Leen je gereedschap
Heb je voor een klus gereedschap nodig, dat je zelf niet hebt? Kies voor lenen of huren, dat scheelt de aanschaf van een nieuw product. Bekijk een overzicht met platforms voor delen of lenen.
Duurzaam klussen en verbouwen
Ga je klussen of plan je een grote verbouwing? Dan kun je op allerlei van punten rekening houden met het milieu. Vanaf het eerste idee voor je nieuwe keuken, opbouw of aanbouw tot en met het laatste likje verf op de muur. Milieu Centraal helpt je met milieuvriendelijke keuzes en duurzame klustips.
Iedere klus heeft impact, maar hoe groot de gevolgen zijn verschilt per klus of verbouwing. Er zijn materialen en producten voor nodig, tijdens je klus verbruik je energie, er kunnen schadelijke stoffen vrijkomen en je klus veroorzaakt afval. Pak je klus daarom slim aan en maak bewuste keuzes. Zo kun je je milieu-impact beperken. Er gelden regels om natuur te beschermen en je kunt natuurinclusieve maatregelen nemen om extra leefruimte te creëren voor planten en dieren.
Voor verschillende soorten klus- en bouwprojecten zetten we op een rij hoe je het milieuvriendelijk aanpakt. Ga je schilderen, stuken of behangen, een wandje plaatsen of met hout aan de slag? Of pak je het wat groter aan met een dakkapel, nieuwe keuken, kozijnen of een aanbouw? Voor deze en andere klussen vind je handige tips en bewuste keuzes. Bekijk hier het overzicht voor klussen en verbouwingen.
Duurzame klus- en verbouwtips
Duurzaam klussen en verbouwen - klik op het vergrootglas voor zoom
Uitleg in 3 stappen
1/3
Van oud naar nieuw
Kun je van iets ouds nog iets moois maken? Koop niet alles nieuw in de bouwmarkt en ga eerst voor tweedehands.
Oude spullen upcyclen
Oude meubels kun je vaak nog ontzettend mooi opknappen. Bekijk hoe tweedehands meubelstukken nieuw leven krijgen.
Benadruk opgeknapte stoelpoten met een andere kleur.
1/7
Opknappen: voordelig én duurzaam
In een circulaire economie gaan we slim om met onze spullen. We gebruiken ze zo lang mogelijk en gooien zo weinig mogelijk weg. Upcyclen helpt daarbij. Door spullen op te knappen en te vernieuwen, hebben we minder nieuwe nodig. Dat is beter voor het klimaat én je portemonnee. Benieuwd wat je nog meer kunt doen?
De voorbereiding van je klus
Is een klus of verbouwing echt nodig, of kun je ook met kleinere ingrepen het gewenste resultaat krijgen? Dat is misschien wel de belangrijkste afweging om te maken voordat je aan de slag gaat. Overweeg of (deels) opknappen of renoveren volstaat in plaats van het meteen groot aan te pakken en voor vervangen te kiezen.
Maak een ontwerp zó, dat je zo min mogelijk materiaal nodig hebt. Kies bijvoorbeeld een lichte constructie van hout in plaats van steen. Gebruik in je ontwerp de mogelijkheid om te werken met tweedehands materialen of met materialen die je al in huis hebt. Ontwerp tijdloos en waar mogelijk demontabel.
Goed materiaal kiezen
Kies voor materialen met een lage milieubelasting, passend bij hoe en waar je de materialen gaat gebruiken. Moet een materiaal bijvoorbeeld tegen vocht kunnen, ga je het buiten of binnen gebruiken of moet het stoot-, vlek- of krasvast zijn? Een verkeerd gekozen materiaal zal sneller gebreken vertonen en is daardoor eerder toe aan vervanging. Bekijk of er alternatieven zijn voor traditionele materialen, bijvoorbeeld milieuvriendelijke biobased materialen. Werk je met hout? Kies dan voor hout dat op niet chemische wijze is verduurzaamd. Milieukeurmerken geven je informatie over de milieuvriendelijkheid van een product of materiaal.
Vraag de winkel of leverancier om stalen die je mee naar huis kunt nemen, bijvoorbeeld voor behang, verf of tapijt. Kleuren en materialen kunnen in de winkel anders lijken dan in de ruimte waarin je ze thuis wilt gebruiken. Door een andere lichtinval bijvoorbeeld; bekijk de stalen daarom op verschillende momenten van de dag. Zo voorkom je dat je een materiaal of kleur kiest die naderhand tegenvalt en ben je er minder snel op uitgekeken.
Plan van tevoren goed, meet alles nauwkeurig op en let op details. Daarmee voorkom je verspilling van materialen en producten. Houd rekening met de verkrijgbaarheid en levertijd van tweedehands of minder gangbare materialen, dan word je niet 'gedwongen' om een minder milieuvriendelijk alternatief te kiezen.
Pas materiaal op de juiste manier toe
Wanneer je materiaal gebruikt, doe het dan op de juiste manier. De juiste manier hangt niet alleen af van het materiaal zelf, maar ook van de plek waar je het gebruikt. Denk aan vochtige ruimtes, constructies die extra gewicht dragen of plekken die brandveilig moeten zijn. Gebruik materialen ook alleen volgens voorschrift.
