuiniger dan digitaal: een digitale decoder verbruikt veel stroom, ook als hij op stand-by staat.

  • 6

    Kies je voor digitale televisie, neem dan (als je de keuze krijgt) een energiezuinige decoder; de verschillen zijn namelijk groot.

  • 7

    Bedenk voor aanschaf van HD-tv of het echt wat oplevert. HD-televisies gebruiken meer stroom, terwijl de hogere beeldresolutie niet altijd zichtbaar is. En decoders die HD-signalen kunnen verwerken gebruiken continu meer stroom dan decoders die dat niet kunnen, zelfs in stand-by.

  • 8

    Sluit jouw tv, decoder, en overige apparatuur aan op een stekkerdoos met aan/uit-schakelaar of gebruik een tijdschakelaar om alles uit te zetten. Stand-by verbruik tegengaan bespaart jaarlijks tientallen euro's aan stroomkosten.

TV en het milieu

Hoe minder stroom jouw televisie gebruikt, des te milieuvriendelijker. De meeste milieubelasting van een tv ontstaat namelijk tijdens het kijken, vanwege het elektriciteitgebruik. Een energiezuinige tv vermijdt onnodig stroomverbruik en vermindert de milieubelasting die ontstaat tijdens het opwekken van elektriciteit in de energiecentrale: vervuiling en CO2-uitstoot.

De productie van een tv vergt maar tien procent van het totale energiegebruik gemeten over de hele levensduur van de televisie.

Formaat tv-scherm bepaalt milieubelasting

De vuistregel is: hoe kleiner het tv-scherm, des te minder stroomverbruik en dus minder milieubelasting. Televisies met een beelddiagonaal van 42 inch (107 centimeter) gebruiken ruim tweemaal zoveel elektriciteit als 26 inch televisies (66 centimeter) met hetzelfde energielabel.

Liever led-lcd of lcd dan plasma

Led-lcd-televisies (met achtergrondlicht van heel veel kleine led-lampjes) zijn 30 procent zuiniger dan lcd-tv's (met kleine tl-buisjes). Lcd-schermen zijn op hun beurt weer zuiniger dan plasma-schermen, al zijn de huidige plasmatelevisies zuiniger dan een aantal jaar geleden. Vraag naar informatie bij aankoop, want het energieverbruik verschilt sterk per merk en model.

Ouderwetse beeldbuizen zijn relatief zuinig. Je bewijst het milieu dus niet per se een dienst als je jouw oude toestel vervangt door een handzaam plat scherm - al kan een klein lcd-led-scherm wel zuiniger zijn.

Het energielabel voor tv's maakt het eenvoudiger om het stroomverbruik te vergelijken.

Energielabel voor televisie

Aan de hand van het energielabel kun je televisies eenvoudig vergelijken: het laat zien welke zuinig is met stroom. Handig, want de verschillen zijn groot - zie de tabel hieronder. Let bij het energielabel wel op, dat de schermgrootte veel uitmaakt: een groot scherm met (bijvoorbeeld) energielabel C verbruikt meer energie dan een kleiner scherm met energielabel C.

De zuinigste televisies, lcd-led-tv’s, hebben vaak label A+, A of B maar er zijn ook A++-led-televisies. (A+++ bestaat nog niet bij televisies.) Lcd-televisies en plasmatelevisies hebben vaak label B of C. Het vermogen tijdens stand-by is dankzij strenge regels zeer laag (maximaal 1 watt).

beweeg de tabel van links naar rechts

Energielabel Stroomverbruik 32 inch televisie per jaar Stroomverbruik 42 inch televisie per jaar
A++ 33 kWh (7 euro) 54 kWh (11 euro)
A+ 50 kWh (10 euro) 75 kWh (15 euro)
A 60 kWh (12 euro) 100 kWh (20 euro)
B 85 kWh (17 euro) 140 kWh (28 euro)
C 125 kWh (25 euro) 200 kWh (40 euro)
D 165 kWh (33 euro) 270 kWh (54 euro)

kWh: Gemiddelde, bij breedbeeld (9:16) en 4 uur per dag aan. 
Euro: indicatie, bij elektriciteitsprijs 20 eurocent / kWh (prijspeil 2017). 

