Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Zelf vloer isoleren

Ben je een doorgewinterde doe-het-zelver en heeft jouw woning nog geen vloerisolatie? Ga dan zelf aan de slag met het isoleren van de onderzijde van de vloer; je spaart veel kosten uit!

Logo Energiebesparendoejenu 200x190.jpg

Isolatie aan de onderzijde van de vloer is minder ingrijpend en minder duur dan andere vormen van vloerisolatie, en levert veel comfortverbetering en energiebesparing op. Bovendien valt dit ook zelf te doen. Dat is veel lastiger als je de hele vloer vervangt door een nieuwe geïsoleerde versie, of als je een nieuwe geïsoleerde vloer aanbrengt bovenop de bestaande vloer. 

Vul het Advies op maat vloerisolatie in, om te zien of isolatie aan de onderzijde van de vloer voor jouw huis de beste optie is.

Advies op maat over vloer- en bodemisolatie

Vraag gratis Advies op maat, om te ontdekken of (en welke) vloer- en bodemisolatie beschikt is voor jouw woning. 

Check je vloer

Tips zelf onderzijde vloer isoleren

  • 1

    De onderzijde van de vloer isoleer je door isolatiemateriaal te bevestigen tegen de onderkant. Je bereikt de kruipruimte via het kruipluik.

  • 2

    Neem de instructie van de leverancier (en op de verpakking) ter harte en neem contact op met de fabrikant of een bouwtechnisch adviseur als je vragen hebt over de uitvoering. Bij de bouwmarkt vind je gratis kluswijzers over isoleren.

  • 3

    Controleer van tevoren of de kruipruimte voldoende hoog is om in te werken: 35 centimeter is minimaal, vanaf 50 centimeter werkt het comfortabeler.

  • 4

    De kosten zitten hoofdzakelijk in de aanschaf van het materiaal; bepaal nauwkeurig hoeveel je nodig hebt, en ga na of je overtollig materiaal mag terugbrengen.

  • 5

    Kies voor isolatiemateriaal met een isolatiewaarde (Rd) van minstens 3,3. Hoger dan 5 is alleen zinvol bij vloerverwarming. Een Rd lager dan 3,3 is goedkoper maar onverstandig: het comfort verbetert onvoldoende en de energiebesparing valt tegen (zie ook Isolatiewaarde).

  • 6

    Zorg (voortaan) voor goede ventilatie in de kruipruimte.

Aandachtspunten zelf onderzijde vloer isoleren

Maak voordat je start met isoleren, eerst leidingdoorvoeren en andere luchtlekken dicht met glas- of steenwol. Isoleer ook de cv-leidingen (maar niet de warmwaterleidingen! Meer hierover op Drinkwater.

Bescherm tegen vocht: PE-folie en ventilatie

Dek de bodem van een kruipruimte (waarin geen water staat) af met dampremmende PE-folie (zogeheten dampscherm) om vocht uit de bodem tegen te houden. Vouw de folie dubbel tot een hoogte van 20 cm boven de bodem van de kruipruimte, en zet die vast met speciale pluggen.

Staan er plassen in de kruipruimte? Dek dan de bodem niet af! In plaats daarvan moet je dan de PE-folie hoger vastzetten aan de wand van de kruipruimte, en onder de PE-folie luchtkussenfolie plaatsen dat kan drijven. Er bestaat voor de natte kruipruimte luchtkussenfolie met luchtkamertjes, zogeheten Mioteen KR4.

Raadpleeg bij flinke vochtoverlast altijd een isolatiebedrijf, wellicht is drainage rond de gevel noodzakelijk.

Losse EPS chips voor op de bodem drijven ook; dit wordt ook gebruikt als isolatie. Maar het houdt minder warmte in huis dan isolatie tegen de onderzijde van de vloer gecombineerd met (drijvend) bodemfolie. 

Zorg voor goede ventilatie van de kruipruimte, zodat vocht en schadelijke gassen zoals radon verdwijnen. Daarover hieronder meer.

Ook kruipluik isoleren

Vergeet niet om het kruipluik te isoleren, anders kan warmte via het luik alsnog ontsnappen. Gebruik zwaar plaatmateriaal (zoals vezelcementplaat) voor het maken van een kruipluik. Maak de kieren dicht met (EPDM- of EPT-) isolatieband.

Liever niet lijmen

Zet isolatiemateriaal zo mogelijk vast met spijkers, schroeven, pluggen, draad of nietjes. Zo kan het bij latere verwijdering makkelijker worden losgemaakt dan verlijmd materiaal om te worden hergebruikt. Nog een reden om niet te lijmen, is dat er uit lijm schadelijk oplosmiddel vrijkomt; gedurende het isolatiewerk adem je dat in.

Heb je geen andere keuze dan te lijmen, kies dan een lijm op waterbasis in plaats van oplosmiddel. Daaruit komen geen schadelijke dampen vrij; prettiger voor jou en het milieu.

