Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Airco en ventilatoren

Een airconditioner zorgt voor koelte in huis, maar verbruikt heel veel meer energie dan bijvoorbeeld een ventilator. Vind je een airco echt nodig, kies dan een zogeheten splitmodel met een passend koelvermogen en energielabel A+. En gebruik het apparaat zo energiezuinig mogelijk.

Airco met afstandbediening - alles over apparaten en energie

Airco's belasten het milieu op verschillende manieren. Allereerst hebben ze veel elektriciteit nodig om de lucht in jouw huis te kunnen koelen; bij de productie van elektriciteit komen veel broeikasgassen vrij en dat draagt bij aan klimaatverandering. Verder kost het grondstoffen om een airco te maken, vooral kunststof en metalen. Tot slot zitten er koelmiddelen in airco's, die vaak HFK's bevatten. Als die vrijkomen, dragen ze sterk bij aan het broeikaseffect.

Tips airco en ventilatoren

  • 1

    Ga allereerst opwarming van jouw huis tegen: doe overdag de zonneschermen omlaag of de gordijnen dicht, en zet 's nachts juist ramen open.

  • 2

    Overweeg een ventilator. Die is energiezuinig en brengt de gevoelstemperatuur al enkele graden omlaag.

  • 3

    Koop je toch een airco, kies dan een 'splitsysteem'. Koop een exemplaar met passend vermogen, een hoge energie-efficiëntie en een natuurlijk koudemiddel.

  • 4

    Stel de temperatuur niet te laag in en kies (bij gecombineerde apparaten) verschillende temperaturen voor koelen en verwarmen.

  • 5

    Schakel een STEK-erkende installateur in voor plaatsing, reparatie en onderhoud van een 'splitsysteem'.

  • 6

    Lever een kapotte airco in bij het gemeentelijk afvaldepot, of in de winkel waar je een nieuwe koopt.

Airco en energieverbruik

Een airco brengt veel milieubelasting met zich mee, doordat deze tijdens gebruik veel elektriciteit nodig heeft. Ook de productie, distributie en afvalverwerking van een airco kosten energie, maar de milieubelasting die daardoor ontstaat, valt in het niet bij de milieubelasting door het hoge elektriciteitsverbruik: een gemiddeld in huis aanwezige airco verbruikt tussen 160 tot 430 kWh per jaar (afhankelijk van het type (monoblock/splitsysteem) en het energielabel). Hierbij is gerekend met een jaarlijks gebruik van 184 uur bij een monoblocksysteem en 320 uur bij een splitsysteem. Bij meer uren gebruik loopt het stroomverbruik verder op. Elektriciteit wordt grotendeels opgewekt via verbranding van olie, gas en kolen, en dat draagt bij aan klimaatverandering en vervuiling.

Een ventilator (zo'n 15 kWh per jaar) is veel energiezuiniger en dus veel milieuvriendelijker dan een airco.

Airco ook duurder

Een airconditioner is behalve slechter voor het milieu, ook duurder in het gebruik dan een ventilator. De stroomkosten van een airco bedragen bij bovengenoemd verbruik 30 tot 85 euro per jaar (prijspeil 2017), terwijl je voor gebruik van een ventilator maar ongeveer 3 euro kwijt bent.

Energiezuinig je huis verkoelen

Voorkomen is beter dan genezen - dat geldt ook voor gebruik van een airco. Je kunt voorkomen dat jouw huis opwarmt door overdag de zonneschermen omlaag te doen en de ramen, gordijnen of lamellen te sluiten. Wanneer je 's nachts de ramen en gordijnen open houdt, kan jouw huis goed afkoelen. Goede woningisolatie houdt 's zomers de warmte buiten. Zorg ook voor een lage luchtvochtigheid in huis, want dan ga je minder snel transpireren en voelt de temperatuur aangenamer (zie ook Ventilatie).

Ventilator zuinig alternatief voor airco

ventilator_man 282x212.jpg

Wordt het toch te warm in huis, dan is een ventilator een goed alternatief voor een airco, en tegen een fractie van het energieverbruik. De ventilator brengt verkoeling doordat die de gevoelstemperatuur met 2 tot 3 graden Celsius naar beneden brengt.

Hoe groter de waaier, hoe meer lucht de ventilator verplaatst. Kies dus liever één grotere ventilator dan meerdere kleine.

Je kunt een ventilator combineren met een ontvochtiger: die zorgt voor een lagere luchtvochtigheid, waardoor de warmte draaglijker wordt.

Een energiezuinige airco kopen

Heb je het nog steeds te warm, dan kun je overwegen een airco aan te schaffen. Uit oogpunt van milieu heeft een 'splitsysteem' de voorkeur. Zo'n systeem heeft één deel binnen en één buiten (zie foto). Dat koelt veel efficiënter dan een zogeheten monoblocksysteem. Een monoblock voert constant warme lucht van buiten aan, die het systeem vervolgens weer moet koelen. Splitsystemen zijn in aanschaf duurder dan mono-blocksystemen, maar goedkoper in gebruik vanwege de lagere energiekosten. Zorg er verder voor dat het vermogen van de airco past bij de kamer: fabrikanten adviseren een vermogen van 100 watt per m2. Neem je een lager vermogen, dan moet de airco langer werken om de kamer koel te krijgen en verbruikt hij extra veel stroom.

airco-mono-split.png

Energielabel

label airco.jpg

Het energielabel helpt je om airconditioners te vergelijken op energiegebruik. Omdat voor splitsystemen en monoblock-systemen een andere methode wordt gebruikt om de energieklasse te bepalen, kun je de energielabels van split- en monoblock-systemen niet met elkaar vergelijken. Zo is een monoblock-systeem met energielabel A even energiezuinig als een splitsysteem met energielabel D. Split-systemen met energielabel A+ zijn het zuinigst.