Helderheid bij plasma tv's lager: dat bespaart

Plasmatelevisies gebruiken bij een hogere helderheid meer stroom dan bij lagere helderheid. Zet de helderheid terug naar een voor jou prettige stand. Doe dat op een tijdstip waarop je vaak tv kijkt, bijvoorbeeld 's avonds met het licht aan en de gordijnen dicht.

Zet de tv op een plek waar er niet te veel (dag)licht op het scherm valt; anders moet je vanwege tegenlicht de helderheid weer hoger zetten.

Stroomverbruik per type: plasma grootste verbruiker

De helft van de huishoudens heeft een plat scherm. Dat is van invloed op het stroomverbruik, want naast het formaat, heeft ook het type tv daar invloed op.

De tabel toont het gemiddelde stroomverbruik per jaar voor verschillende typen tv's die nu in de huiskamers staan. In de winkel zijn al zuinigere exemplaren te koop. En nieuwe tv's hebben een stand-byverbruik van maximaal 1 watt, terwijl dat bij jou thuis kan oplopen tot 3 watt.

Stroomkosten tv-kijken

beweeg de tabel van links naar rechts

Type tv Stroomverbruik* / jaar Kosten** / jaar
Lcd-led 155 kWh € 31
Lcd 225 kWh € 45
Plasma 485 kWh € 97
Oude beeldbuis 195 kWh € 39

Bij 4 uur per dag aan en 5 uur per dag stand-by; geldig voor led-tv en lcd-tv van 32 inch, 42 inch voor plasma-tv en een beeldbuis-tv van 29 inch.
** Bij een elektriciteitsprijs van 20 eurocent / kWh (prijspeil 2017).

Digitaal kost meer stroom dan analoog

Uit oogpunt van milieu kun je beter analoog televisie kijken dan digitaal, dan gebruik je beduidend minder stroom.

Verder gaat zappen veel langzamer bij digitale tv dan bij analoge (2 tot 4 seconden). Wie digitaal een spannende voetbalwedstrijd kijkt, hoort een analoog kijkende buurman al juichen voordat het doelpunt op de digitale tv verschijnt. Het digitale signaal raakt namelijk enkele seconden vertraagd door codering, decodering en ontsleuteling. Wel is de beeldkwaliteit van digitale tv soms beter.

Digitale decoder: een stille stroomvreter

Het stand-byverbruik van een digitale decoder (ook wel settopbox genoemd) kan tientallen watts bedragen. De verschillen tussen merken en types zijn groot, maar het niet bij elk digitale televisie-abonnement mogelijk om zelf een decoder te kiezen.

Het jaarverbruik van een kastje met opnamefunctie (Personal Video Recorder, PVR), een tweede tuner, interactieve televisie (ook return path genoemd) en HD kan totaal oplopen tot ruim 250 kWh per jaar (50 euro, prijspeil 2017). Dat is meer dan het verbruik van een gemiddelde wasmachine. Helemaal uitzetten (met stekker of schakelaar) levert daarom een grote besparing op. Daarbij gaan geen instellingen verloren.

Nadeel: bij opnieuw aanzetten heeft de decoder een tiental seconden tot enkele minuten nodig om weer op te starten. Dat is waarom maar één op de vijftig gebruikers voor het naar bed gaan de decoder helemaal uitzet, met een schakelaar of stekker.

Oplossing: tijdschakelaar

Een tijdschakelaar kan oplossing bieden. Schakel bijvoorbeeld van 2 uur 's nachts tot 6 uur 's avonds de decoder automatisch uit. Dan bespaar je ongeveer de helft van het totale stroomgebruik van de decoder. Haal tijdens vakanties in elk geval de stekker uit het stopcontact; dat bespaart zo'n 2 kWh per week.

Oude televisie hergebruiken

Een oude werkende beeldbuis kun je met gerust hart verkopen op internet of naar de kringloopwinkel brengen. Een oud toestel is relatief zuinig.

Kapotte televisies kun je gratis inleveren bij de gemeente, of afgeven aan de winkel als je een nieuwe televisie koopt. Zet een oude televisie nooit bij het huisvuil.

Meer informatie

  • Kijk voor de zuinigste Europese modellen op de Engelstalige website topten.eu (Consumer Electronics).
  • De Consumentenbond test regelmatig decoders en Personal Video Recorders en kijkt daarbij ook naar energiegebruik.
  • Verder zijn er diverse websites die tv's en andere apparaten vergelijken (op prijs en beoordeling bijvoorbeeld); je vindt ze via internetzoekmachines.
Terug naar boven