Bescherm jezelf

Ga je isoleren met materiaal dat uit vezels bestaat zoals glas- of steenwol? Gebruik dan handschoenen, draag lange mouwen en een stofkapje (type P2), en zorg voor luchtverversing. Vezels kunnen namelijk irritatie veroorzaken. Spoel je huid na het werk af met lauw water zonder zeep.

Zorg voor goede ventilatie in de kruipruimte en bescherm het isolatiemateriaal tegen vocht. 

Kruipruimte: plaats en bereikbaarheid

In de meeste huizen met een kruipruimte (in België ook wel kruipkelder genoemd) zit het toegangsluik onder de vloermat van de voordeur of in een hoek van de woonkamer. In huizen met een voor- en achterkamer kan de toegang zitten in de bodem van de kasten die deze kamerdelen scheiden. Soms biedt een deurtje in de kelder toegang tot de kruipruimte.

Als je toch nog twijfelt, vraag dan jouw buren of zij een kruipruimte hebben (en waar het luik zit), of kijk op bouwtekeningen van jouw woning - daar staat een kruipruimte zeker op vermeld.

Luik ontbreekt? Zelf maken!

Heeft jouw huis wel een kruipruimte maar is er geen toegangsluik (meer)? Dan kan dat alsnog in de vloer gemaakt worden. Kijk eerst of het de moeite waard is: controleer of er voldoende hoogte is om vanaf de onderzijde de vloer te laten isoleren. Boor daarvoor eerst een gat op de plek waar je het luik wilt gaan maken; steek een duimstok of lat recht naar beneden door het gat om de hoogte onder de vloer te meten, of laat in het boorgat een touwtje zakken met een gewichtje eraan om de diepte te meten - je voelt het als het gewichtje de grond raakt.

Kruipruimte te laag of afwezig?

Heb je een te lage kruipruimte onder een betonnen vloer? In sommige gevallen is het dan mogelijk de kruipruimte uit te graven. Dit is wel ingrijpend, en duur als je deze klus uitbesteedt.

Moet er een laag van meer dan 20 cm worden uitgegraven, vraag dan advies aan een bouwkundige. Als de bodem niet ernstig verontreinigd is en je minder dan 50 m3 afgraaft, dan is geen goedkeuring nodig. De afgraving moet wel worden gemeld bij de gemeente.

Geen kruipruimte? Eventueel vloer ophogen

Is er geen (uitgraafbare) kruipruimte aanwezig? Dan is vloerisolatie lastiger. Je kunt dan bovenop de bestaande (houten of betonnen) vloer een nieuwe geïsoleerde vloer laten plaatsen. Dat is een ingrijpende en kostbare klus, die de vloer verhoogt met minstens 8 centimeter. Daardoor moet je deuren inkorten, er ontstaat mogelijk hoogteverschil met andere ruimten (zoals de hal) en je verliest hoogte in je (huis)kamer.

Een nieuwe geïsoleerde vloer plaatsen bovenop de bestaande vloer is werk voor zeer ervaren doe-'t-zelvers of specialisten: de isolatieplaten moeten afgestemd zijn op het type vloer, op eventuele vloerverwarming en meer specifieke eigenschappen van jouw huis.

Bij het ophogen van de vloer wordt meestal een Rc-waarde (isolatiewaarde van de vloerconstructie) nagestreefd van 2,5 in plaats van 3,5 of hoger, omdat anders het isolatiepakket op de vloer erg dik wordt.

Houten vloer: voorbereiding en uitvoering isolatie

Als er een houten vloer aanwezig is, kun je die van onderaf isoleren door de ruimte tussen de balken op te vullen met isolatiemateriaal. Het is niet nodig de balken mee te isoleren; deze hebben van zichzelf een isolerende waarde.

Vochtig hout: eerst drogen

Controleer vooraf de houtvochtigheid van de vloer, met een houtvochtmeter. Is de houtvochtigheid hoger dan 20 procent, wacht dan met isoleren. Leg eerst dampremmende PE-folie op de bodem van de kruipruimte en wacht tot de houtvochtigheid is gedaald. Doe je dit niet, dan sluit je vocht in tussen het isolatiemateriaal en de houten vloer, met risico op rotting van het hout.

(Dit gaat dus niet over de kruipruimte zelf, die heeft vaak een relatieveluchtvochtigheid van 85 tot 100 procent).

Isolatiematerialen voor onder houten vloer

Je kunt kiezen uit diverse isolatiematerialen. Thermoskussens (ook wel thermokussens genoemd) zijn het eenvoudigst om aan te brengen en makkelijk hanteerbaar in de kruipruimte, doordat ze lichtgewicht en gevouwen zijn. Maar montage van platen is ook eenvoudig, mits vooraf op maat gesneden.

Hernieuwbare cellulose isolatieplaten zijn ook bruikbaar maar zijn duurder (32 euro /m2 voor Rd van 3,3); adressen van dealers zijn alleen verkrijgbaar via de importeur.

