Welk energiecontract je nodig hebt, hangt af van je woning.

Iedereen heeft een contract voor stroom nodig. De prijs voor stroom staat in euro per kilowattuur (kWh).

De meeste huizen in Nederland hebben ook een aansluiting voor gas. Gas gebruik je bijvoorbeeld voor verwarming, warm water en soms om te koken. Hiervoor sluit je een gascontract af. De prijs voor gas staat in euro per kubieke meter (m3). Meestal heb je een contract voor gas én stroom, maar je kunt ook twee losse contracten nemen bij verschillende energieleveranciers.

Huis zonder gas

Sommige woningen hebben geen gas. Bijvoorbeeld als je verwarmt met een volledig elektrische warmtepomp. Of als je woning is aangesloten op een warmtenet of blokverwarming. Krijg je warmte en warm water via een warmtenet of blokverwarming? Dan heb je een warmtecontract. De prijs voor warmte staat in euro per GigaJoule (GJ). Je krijgt de warmte van één vaste leverancier. Je kunt dan niet overstappen naar een andere warmteleverancier. Bij stroom en gas kan dat wel.

Als je een warmtecontract hebt, moet je nog een apart contract voor stroom afsluiten.

Is je huis aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat (bijvoorbeeld een inductiekookplaat). De regeling geldt alleen voor huiseigenaren. Lees meer over de voorwaarden en het bedrag.

Energiecontracten in het kort

Ga je een energiecontract afsluiten? Dan kun je kiezen uit veel verschillende energieleveranciers. Op vergelijkingssites zie je welk energiecontract het beste bij jou past. Je kunt daar ook kiezen wat je belangrijk vindt, bijvoorbeeld groene stroom uit Nederland.

Maar je kunt niet alleen kiezen uit bedrijven: ook kies je uit soorten energiecontracten. Je hebt drie verschillende soorten:

Als je zowel een stroom als gas contract afsluit zijn er tegenwoordig ook hybride contracten. Hierbij is het stroomcontract dynamisch en het gascontract vast.

Verschillende energiecontracten: voor- en nadelen

Contract met vaste tarieven

Bij een contract met vaste tarieven blijft de prijs tot aan het einde van je contract hetzelfde. Je betaalt een vast bedrag per kWh stroom en per m3 gas voor één, twee of drie jaar. Je kiest van tevoren hoe lang je het contract wilt laten lopen.

Wel kan de energiebelasting tussendoor veranderen en de vaste kosten van de netbeheerder. Dat zie je terug op je energierekening.

54% van de huishoudens heeft een contract met vaste tarieven (december 2025).

Variabel contract

Bij een variabel contract verandert de prijs per m3 gas en kWh stroom. Dit kan per half jaar zijn, elke drie maanden, of zelfs elke maand. Hoe vaak verschilt per contract. De prijs kan dan omhoog of omlaag gaan. Als de tarieven veranderen krijg je minimaal één maand van tevoren te horen wat de nieuwe tarieven zijn.

39% van de huishoudens heeft een variabel contract (december 2025).

Dynamisch contract

Bij een dynamisch contract verandert de prijs voor energie vaak. Per m3 gas per dag en per kWh stroom zelfs per uur of kwartier. De prijs hangt namelijk af van wat op dat moment de marktprijs van energie is. Daarnaast betaal je vaak een kleine inkoopvergoeding aan de energieleverancier. Dit gaat om 1 à 2 cent en staat vermeld in je energiecontract. Deze vergoeding betaal je trouwens ook bij vaste en variabele contracten, maar dan zit het al in de prijs verwerkt en zie je daarom niet apart op de rekening staan.

7% van de huishoudens heeft een dynamisch contract (december 2025).

Tip: controleer goed welke prijzen het energiebedrijf laat zien. Als je alleen het kale leveringstarief ziet, lijkt het goedkoper dan het echt is. Je moet kijken naar de prijs met energiebelasting en btw erbij.

Tip als je zonnepanelen hebt: je levert vaak stroom terug aan het net op momenten dat de stroomprijs laag is. Soms is de stroomprijs zelfs negatief. Dat betekent dat stroom op dat moment eigenlijk geld kost om terug te leveren. Daarom kan het soms beter zijn om je zonnepanelen tijdelijk uit te zetten.

Modelcontract kiezen

Elke energieleverancier moet een standaard contract aanbieden: een modelcontract. Dit modelcontract is een standaard en duidelijk contract, waarbij de algemene voorwaarden bij iedere energieleverancier hetzelfde zijn. De voorwaarden zijn hetzelfde voor klanten met en zonder zonnepanelen.

