Televisie

Een stel bekijkt televisies in een televisiewinkel. Maak een bewuste keuze bij de aanschaf van een nieuwe tv.
We zitten ongeveer 20 procent van ons wakkere leven voor de televisie. Ga je een nieuwe tv kopen? Maak dan een bewuste keuze. Moderne led-televisies zijn redelijk zuinig met stroom. Maar ook de instellingen van je televisie en decoder of mediabox bepalen de milieu-impact van televisie kijken. Milieu Centraal geeft tips voor milieubewust tv kijken.

De milieu-impact van een televisie zit in het maken (de productie) en het kijken. Om een tv te maken is energie nodig plus schaarse grondstoffen en zeldzame metalen. Bij zuinige, moderne televisies kan de klimaatimpact van het maken van de televisie net zo groot zijn als van het kijken. Bij een led-tv is het advies dan ook om zo lang mogelijk met het beeldscherm te doen.

Ga je een nieuwe tv kopen? Hoe kleiner het scherm, hoe lager de klimaatimpact. Het aantal uren dat je kijkt, maakt natuurlijk ook uit: bij 4 uur per dag verbruikt de tv tussen de 40 en 85 kWh per jaar. Voor de digitale decoder kan je daar 30 tot 100 kWh bij optellen. Het energielabel op televisies helpt je om een zuinig toestel te vinden.

Tips televisie kopen

01

Let bij aankoop op het energielabel. Het label loopt van A tot G. De zuinigste tv's die nu te koop zijn hebben label B of C. 

02

Een klein scherm verbruikt minder stroom dan een groot scherm. Kies als het kan dus liever een wat kleiner scherm. Met het energielabel kun je verschillende schermen makkelijk vergelijken: let op het stroomverbruik per 1000 uur.

03

Kies de resolutie die bij je past. Hoe hoger de resolutie van een tv hoe meer energie die gebruikt.

TV en decoder slim gebruiken

Je kan ook energie besparen tijdens en na het tv kijken. Bijvoorbeeld door de helderheid van het scherm aan te passen. Of door de eco-stand van de decoder te gebruiken. Bekijk de tips.

  1. Gebruik de automatische lichtsensor of pas de helderheid van je scherm handmatig aan. Hoe hoger de helderheid van het scherm, hoe meer stroom de televisie verbruikt. Kies een helderheid die voor jou nog prettig is. Doe dat op een tijdstip waarop je vaak tv kijkt, bijvoorbeeld 's avonds met het licht aan en de gordijnen dicht. En zet de tv op een plek waar er niet te veel (dag)licht op het scherm valt, anders moet je vanwege tegenlicht de helderheid weer hoger zetten.
  2. Ook met je decoder (tv-ontvanger) kan je besparen. Sommige decoders hebben verschillende stand-by standen. Kies dan de eco-stand: die gebruikt het minst. Je kan je tv en decoder ook helemaal uitzetten als je naar bed gaat of niet thuis bent. Een stekkerdoos met aan/uit-schakelaar is daarvoor handig: daarmee zet je alle apparaten in één klap helemaal uit. Of gebruik een tijdschakelaar. Je kunt ook je provider vragen om een decoder die een laag energieverbruik heeft in de aan-stand en de standby-stand.
  3. Als je televisie daarvoor geschikt is, kies dan voor een systeem zónder decoder. Veel televisies hebben een ingebouwde tv-ontvanger waarmee je geen decoder meer nodig hebt. En je kunt ook tv kijken via een app of een mediaspeler (bijvoorbeeld een apple-tv of chromecast).
  4. Zet de televisie uit als je niet kijkt.

Een decoder is een los kastje bij de televisie waarop de tv-kanalen binnenkomen. Je krijgt het van het bedrijf waar je het tv-abonnement hebt afgesloten. Het wordt ook wel settopbox of mediabox genoemd.