Soort materiaal Dikte* (Rd) Prijs** / m2 Waar te koop?
Thermoskussens (reflecterende folie met luchtkamers) 3 luchtkamers (3,8) € 14 Professionele handel in bouwmaterialen; fabrikant
Minerale wolplaten (glaswol / steenwol) zonder dampremmende laag 14 cm: 2x 7 cm (3,3) € 12 Bouwmarkt

*) Indicatie: informeer bij de fabrikant naar de precieze dikte en prijs voor de vermelde Rd-waarde.

**) Deze prijs is inclusief bodemfolie en bevestiging.

Aanbrengen: met tussenruimte maar zonder kieren

Je mag het isolatiemateriaal direct tegen de planken aan bevestigen, maar je verhoogt de isolatiewaarde als je een ruimte laat (2 cm) tussen de vloerplanken en het isolatiemateriaal: de stilstaande lucht in de luchtkamers isoleert ook.

Maak je gebruik van zo'n tussenruimte, laat het isolatiemateriaal dan heel goed aansluiten tegen de draagbalken. Als er gaten blijven, dan lekt daar veel warmte weg.

Snijdt minerale wolplaten voor goede afsluiting iets te breed af en klem ze tussen de balken. Gebruik klemlatjes, draden of gaas om het materiaal op zijn plaats te houden. Thermoskussens bestel je op de juiste breedte, knip je zelf op de gewenste lengte, en trek je vervolgens strak tussen de balken voor je ze vast niet.

Lijm liever niet: dat maakt het lastig om bij sloop het materiaal te verwijderen; bovendien komen er schadelijke oplosmiddelen vrij uit lijm. Heb je geen andere keuze, kies dan een lijm op waterbasis (in plaats van oplosmiddel). Daaruit komen geen schadelijke dampen vrij; prettiger voor jou en het milieu.

Ventilatie onder houten vloer

De kruipruimte heeft ventilatie nodig om vocht en radongas af te voeren. Per vierkante meter houten vloer moet er 400 mm2 aan ventilatieopeningen aanwezig zijn, verdeeld over ventilatieopeningen in tegenover elkaar gelegen buitengevels.

Bij isolatie van een houten vloer is het belangrijk dat voordat je begint de houtvochtigheid lager is dan 20%. 

Betonnen vloer: uitvoering isolatie

Isolatieplaten bevestigen

Heb je een betonnen vloer die aan de onderkant vlak is? Bevestig dan isolatieplaten met plakpennen tegen de vloer. Met lijm kan ook, maar verwijderen is dan moeilijk en recycling wordt moeilijk. Is jouw betonnen vloer niet vlak? Dan moet je speciale pennen en pluggen bevestigen in boorgaten in de vloer.

Heb je geen andere keuze dan te lijmen, kies dan een lijm op waterbasis in plaats van oplosmiddel. Daaruit komen geen schadelijke dampen vrij; prettiger voor jou en het milieu.

Wel energiebesparing, geen warme voeten

Het isoleren van een stenen vloer aan de onderkant levert wel energiebesparing op maar geen warme voeten. Steen geleidt warmte namelijk beter dan hout, en kan daardoor meer warmte onttrekken aan de voeten.

Wil je per se koude voeten tegengaan, dan moet je isolatie aanbrengen bovenop de stenen vloer. Zie Vloer- en bodemisolatie voor meer informatie. Vloerverwarming in combinatie met goede vloerisolatie rekent ook af met koude voeten, zie LageTemperatuurVerwarming.

Isolatiematerialen voor betonnen vloer

Thermoskussens en kunststof hardschuimplaten zijn lichtgewicht en daardoor makkelijk hanteerbaar. Gebruik plakpennen voor bevestiging van minerale wolplaten, en pluggen (eventueel lijm) voor bevestiging van hardschuimplaten.

Soort isolatiemateriaal Dikte (Rd) Prijs* / m2 (incl. bodemfolie en bevestiging) Verkooppunten
Thermoskussens (Reflecterende folie met luchtkamers) 3 luchtkamers (3,8) € 14 Professionele handel in bouwmaterialen; fabrikant
Minerale wolplaten (glaswol / steenwol) zonder dampremmende laag 14 cm dik: 2x 7 cm (3,3) € 10 Bouwmarkt
Kunststof hardschuimplaten van EPS, XPS 13 cm dik (3,3) € 12 Bouwmarkt
Kunststof hardschuimplaten van PUR, PIR of resolschuim 7 - 9 cm dik (3,3) € 20 Professionele handel in bouwmaterialen

*) Indicatie: informeer bij de fabrikant naar de precieze dikte en prijs voor de vermelde Rd-waarde.

Ventilatie onder betonnen vloer

Heb je een betonnen (steenachtige) vloer zonder gasleiding (of met een gasleiding met mantelbuis)? Zorg dan voor 100 mm2 ventilatieopening per vierkante meter vloeroppervlak, en verdeel de ventilatieopeningen over twee tegenover elkaar liggende buitengevels.

Heb je een betonnen vloer met een gasleiding zonder mantelbuis, maak dan 400 mm2 ventilatieopeningen per vierkante meter vloeroppervlak, eveneens verdeeld over ventilatieopeningen in tegenover elkaar gelegen buitengevels.

Meer informatie

Terug naar boven