Het energielabel voor airconditioners is onlangs herzien. Je kunt daarom zowel energielabels in de oude als in de nieuwe stijl aantreffen in de winkel. De systematiek achter het oude en het nieuwe label is geheel anders; je kunt daarom zowel de energieklassen als de gegevens over het energieverbruik van een oud en een nieuw label niet met elkaar vergelijken.

Op het nieuwe energielabel staat bij splitsystemen het jaarverbruik per jaar aangegeven (kWh/annum) en bij monoblocksystemen het verbruik per uur (kWh/60m). Op het oude energielabel staat ook een jaarverbruik aangegeven. Deze gegevens kun je bij nieuwe labels onderling vergelijken en bij oude labels onderling vergelijken. Kijk voor meer informatie over het energielabel op Energielabel.nl.

Natuurlijk koudemiddel: minder schadelijk

Tenslotte heeft een airco met zogenoemde natuurlijke koudemiddelen, zoals het zogeheten R290a, de voorkeur. De natuurlijke varianten zijn minder schadelijk voor het milieu. Bij de fabrikant kun je informeren welke koudemiddelen er in het apparaat zitten.

Overigens zijn er ook apparaten op de markt die ruimtes koelen door water te verdampen. Deze apparaten gebruiken geen koudemiddelen en verbruiken minder energie, maar hun werking is sterk afhankelijk van de luchtvochtigheid buiten. Omdat ze de lucht in huis ook niet ontvochtigen, zoals gewone airco's wel doen, zijn ze daar ook slecht mee te vergelijken.

Airco energiezuinig gebruiken

Je beperkt het stroomverbruik van de airconditioning als je de temperatuur niet lager instelt dan nodig. Zet je de airco wel erg laag, dan verbruikt de airco veel stroom en ontstaat een onaangenaam temperatuurverschil met buiten.

Kan jouw airco zowel koelen als verwarmen, stel dan twee verschillende temperaturen in. Bijvoorbeeld koelen als de temperatuur boven de 25 graden Celsius uitkomt, en verwarmen als de temperatuur onder 19 graden komt. Anders gaat de airco snel schakelen tussen verwarmen en koelen, en dat kost meer elektriciteit. Zet de airco verder zo neer, dat die de gekoelde lucht goed vrij verspreidt; richt de luchtblazer bijvoorbeeld niet op een muur.

Veel airco's hebben standen waarin ze alleen ontvochtigen of ventileren. Maak daar gebruik van, want dat kan voor een aangenamer en koeler binnenklimaat zorgen, bij een lager energieverbruik.

Verder hoeft een airco niet 24 uur per dag aan te staan om de temperatuur prettig te houden. 's Nachts kun je jouw huis ook koelen door ramen tegen elkaar open te zetten. Sluipverbruik (elektriciteitsgebruik als een apparaat stand-by staat) voorkom je door de stroom van de airco helemaal uit te schakelen als je die niet gebruikt.

Energiezuinig installeren en onderhouden

airco-monteur 282x212.jpg

Bij monoblock- en mobiele split-airco's loopt er een slang van de warme kamer naar buiten. Als die slang door een raam- of deuropening loopt, komt er veel warme lucht de kamer in. Je bent dan zogezegd 'voor de mussen aan het koelen'. Het is beter om voor de slang een gat te maken in een deur of muur, en kieren af te dichten met vulmateriaal. Houd de binnen- en buitenunit van de airco stofvrij, dan blijft de airco efficiënt werken.

Voor het plaatsen, repareren en onderhouden van splitairco's is het wettelijk verplicht om een STEK-erkende installateur in te schakelen. Dit is om te voorkomen dat er schadelijke koudemiddelen ontsnappen.

Milieuvriendelijk oude airco afdanken

Gooi een oude of kapotte airco of ventilator niet bij het gewone huisvuil, maar lever het apparaat apart in. Dan zijn de materialen opnieuw te gebruiken, of kunnen ze milieuvriendelijk tot afval worden verwerkt. Bovendien moet een deskundig monteur de schadelijke koudemiddelen (HFK's) uit de airco verwijderen, want dit zijn krachtige broeikasgassen. Je kunt de airco inleveren bij de gemeentelijke milieustraat of bij de winkel waar je een nieuwe airco koopt. Meer informatie over apparaten afdanken staat op Apparaten en verlichting.

Oude airco niet verkopen

Je mag een oude airco niet zomaar verkopen, omdat in een oude airconditioning nog zogeheten CFK's of HCFK's kunnen zitten. Deze koelmiddelen tasten de ozonlaag aan en moeten daarom op deskundige wijze worden verwerkt. In nieuwe airco's komen ze niet voor, omdat (H)CFK's inmiddels verboden zijn.

Terug naar boven