TV kijken en het milieu

Nieuwe LED televisies zijn redelijk zuinig in gebruik. De milieu-impact van het maken van de televisie weegt daardoor steeds zwaarder. Daarom is het goed om zo'n moderne televisie zo lang mogelijk te gebruiken: dat spaart grondstoffen, zeldzame metalen en energie uit die nodig zijn voor het maken van de televisie.

Je kunt het stroomgebruik van de tv en de decoder verminderen door bij aankoop te letten op het stroomgebruik van de verschillende technieken.

Resolutie

De resolutie van een beeldscherm wordt in pixels uitgedrukt en loopt van HD (weinig pixels) en Full-HD (meer pixels) naar UltraHD/4K en 8K (veel pixels). Hoe lager de resolutie van een LED-televisie, hoe lager het energieverbruik. Zo verbruikt een 4K beeldscherm met 3840x2160 pixels (onafhankelijk van de grootte) 66% meer energie dan een HD beeldscherm met 1920x1080 pixels. Kies daarom een resolutie die bij je past. Bekijk bijvoorbeeld in de winkel of het verschil tussen een beeldscherm met een hoge resolutie (zoals 4K) en een lagere resolutie (Full-HD) zichtbaar is.

HDR

Het energielabel geeft ook het stroomgebruik aan als je kijkt met HDR techniek. HDR techniek zorgt voor een groter en scherper kleurbereik, maar gebruikt ook meer energie.

Voor resolutie én voor HDR geldt dat niet alleen je tv maar ook het tv-signaal deze techniek moet ondersteunen. Is dat niet het geval dan kijk je in een lagere resolutie terwijl de televisie ondertussen toch een hoger stroomgebruik heeft! Bijvoorbeeld: heb je een 4K-scherm maar komt het signaal binnen in HD, dan kijk je in HD-kwaliteit maar heb je wel het stroomverbruik van een 4K-tv.

OLED

Bij een LED-tv verlichten energiezuinige LED-lampjes het hele beeldscherm, zelfs als het beeld helemaal zwart is. Televisies met OLED techniek gebruiken geen achtergrondverlichting: de pixels geven alleen licht als er stroom doorheen komt en kunnen dus ook uit staan. Soms wordt gezegd dat het energiegebruik van een OLED lager is omdat pixels uit kunnen staan. In de praktijk blijkt dat OLED televisies meer stroom gebruiken dan een vergelijkbare LED-tv (gemiddeld zo'n 20 procent meer).

Let op het energielabel

Met het energielabel kun je televisies eenvoudig vergelijken: het laat zien welke tv zuinig is met stroom. Handig, want de verschillen zijn groot.

Een voorbeeld: een nieuwe 42 inch led tv met energielabel C gebruikt 40 kWh aan stroom per jaar (€ 10). Een even groot scherm met energielabel E heeft anderhalf keer zoveel stroom nodig (ruim 60 kWh per jaar).

Let bij het energielabel wel op, want de grootte van het scherm maakt veel uit. Een groot scherm met (bijvoorbeeld) energielabel E verbruikt meer energie dan een kleiner scherm met energielabel E. Zo gebruiken televisies met een beelddiagonaal van 42 inch (107 centimeter) ruim 50 procent meer elektriciteit dan 32 inch televisies (81 centimeter) met hetzelfde energielabel!

Wist je dat Op het energielabel staat ook het stroomverbruik per 1000 uur. Handig om verschillende schermen te vergelijken!

In maart 2021 zijn de energielabels opnieuw ingedeeld: energiezuinige televisies hebben daarbij vaak label C. Het vermogen tijdens stand-by is dankzij strenge regels laag in de eco-stand: maximaal 0,5 watt.