Er zijn twee soorten modelcontracten:

• Een voor onbepaalde tijd met variabele tarieven.
• Een voor bepaalde tijd met vaste tarieven. De prijzen mogen hierbij maar vier keer per jaar worden aangepast.

Een voordeel van het modelcontract is dat het makkelijk te begrijpen is. Hierdoor kun je verschillende modelcontracten makkelijk vergelijken per energieleverancier en kun je de beste keuze maken. Een nadeel is dat het modelcontract meestal niet het goedkoopste contract is.

Overstappen van energiecontract

Je kan overstappen naar een ander energiecontract van de energieleverancier waar je nu zit, of bij een andere. De meest groene keuze is groene stroom opgewekt met zon of wind in Nederland. Of het slim is om over te stappen, ligt aan wat voor contract je nu hebt. Lees meer over de verschillende energiecontracten en de voor- en nadelen.

Energieleveranciers vergelijken

Het is slim om energiebedrijven te vergelijken. Maar let hierbij niet alléén op de prijzen voor gas en stroom zelf: je hebt namelijk ook nog vaste kosten. Bij het ene energiebedrijf betaal je hogere vaste kosten, en wat lagere kosten per kWh stroom en m3 gas. Het andere energiebedrijf doet het andersom: lagere vaste kosten en wat hogere kosten voor gas en stroom.

En let op: sommige energiebedrijven adverteren met de lage ‘kale prijs’ (variabel leveringstarief) per kWh stroom en m3 gas. Daar komt dan altijd de energiebelasting en btw nog bij.

Er is niet één contract dat voor iedereen de beste keuze is. Daarom is het slim om verschillende leveranciers met elkaar te vergelijken.

Hoe stap je over?

Overstappen via een energievergelijker

Je hebt verschillende vergelijkingssites die je helpen om het beste contract te kiezen. Gebruik verschillende om te kijken welke het beste is voor jou. Je kunt dan via die site een nieuw contract afsluiten.

Bij het overstappen via een energievergelijker zegt jouw nieuwe energieleverancier het oude contract op. Je hoeft het dus niet zelf te doen.

Tip: vul jouw situatie in op twee of drie vergelijkingssites en kijk welke aanbieder er als beste uitkomt. Op alle sites kun je aangeven dat je voor groene stroom kiest. De meest groene keuze is groene stroom opgewekt met wind en zon in Nederland.

Direct via de energieleverancier

Je kunt ook direct via de website van een energiebedrijf een energiecontract afsluiten. Meestal zegt het energiebedrijf dan je oude contract op. Controleer dit goed.

Collectieve inkoop

Je kunt ook overstappen naar een andere energieleverancier via collectieve inkoop. Dit kan bijvoorbeeld via organisaties zoals de Consumentenbond of Vereniging Eigen Huis.

Bij collectieve inkoop schrijft een grote groep mensen zich samen in. Daarna vragen de organisaties aanbiedingen aan bij verschillende energieleveranciers.

Per soort energiecontract wordt één leverancier gekozen als winnaar. Die leverancier doet dan een aanbod aan de mensen die zich hebben ingeschreven. Je mag zelf kiezen of je dit aanbod wilt accepteren.

Het idee achter collectieve inkoop is dat een grote groep mensen samen een lagere prijs kan krijgen. Een energieleverancier krijgt dan in één keer veel nieuwe klanten. Maar het is niet zeker of collectieve inkoop altijd goedkoper is dan zelf vergelijken via een vergelijkingssite.

Ook bij collectieve inkoop wordt je oude contract voor je opgezegd.

Waar moet je op letten bij het overstappen?

Als je energiecontract nog loopt, moet je mogelijk een opzegboete betalen. Kijk hier goed naar.

Ga je verhuizen en wil je een nieuw energiecontract afsluiten? Ook dan regelt je nieuwe energieleverancier de overstap. Maar let wel goed op of het ook goed doorkomt. Je moet je nieuwe adres wel hebben doorgegeven. Heb je een nieuw huis waarin je al gaat klussen voordat je verhuist bent? Dan heb je tijdelijk twee energiecontracten nodig.

Als je gaat samenwonen, moet een van de twee het energiecontract opzeggen. Hoe dat gaat en wat de voorwaarden zijn, verschilt per energieleverancier.