Muizen knagen aan etensvoorraden, maar ook aan kabels en isolatiemateriaal. Ze kunnen ziekten overbrengen en je huis vervuilen met uitwerpselen en urine.
Voorkom een plaag, begin vandaag!
Knaagdieren horen bij onze natuur, maar een muis of rat in je huis is geen pretje. En omdat deze dieren zich snel voortplanten, kan het geknaag uitgroeien tot een ware plaag. Voorkomen is beter en makkelijker dan bestrijden. Hou muizen en ratten buiten de deur met onze tips en check hoe je duurzaam in actie komt bij overlast door knaagdieren.
Ratten zorgen steeds vaker voor overlast in Nederland. Ze verspreiden ziektes en beschadigen gebouwen. Voorkomen is makkelijk, bestrijden is moeilijk.
1/9
Voorkom een plaag, begin vandaag!
01
Hou je huis schoon. Ruim resten van eten en drinken op en voorkom dat afval blijft liggen rond je huis.
02
Berg etenswaren goed op. Gebruik stevige opbergsysteem, zoals glazen potten of afsluitbare hard-plastic bakken. Denk ook aan voedsel of dierenvoeding in je kelder, garage of schuur.
03
Sluit prullenbakken goed af. Etensresten in de prullenbak zijn voor muizen en ratten interessant. Ook als deze verpakt zijn.
04
Maak luchtgaten, spleten en de keldertoegang dicht, maar zorg nog wel voor voldoende ventilatie. Een muis past al door een kier van 0,5 cm breed. Lees meer over naden en kieren dichten.
05
Laat geen etensresten of fruit liggen rond je huis of in de tuin. Maak dierenverblijven goed dicht zodat ratten en muizen er niet in kunnen. Voer vogels niet meer dan nodig.
06
Schakel bij een muizen- of rattenplaag een erkende knaagdierbeheerser in.
Blijf je overlast houden?
Speur naar schuilplaatsen of nestplekken als de dieren niet weggaan. Een schuilplaats of nestplek herken je aan keutels of restjes voedsel van de knaagdieren. Je kunt binnen een val zonder gif plaatsen, zoals een klapval. Pas op dat je geen andere slachtoffers maakt en plaats vallen alleen binnen in huis.
Zelf met gif aan de slag is geen goed idee. Gif inzetten tegen ratten is zelfs verboden. Sinds 2023 gelden zeer strenge regels omdat gif tegen muizen en ratten grote impact heeft op de natuur. Een gevaar is dat het gif via ratten andere dieren bereikt. Dit heet doorvergiftiging , waarbij het gif in natuurlijke vijanden zoals roofvogels eindigt. Vanwege het gevaar voor mens en milieu zijn er alleen nog middelen op basis van de stof alfachloralose toegelaten. Middelen met alfachloralose mag je alleen binnenshuis tegen muizen gebruiken in de daarvoor bestemde lokdozen.
Schakel bij een muizen- of rattenplaag een erkende knaagdierbeheerser in. Professionals moeten de stappen van het plaagdierbeheerssysteem volgen: 1) preventie, 2) professionele niet-chemische maatregelen (zoals klapvallen) en – als niets anders helpt – 3) de toegestane chemische bestrijdingsmiddelen.
Bij overlast kun je ook de gemeente om hulp vragen. Woon je in een huurhuis? Bespreek de beste aanpak dan met de verhuurder. Lees de uitleg van het Ctgb over het gebruik van bestrijdingsmiddelen tegen knaagdieren.
Last van een plaag?
Gebruik zelf geen gif en schakel een professional in tegen muizen of ratten.
Welk knaagdier is het?
Weet je niet wat voor soort rat of muis er in jouw huis zit? Dan kun je een gespecialiseerd bedrijf inschakelen om te bepalen met welke soort je te maken hebt. Woon je in een gemeente met een uitgebreide serviceovereenkomst met het Kenniscentrum Dierplagen (KAD)? Dan kan het KAD in sommige gevallen gratis bekijken om welke soort het gaat. Check of jouw gemeente een overeenkomst met KAD heeft.
De huismuis komt het vaakst voor in huis.
1/6
Tips delen
Wil je anderen informeren over plaagdierbeheersing?
Laatst gewijzigd: 24 juni 2026
Pagina delen
Anderen keken ook naar
Muizen
Muizen knagen aan etensvoorraden, maar ook aan kabels en isolatiemateriaal. Ze kunnen ziekten overbrengen en je huis vervuilen met uitwerpselen en urine. Een paar simpele maatregelen zijn meestal voldoende om muizen in huis te voorkomen. Tref je ze toch aan, dan kun je ze vaak met milieuvriendelijke manieren weer uit huis krijgen.
Ratten
Ratten zorgen steeds vaker voor overlast in Nederland. De knaagdieren verspreiden ziektes en beschadigen gebouwen. Voorkomen is makkelijk, bestrijden is moeilijk. Het is verboden om zelf gif te gebruiken om ratten te doden. Ontdek wat je wél kan doen en lees tips om risico’s voor het milieu te beperken.
Toolkit 'Voorkom een plaag, begin vandaag'
Vanuit het programma IPM Knaagdierbeheersing zijn communicatiemiddelen ontwikkeld om burgers te informeren en activeren met als slogan ‘Voorkom een plaag, begin vandaag’. De toolkit is gemaakt voor organisaties die burgers willen informeren over knaagdierbeheersing zoals gemeenten en woningbouwcoöperaties.
Slim bewaren
Een Nederlander gooit jaarlijks gemiddeld ruim 25 kilo goed voedsel in de vuilnisbak. Deels gaat het om eten dat in de afvalbak belandt omdat het verkeerd is bewaard. Milieu Centraal geeft praktische tips om dit te voorkomen.