Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Smog

Rome en Athene zijn berucht om de smog: de dikke laag luchtvervuiling van ozon die soms wekenlang boven de stad blijft hangen. In Nederland verschijnt smog vooral bij warm zomerweer.

Smog.jpg

Smog bestaat uit een verhoogde hoeveelheid ozon (O3) in de lucht. Vooral mensen met long- en hartaandoeningen kunnen flink last hebben van smog. Smog kan je slijmvliezen en longen irriteren en zorgen voor hoest, droge keel en benauwdheid.

In Nederland komt ernstige smog steeds minder vaak voor.

Tips tegen smog

  • 1

    Neem zo vaak mogelijk de fiets of ga lopen. Daarmee zorg je voor minder luchtvervuiling en kan er dus minder smog ontstaan.

  • 2

    Ben je gevoelig voor smog? Download de app Mijn luchtkwaliteit en pas je activiteiten aan op dagen met veel smog: ga die dag bijvoorbeeld niet hardlopen of tuinieren.

Wat is smog?

Het woord smog is een samentrekking van de Engelse woorden smoke (rook) en fog (mist). Smog bestaat voornamelijk uit ozon (O3). Hoog in de atmosfeer zit ook ozon: daar beschermt het ons tegen schadelijke UV-straling. Maar dicht bij het aardoppervlak (waar wij leven) is ozon ongezond.

Ozon komt niet uit de uitlaat van auto’s of schoorstenen van de industrie, maar wordt onder invloed van zonlicht gevormd uit andere schadelijke stoffen die het verkeer en de industrie uitstoten (lees meer over luchtvervuiling). Omdat de zon van invloed is op het ontstaan van ozon, komt smog in Nederland vooral in de zomer voor: dit noemen we zomersmog.

Zuidoost- en Zuidwest-Nederland hebben meer last van smog dan West- en Noord-Nederland. Dat komt doordat veel luchtvervuiling en ozon uit Duitsland (Ruhrgebied) en België ons land komt binnenwaaien. Bij een zwakke oosten- of zuidenwind is de kans op smog het grootst.

Normen voor smog

Er zit altijd een klein beetje ozon in de lucht. Dat is niet erg: alleen bij grote pieken of als als er langere tijd veel ozon in de lucht zit, zorgt het voor problemen met de gezondheid en schade aan gewassen.

Bij hoge temperatuur, veel zonlicht en weinig wind kan de ozonconcentratie oplopen tot ver boven de overheidsnorm. Als ergens in Nederland gemiddeld 1 uur lang een ozonconcentratie hoger dan 240 µg/m3 wordt gemeten, spreken we van zeer ernstige smog en wordt er een smogalarm afgegeven. Dit komt gelukkig zelden voor in Nederland.

Aantal dagen met smog in Nederland, jaartal 2013.

Daarnaast is er een Europese norm die zegt dat de gemiddelde concentratie over een periode van 8 uur niet hoger mag zijn dan 120 µg ozon/m3. Deze streefwaarde mag maximaal 25 dagen per kalenderjaar worden overschreden (gemiddeld over 3 jaar gemeten). In Nederland blijven we de afgelopen jaren ruim onder deze norm.

Het aantal smogdagen in Nederland in de afgelopen 20 jaar ligt ruim beneden de norm.

Neem zo vaak mogelijk de fiets of ga lopen. Daarmee draag je bij aan een betere luchtkwaliteit en minder smog.

Smog en gezondheid

Smog kan klachten aan de luchtwegen veroorzaken, zoals hoesten, een droge keel en benauwdheid. Ook hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid komen voor. 

Hoe meer ozon er in de lucht zit en hoe langer je eraan blootgesteld bent, hoe meer klachten je kunt krijgen. De klachten gaan wel weer over, maar als je vaak en langdurig aan hoge concentraties bent blootgesteld, kun je wel blijvende longproblemen krijgen.

Het is niet precies bekend vanaf welke concentratie ozon schadelijk is. Ook concentraties onder de streefwaarde voor ozon (120 µg/m3) kunnen zeer waarschijnlijk gevolgen hebben voor de gezondheid.

Ook gezonde mensen kunnen tijdens een smogperiode klachten krijgen, maar vooral kinderen, ouderen en mensen met hart- of longaandoeningen, bronchitis of astma zijn gevoelig. Als je gevoelig bent voor smog, kun je het op smogdagen beter rustig aan doen: ga niet hardlopen, hard fietsen, tuinieren of je op een andere manier inspannen in de buitenlucht. Met de app Mijn luchtkwaliteit kun je in de gaten houden of er bij jou in de buurt veel ozon (smog) in de lucht zit.

Mensen die al een hart- of longaandoening hebben, kunnen enkele dagen tot maanden eerder overlijden door blootstelling aan smog.

Meer informatie

Meer informatie over luchtvervuiling en gezondheid vind je in de Atlas Leefomgeving en op de website van het RIVM.

Terug naar boven