Praktisch over duurzaam

Eieren

Welk ei kies jij in de supermarkt of buurtwinkel? Ga je voor een blije kip of vind je ook het milieu belangrijk? Check het doosje: je kunt letten op keurmerken én op de woorden biologisch, vrije uitloop of scharrel.

keurmerken eieren

Vind je dierenwelzijn belangrijk, dan zijn biologische eieren en vrije uitloopeieren een goede keuze. De kippen krijgen veel ruimte en kunnen naar buiten. Ze kunnen een stofbad nemen en hebben afleiding, zodat ze elkaar niet gaan pikken. Bij scharreleieren zijn er grote verschillen: sommige scharrelkippen hebben een flinke uitloop naar buiten, maar er zijn ook stallen zonder buitenruimte.

Wil je vooral op het milieu letten, dan zit er niet veel verschil tussen scharrel, vrije uitloop en biologisch. Op sommige punten scoren scharrel of vrije uitloop wat beter, op andere punten biologisch. Eieren van kooikippen zijn voor het milieu de beste keuze, maar scoren slecht op dierenwelzijn. Kijk in één oogopslag hoe jouw ei scoort.

Tips: zo kies jij het juiste ei

  • 1

    Koop je eieren in de supermarkt? Ga voor eieren met een topkeurmerk: Biologisch (het groene blaadje), Beter leven 2 of 3 sterren, EKO, Demeter of Milieukeur. Lees meer over de keurmerken in de Keurmerkenwijzer.

  • 2

    In de buurtwinkel of op de markt kun je ook nog kooi-eieren aantreffen. Let op de code die op het ei staat: 0 = biologisch, 1 = vrije uitloop, 2 = scharrel en 3 = kooi. Vind je dierenwelzijn belangrijk, dan kun je beter geen kooi-eieren kopen.

  • 3

    Eieren zitten ook in koekjes, cake, mayonaise en nog veel meer producten. Wil je bewust kiezen? Kijk dan op het etiket wat voor eieren erin zitten. Zie je alleen ‘eieren’ staan? Dan is de kans groot dat ze van kooikippen komen.

Zo kies je een diervriendelijk ei

 

Verse eieren: kijk op het doosje...

In de supermarkt kun je kijken welke woorden op het doosje staan: de woorden biologisch, vrije uitloop en scharrel zijn wettelijk beschermd. In een doosje waarop biologisch staat, moeten dus biologische eieren zitten. Je kunt ook op de volgende keurmerken letten: Biologisch (het groene blaadje), Beter leven 2 of 3 sterren, EKO, Demeter en Milieukeur geven garanties over dierenwelzijn. Check de Keurmerkenwijzer.

…of check de eicode

Op verse eieren staat een code die aangeeft wat voor ei het is en waar het vandaan komt. Handig als de eieren los verkocht worden of het doosje onduidelijk is.

eicode_website.jpg

Maïs-ei, viergranen ei, omega-3-ei: wat zegt dat?

Woorden als maïs-ei, viergranenei, omega-3-ei of zonnebloem-ei zeggen alleen iets over het voer dat de kippen hebben gehad. Het zegt niets over hoe de kip heeft geleefd.

Wat zegt het ei over de kip?

Infographic eieren dierenwelzijn en milieu.png

Dierenwelzijn van de kip

Scharrel, vrije uitloop, biologisch

Vrije uitloopkip 800x550.jpg

Scharrelkippen, vrije-uitloopkippen en biologische kippen hebben meer mogelijkheden om hun natuurlijke gedrag te vertonen dan kippen die in een kooi zitten. Ze kunnen op stok gaan, hun ei in een nest leggen, scharrelen en een stofbad nemen. Vrije-uitloopkippen en biologische kippen kunnen ook naar buiten, scharrelkippen meestal niet. Kippen met Beter leven 1 ster hebben alleen een overdekte uitloop, de andere kunnen ook naar buiten. Vrije-uitloopkippen en biologische kippen hebben 4 m2 uitloop per kip.

Kipster, Rondeel, Gijs en Vrolijke Kip-ei: heel diervriendelijk

Er zijn ook scharreleieren (met eicode 2) waarvan de kippen wel naar buiten gaan en zelfs het Beter Leven 3 sterren keurmerk van de Dierenbescherming hebben: het Kipster-ei bij Lidl, het Rondeel-ei bij Albert Heijn, het Gijs-ei bij Plus en het Vrolijke Kip-ei van Deen. Deze kippen mogen geen vrije uitloop-kip heten omdat ze minder dan 4 m2 uitloop per kip hebben. Maar de ruimte die ze hebben is beter aangepast aan hun natuurlijke behoeften en daardoor horen ze bij de diervriendelijkste eieren die je kunt kopen. Bij Kipster eieren worden bovendien ook de haantjes opgefokt tot vlees (bij andere eieren worden de mannetjeskuikens vergast).

Biologisch: meeste ruimte per kip

Biologische kippen hebben de meeste ruimte per kip, kunnen naar buiten en zich natuurlijk gedragen, zoals stofbaden nemen, rondscharrelen en naar granen en wormpjes zoeken. 

Kooikippen

Kooikippen hebben van alle kippen de minste ruimte en ze kunnen niet scharrelen. Daarmee scoren ze het minst goed op dierenwelzijn. De bekende legbatterijen (‘gangbare kooien’) zijn in Nederland en de Europese Unie weliswaar verboden, maar kippen mogen ook hier nog steeds in kooien gehouden worden. In landen buiten de EU (bijvoorbeeld Oekraïne, waar veel eieren vandaan komen) zijn nog wel echte legbatterijen. 

