De herfst is in volle gang en de temperaturen dalen, dus gaan muizen op zoek naar warme plekken. Kenniscentrum voor duurzaam leven Milieu Centraal roept in een campagne op om juist nú in actie te komen met preventieve maatregelen, zodat huizen en schuren onaantrekkelijk worden voor muizen.
18 november 2025
Op zoek naar warmte trekken muizen in de herfst naar huizen en schuren. Preventieve maatregelen zijn daarom het hele jaar door relevant, maar zeker nu, in de herfst en winter, essentieel om te voorkomen dat muizen zich binnen vestigen en voortplanten.
“Veel mensen realiseren zich niet dat een gaatje van een halve centimeter breed al groot genoeg is voor een muis om binnen te komen”, vertelt Sanne Janssen, expert plaagdierbeheersing bij Milieu Centraal. “Door nu naden en kieren te dichten, voedsel goed op te bergen en prullenbakken muisbestendig te maken, kan je voorkomen dat muizen zich nestelen en uitgroeien tot een plaag. Zo voorkom je niet alleen overlast, maar ook het gebruik van gif. Want dat is niet alleen schadelijk is voor muizen, maar ook voor andere dieren, waaronder ook huisdieren, en mensen.”
Voor mensen neemt overlast van muizen toe wanneer ze ze binnen zien. Dit blijkt uit onderzoek van Milieu Centraal onder 1.093 respondenten. Muizen zorgen vooral voor stress, walging of een onveilig gevoel en voor de angst dat zij voedselvoorraden aantasten. Ook bij overlast door ratten hebben bewoners gevoelens van stress. Ook verzakkende tegels en onaangename geuren worden vaak genoemd.
De meeste mensen nemen preventieve en mechanische maatregelen, zoals het opbergen van voedsel en het plaatsen van klemmen. Maar ondanks dat de grote meerderheid het milieu belangrijk vindt en chemische bestrijdingsmiddelen als schadelijk ziet, gebruikt 42% van de mensen met muizenoverlast in huis bestrijdingsmiddelen met gif. Ook bij rattenbestrijding buitenshuis blijft het gebruik van gif hardnekkig: een kwart (26%) zet gif in. Dit terwijl het verboden is voor burgers gif te gebruiken om ratten te doden, zowel binnen als buiten. Sinds 2023 mag bij muizen alleen nog het middel op basis van de stof alfachloralose binnenshuis ingezet worden. Buitenshuis is het, net als bij ratten, verboden. Bij onjuist gebruik worden ratten namelijk resistent tegen gif. En ook nuttige of beschermde dieren kunnen doodgaan wanneer het gif via muizen en ratten andere dieren bereikt.
“Muizen- en rattengif lijkt een snelle oplossing, maar pakt de oorzaak niet aan en schaadt de natuur”, zegt Janssen. “Bijvoorbeeld roofdieren worden vergiftigd, terwijl dat natuurlijke vijanden zijn van muizen en ratten. Overlast is vervelend, maar het is de hoogste tijd om te stoppen met gif en te kiezen voor preventie. Schakel bij problemen een erkende professional in die kijkt naar de oorzaak. Hij neemt eerst preventieve maatregelen en begint daarna met het plaatsen van vallen en klemmen. Een professional kent de looproutes van de muizen en ratten en kijkt ook specifiek naar jouw huis om erachter te komen hoe ze binnenkomen. Als laatste redmiddel zet hij pas gif in.”
Laatst gewijzigd: 30 juni 2026
Muizen knagen aan etensvoorraden, maar ook aan kabels en isolatiemateriaal. Ze kunnen ziekten overbrengen en je huis vervuilen met uitwerpselen en urine. Een paar simpele maatregelen zijn meestal voldoende om muizen in huis te voorkomen. Tref je ze toch aan, dan kun je ze vaak met milieuvriendelijke manieren weer uit huis krijgen.
Ratten zorgen steeds vaker voor overlast in Nederland. De knaagdieren verspreiden ziektes en beschadigen gebouwen. Voorkomen is makkelijk, bestrijden is moeilijk. Het is verboden om zelf gif te gebruiken om ratten te doden. Ontdek wat je wél kan doen en lees tips om risico’s voor het milieu te beperken.
Lukt het echt niet om ongedierte, onkruid of schimmel op een milieuvriendelijke manier weg te krijgen? Dan kun je gebruikmaken van bestrijdingsmiddelen. Omdat bestrijdingsmiddelen giftig zijn, zitten er risico’s aan voor mens, dier en milieu. Lees op deze pagina waar je op moet letten als je bestrijdingsmiddelen inzet, zodat mensen, planten en dieren (vooral insecten) geen gevaar lopen.