Energielabel Stroomverbruik 32 inch televisie per jaar Stroomverbruik 42 inch televisie per jaar Stroomverbruik 65 inch televisie per jaar
A 15 kWh (€ 3) 23 kWh (€ 5) 49 kWh (€ 11)
B 21 kWh (€ 5) 32 kWh (€ 7) 66 kWh (€ 15)
C 26 kWh (€ 6) 40 kWh (€ 9) 83 kWh (€ 18)
D 32 kWh (€ 7) 48 kWh (€ 11) 100 kWh (€ 22)
E 40 kWh (€ 9) 61 kWh (€ 13) 126 kWh (€ 28)
F 48 kWh (€ 11) 73 kWh (€ 16) 151 kWh (€ 33)
G 60 kWh (€ 13) 90 kWh (€ 20) 185 kWh (€ 41)

kWh: maximaal stroomverbruik bij breedbeeld (9:16) en 4 uur per dag aan (exclusief decoder). Het stroomverbruik is een indicatie. Er is gerekend met een elektriciteitsprijs van 22 cent per kWh (prijspeil 2021).

Digitale decoder: een stille stroomvreter

Behalve het beeldscherm verbruikt ook de decoder (je tv-ontvanger of mediabox) stroom. Moderne decoders gebruiken afhankelijk van de beschikbare functies tussen de 30 en 100 kWh per jaar (bij 4 uur kijken en standby-stand ECO). Dat kan dus net zo hoog zijn als het stroomgebruik van je tv. Heb je een oudere decoder of maak je gebruik van standby-stand Hoog of Actief? Dan kan het energieverbruik zelfs nog een stuk hoger zijn, soms tot meer dan 400 kWh per jaar. Dat is meer dan het verbruik van een gemiddelde wasmachine.

Stel de decoder daarom standaard in op de ECO-standby stand. Helemaal uitzetten (met stekker of schakelaar) kan bij oudere decoders een grote besparing opleveren. Daarbij gaan geen instellingen verloren. Uitzetten heeft wel een nadeel: als je hem weer aanzet, heeft de decoder een aantal seconden tot enkele minuten nodig om weer op te starten. Je kunt ook een tijdschakelaar gebruiken om de decoder automatisch uit te schakelen.

TV kijken zonder aparte decoder

In veel gevallen is het mogelijk om zonder decoder het tv-signaal van je provider te ontvangen. Dat scheelt weer een apparaat! De meeste moderne tv's hebben namelijk een ingebouwde tv-ontvanger: hierop kun je direct de coax-kabel aansluiten. Wil je ook de interactieve functies op je tv gebruiken of gecodeerde zenders bekijken? Gebruik dan ook de CI+ module van de tv met een smartcard die je die je bij je provider kunt aanvragen.

Daarnaast kun je bij veel providers ook tv kijken via een app. Dat kan op een Smart-tv, maar bijvoorbeeld ook via een mediaspeler (zoals een Apple tv of Chromecast). Een mediaspeler gebruikt veel minder energie dan een decoder. Om een mediaspeler te kunnen gebruiken heb wel een wifi-verbinding nodig.

Oude televisie vervangen?

Tegenwoordig worden vrijwel alleen nog maar LED-televisies verkocht. De ouderwetse beeldbuis-tv gebruikt veel meer energie dan een moderne LED-tv. Heb je nog zo'n beeldbuis staan en gebruik je die dagelijks, dan is het de moeite waard om deze te vervangen.

Plasma beeldschermen worden niet meer gemaakt. Deze beeldschermen gebruiken zeer veel energie. Ook hier geldt dat je deze het beste kunt vervangen als je er dagelijks gebruik van maakt. OLED tv's hebben een vergelijkbare beeldkwaliteit, maar gebruiken veel minder energie (maar wel meer dan een led-tv).

Ga je een nieuwe tv kopen? Let dan op aankooptips op deze pagina.

Meer informatie

  • Kijk voor de zuinigste Europese modellen op de Engelstalige website topten.eu (Consumer Electronics).
  • De Consumentenbond test regelmatig en kijkt daarbij ook naar energiegebruik.
  • Verder zijn er heel veel websites die tv's en andere apparaten vergelijken. Kijk bij de specificaties ook naar energiegebruik.