In Nederland zijn er nog 2 soorten kooien:

Verrijkte kooien met 3 tot 5 kippen per kooi. Ze hebben hierin iets meer ruimte dan in een traditionele legbatterij, plus een zitstok en legnest. Maar ze kunnen niet naar buiten en hebben geen natuurlijk daglicht. Verrijkte kooien zijn nog tot 2021 toegestaan.

Koloniehuisvesting met 30 tot 60 kippen in een (grote) kooi. Ze hebben meer ruimte dan kippen in een verrijkte kooi, en een zitstok, legnest en klein stofbad. Maar de kippen kunnen niet naar buiten en hebben geen natuurlijk daglicht.

Op de markt en in veel producten: kooi-eieren

Eieren op de markt 800x550.jpg

In de meeste supermarkten zijn geen kooi-eieren meer te koop, maar in andere winkels en op de markt kun je ze nog wel tegenkomen. Kooi-eieren hebben code 3.

Kooi-eieren worden ook nog veel verwerkt in producten als mayonaise en cake: als bij de ingrediënten alleen het woord ‘eieren’ staat, zijn het waarschijnlijk kooi-eieren, of zelfs eieren uit legbatterijen (die mogen namelijk nog wel geïmporteerd en verwerkt worden). Wil je zeker weten dat je geen kooi-eieren eet, let dan op de woorden scharrel, vrije uitloop of biologisch op het etiket.

Snavel kappen mag niet meer

Legkippen die dicht op elkaar zitten en weinig afleiding hebben, gaan elkaar pikken: dit kan zo ver gaan dat ze elkaar doodpikken. Om dit te tegen te gaan worden hun snavels geknipt met een heet mes. In Nederland is deze pijnlijke ingreep vanaf september 2018 niet meer toegestaan. In een aantal andere Europese landen mag het al langer niet meer. Bij eieren met de keurmerken Milieukeur, Beter Leven 3 sterren, Demeter, Europees biologisch en EKO is snavel kappen nu al verboden.

Eieren en milieu

De milieu-impact van eieren hangt vooral van 2 dingen af: de manier waarop de kippen worden gehouden en het soort voer.

Hoe zijn de kippen gehouden?

Kippen scharrelen 327.jpg

Er zijn verschillende manieren om kippen te houden: in kooien, in scharrelstallen, met vrije uitloop of biologisch. Elke manier heeft voor het milieu voordelen en nadelen: op sommige punten scoren kooi-eieren het beste (minste fijnstof), op andere biologisch (meeste biodiversiteit en een gezonde bodem) of scharrel (landgebruik). Dat maakt de afweging lastig.

Ruimte voor de kippen en voer

Voor biologische eieren is de meeste ruimte nodig (vooral om het voer te verbouwen), voor kooi-eieren de minste. Scharreleieren en vrije-uitloopeieren zitten hier tussenin. Ruimte die nodig is voor de kippen of hun voer gaat ten koste van natuur en andere landbouwgrond.

Fijnstof: slecht voor gezondheid

Kooikippen zorgen voor het minste fijnstof, omdat ze niet kunnen scharrelen. Juist bij het scharrelen stuift zand en stof op. Het fijnstof dat in de stal opstuift, kan via het ventilatiesysteem de omgeving in worden geblazen en is dan slecht voor de gezondheid van de mensen die in de buurt wonen. Hoeveel fijnstof er vrijkomt bij kippen die búiten lopen, is niet bekend. Maar de bodem is buiten vaak minder droog en dus minder stoffig dan binnen, waardoor er minder fijnstof de lucht in waait.

Schadelijke stoffen uit mest

Bij kippen met vrije uitloop komen schadelijke stoffen uit de mest (ammoniak, stikstof en fosfaten) in de lucht en het grondwater terecht. In de stal kunnen deze stoffen afgevangen worden. 

Energieverbruik in de stal

De energie die nodig is om stallen te ventileren, verwarmen en verlichten heeft impact op het milieu. Voor een kilo kooi-eieren is de minste energie nodig, voor een kilo biologische eieren de meeste. Scharrel en vrije uitloop zitten hier tussenin. Eieren met Milieukeur scoren goed: in de stal wordt groene stroom gebruikt.

Voer: soja uit de tropen of voer uit de regio?

Een groot deel van de milieu-impact van eieren komt door het voer. Hoe meer kippen kunnen rondscharrelen, hoe meer ze eten. Voor kippen met vrije uitloop is dus meer voer nodig dan voor kooikippen.

Veel kippen krijgen soja. Dat komt vaak uit de tropen waar het ten koste kan zijn gegaan van tropisch bos. Biologische kippen krijgen minder soja uit de tropen en meer voer uit de regio. Dat heeft allerlei voordelen: er hoeven geen tropische bossen gekapt te worden en water en mest voor de grond komt uit de regio. Daardoor wordt de bodem aan de andere kant van de wereld niet uitgeput om onze biologische kippen van voer te voorzien, én kunnen wij onze mest gebruiken op de akkers waar het voer geteeld wordt (dus: minder mestoverschot). Voor het voer van biologische kippen worden bovendien geen kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Biologische landbouw zorgt voor een beter landschap, meer biodiversiteit en een betere bodem. Zie Biologisch eten

Meer informatie

  • De Stichting Blij met een Ei geeft informatie over de legpluimveehouderij (onder meer huisvesting, gezondheid en ei-weetjes).
  • De Dierenbescherming zet zich in voor betere leefomstandigheden voor dieren in de bio-industrie, waaronder kippen.
  • Wakker Dier richt zich op het afschaffen van de bio-industrie.
Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.