Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Schimmels in de tuin

Zwakke planten, verkleurde bladeren, of vreemde spinsels? Misschien is jouw plant ziek, maar een gebrek aan voedingsstoffen of licht kan ook de oorzaak zijn. Stel dus eerst een diagnose en kies daarna het bijbehorende 'medicijn'.

Plantenziekten voorkómen is natuurlijk het beste voor je tuin en het milieu. Vijf tips om schimmels op jouw planten geen kans te geven.

Tips

  • 1

    Kies voor sterke, gezonde planten die bij je tuin passen. Tips vind je bij Planten en bomen kiezen. Als een plant steeds opnieuw ziek wordt, kan je beter voor een andere plant kiezen.

  • 2

    Zet planten op een geschikte plaats: als ze te weinig licht, water of voedingsstoffen krijgen, vermindert hun weerstand. Verbeter de bodem zo nodig met compost.

  • 3

    Inspecteer je planten regelmatig en verwijder aangetaste takken of bladeren. Gooi die niet op composthoop, maar bij het gft-afval. Anders breng je de schimmels later zelf weer terug in de tuin via het compost.

  • 4

    Schimmels gedijen in een vochtige omgeving. Door ruimte te laten tussen planten, onkruid te verwijderen en de tuin 's morgens water te geven in plaats van 's avonds, houd je de bodem droog. 

  • 5

    Verbouw je groenten in een moestuin? Zet dan niet elk jaar hetzelfde gewas op dezelfde plek. Door vruchtwisseling voorkom je dat plaagorganismen voet aan de grond krijgen in je tuin.

Wat is de oorzaak?

Voordat je zieke planten of een aangetast gazon er bovenop kunt helpen, moet je weten wat er aan de hand is. Is je plant aangetast door een schimmel – en welke soort dan – of nemen luizen, mijten of andere insecten hapjes uit de bladeren?

Zo herken je schimmelsoorten:

Symptomen Soort schimmel
Oranje vlekjes op het blad Roestschimmel (vooral bij stokroos)
Witte wollige plekjes op de bovenkant van het blad Echte meeldauw
Bleekgele vlekken bovenop het blad en wit poederig pluis eronder Valse meeldauw
Gele en zwarte vlekken op het blad, uiteindelijk valt het af Sterroetdauw (bij rozen)
Omgevallen en dode kiemplantjes Smeul
Verdorde grassprieten (in het gazon) die aan elkaar plakken, soms met rozerode draadachtige woekering Rooddraad
Bruine plekken (in het gazon) met sneeuwwit pluis Sneeuwschimmel

Luizen herken je aan de vieze, plakkerige plekken op een plant. De beestjes leven namelijk van plantensappen. De suiker (honingdauw) die daarin zit, scheiden ze af als een plakkerig goedje. Groene en zwarte luizen zitten vaak op jonge scheuten, andere luizen eten bij voorkeur van de stam of takken.

Mijten laten doffe bladeren achter, soms met spinseldraden aan de onderkant. Het zijn kleine spinachtige beestjes die veel voorkomen op coniferen en lindebomen.

Spuiten met een natuurlijk extract

Knoflook-, soja- en ui-extracten zijn milieuvriendelijke alternatieven voor chemische bestrijdingsmiddelen. 'Knoflookthee' maak je zo: snijd 5 knoflookbollen in stukjes, giet er 1 liter kokend water over en laat dit een etmaal trekken. Zeef het mengsel, voeg 3 liter water toe en spuit de thee dagelijks over de plant. Houd dit 5 dagen vol. Heeft de plant roestschimmel, spuit dan enkele keren per dag.

Planten sterker maken

Extract van heermoes – dat vaak als onkruid in tuinen voorkomt – werkt tegen schimmels in je moestuin. Vind je geen heermoes, dan zijn de buitenste schillen van uien een alternatief.

bigstock-Alternaria-leaf-spot-on-diseas-34544150-400x300.jpg

Het recept hiervoor: je laat een kilo heermoes een half uur lang weken in 10 liter water en kookt dit daarna drie kwartier. Als het afgekoeld is, filter je het geheel en verdunt de vloeistof met nog eens 10 liter water. Het gemaakte extract gebruik je binnen 24 uur door het op planten en op de grond te spuiten.

Je kunt ook plantenversterkende middelen kopen op basis van plantaardige etherische olie die ook in voedingsmiddelen is toegestaan, of op basis van algen- en zeewierextract.

Effectieve huismiddeltjes met groene zeep

Luizen, tripsen en witte vlieg bestrijd je op een milieuvriendelijke manier met huismiddeltjes met daarin zachte zeep (en vaak spiritus). In tuincentra kan je dit soort middeltjes kant en klaar kopen. Dan staat er 'kaliumzouten van vetzuren' op. Een voorbeeldrecept om zelf te maken is een eetlepel (maximaal 30 gram) groene zeep in een liter water met een scheutje spiritus. Je spuit dit een week lang elke dag liefst s'avonds (nooit in de volle zon!) op boven- en onderkant van de bladeren van aangetaste planten tot het eraf druipt. Spuit niet in geopende bloemen. 

Kaliumzouten van vetzuren zijn giftig voor sommige insecten (zowel nuttige als schadelijke) en voor ongewervelde waterdieren. Gebruik dit soort middelen daarom niet naast sloten of vijvers en gooi restjes niet in de tuin of op straat.

Middeltjes in de winkel

In de winkel is gesteentemeel (ook wel: lavameel of basaltmeel) te koop. Dit poeder zorgt ervoor dat bladeren droog blijven waardoor schimmels minder kans krijgen.

Echte meeldauw bestrijden met waterglas (natriumsilicaat) zorgt voor weinig milieubelasting.

Chemische bestrijdingsmiddelen

Om schimmels en vraatinsecten te bestrijden zijn verschillende chemische middelen te koop. Het is belangrijk dat de middelen een toelating hebben. Hoe je dat herkent en waarom het belangrijk is lees je hier. Volg altijd nauwgezet de gebruiksaanwijzing om milieuschade te voorkomen.

In de kas is COS-OGA een middel tegen echte meeldauw met een laag milieurisico. Zwavel kan gebruikt worden tegen schurft, meeldauw en hagelschotziekte, maar is ook schadelijk voor nuttige insecten. Om schade aan fruit, groente of planten te voorkomen, kan het op warme dagen beter niet overdag gespoten worden.

Problematisch voor drinkwater of gezondheid

Difenoconazool en Tebuconazool zijn gifstoffen tegen schimmels op sierplanten die Europe Unie wil verbieden zodra er goede alternatieven voor zijn: ze staan of de lijst met Candidates for Subsitution. Azoxystrobin is een stof die in problematische concentraties wordt aangetroffen bij drinkwaterwinpunten. Middelen met die stof tegen schimmels op groente en sierplanten mogen daarom niet in grondwaterbeschermingsgebieden worden gebruikt. Fluopicolide (tegen de aardappelziekte en tegen valse meeldauw en witte roest op kool) staat zowel op de lijst met stoffen die de EU het liefst zou verbieden, als op de lijst met stoffen die problematisch zijn bij drinkwaterwinning.

Door de gebruiksaanwijzing goed op te volgend voorkom je milieuschade. Lever restanten altijd in bij klein chemisch afval!

Terug naar boven