Over veelvoorkomende bouwmaterialen is veel informatie beschikbaar. Bij biobased isolatiematerialen is dat soms anders, omdat ze nog relatief nieuw zijn. Biobased materialen, zoals hout, schapenwol of houtvezelplaten, kunnen gevoeliger zijn voor schimmel of ongedierte. Ze zijn vaak ‘dampopen’, wat betekent dat ze vocht doorlaten. Daarom is het belangrijk om de wandopbouw goed te ontwerpen. Soms is het nodig om een expert, zoals een bouwfysicus, mee te laten kijken om zeker te weten dat het materiaal veilig gebruikt wordt en je woning voldoet aan de regels van het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving – voorheen het Bouwbesluit).
Vochtproblemen zijn vaak de aanleiding voor het ontstaan van een plaag. Zorg daarom voor goede ventilatie in huis. Als je de biobased materialen aanbrengt, werk dan in een schone, droge omgeving. Maak de kans op plaagdieren in huis kleiner door horren voor ramen te plaatsen en zorg dat biobased materialen niet goed bereikbaar zijn voor plaagdieren door kieren en naden te dichten. Houd daarbij rekening met ventilatieopeningen: hier kun je fijnmazig gaas plaatsen.
Aannemer, bouwmarkt of architect voor biobased isoleren
Wil je graag isoleren met natuurlijke ('biobased') isolatiematerialen? Op de website kiesbiobased.nl vind je een overzicht van aannemers, architecten en adviseurs die ervaring hebben met het na-isoleren met natuurlijk (biobased) isolatiemateriaal. Ook staat er op de site een overzicht van bouwmarkten die biobased isolatiemateriaal verkopen. Milieu Centraal is betrokken geweest bij het bepalen van randvoorwaarden voor plaatsing van bedrijven op de website.
Slim kopen
Koop niet meer dan je nodig hebt en laat materialen eventueel al op maat zagen in de bouwmarkt. Restmateriaal komt vanuit de bouwmarkt misschien goed bij een andere koper van pas, en het scheelt afval om af te voeren vanuit huis. Maar koop ook niet té krap: met extra tripjes (met de auto) naar de bouwmarkt belast je ook het milieu extra. Bewaar de aankoopbonnen om onaangebroken verpakkingen eventueel te kunnen ruilen of teruggeven.
Schakel een professional in
Twijfel je over aanpak of materiaalkeuze? Overweeg dan om een professional in te schakelen, voor advies of om het werk uit te voeren. Werkzaamheden die specialisatie of ervaring vereisen, kan een vakspecialist vaak beter, sneller en met minder materiaalverlies. Een goed uitgevoerde klus zorgt bovendien dat het resultaat langer meegaat.
Je klus uitvoeren
Hergebruik materialen
Houd rekening met later hergebruik van materialen. Kies waar mogelijk schroeven in plaats van lijmen, gooi restjes en snijafval niet te snel weg en maak een verpakking pas open als je geen ander materiaal meer hebt om te gebruiken.
Volg de aanwijzingen
Volg bij het uitvoeren van je klus de aanwijzingen van leveranciers en fabrikanten, bijvoorbeeld door verpakkingen goed te lezen. Daarmee voorkom je verspilling en eventuele milieuschade door verkeerd gebruik.
Denk aan afval scheiden
Zorg al tijdens je klus of verbouwing voor het scheiden van bouwmateriaal, sloopafval en puin. Dat geldt natuurlijk ook als je eerst gaat slopen. Overweeg of iets opnieuw gebruikt kan worden in plaats van weg te gooien.
Bewaar aankoopbonnen zodat je onaangebroken verpakkingen kunt ruilen of teruggeven.
Afronding van je klus
Bedenk of je iemand anders blij kunt maken met spullen en materialen die je over hebt. Heb je onaangebroken verpakkingen over? Die kunnen vaak terug naar de leverancier. Gereedschap dat je niet langer nodig hebt, kun je tweedehands verkopen, uitlenen of doneren.
Bewaar ook zelf restjes van een product of materiaal. Die kun je in de toekomst gebruiken voor herstelklusjes. Het resultaat van je klus gaat langer mee, als je regelmatig controleert of onderhoud nodig is. Als je er op tijd bij bent, kan repareren volstaan en is vervangen niet nodig.
Bied je bouw- en sloopafval gescheiden aan. Dan kan de afvalverwerker zorgen voor hergebruik of recycling.
Laatst gewijzigd: 30 juni 2026
Pagina delen
Anderen keken ook naar
Klussen
In de bouwmarkt en tweedehands kun je uit een heleboel materialen kiezen voor je klussen. Of je nu groot gaat verbouwen of een kleine reparatie uitvoert: waar moet je op letten als je milieuvriendelijk én veilig wilt klussen? Milieu Centraal vertelt alles over hout, verf, vloeren, asbest en meer.
Verbouwen
Verbouwen is dé kans om je huis te verduurzamen. Een verbouwing van de zolder, badkamer of keuken, een nieuwe aanbouw, vloer of kozijnen nú goed aanpakken, is straks besparen. Milieu Centraal legt uit wat milieuvriendelijke kansen zijn voor je bouwplan. Bijvoorbeeld hergebruik van materialen, slimme technieken en meteen goed isoleren.
Het juiste hout kiezen
Hout is een milieuvriendelijk materiaal, als je het juiste hout gebruikt, het goed onderhoudt en het uit duurzaam beheerd bos komt. Milieu Centraal geeft je tips om het juiste hout te kiezen voor het milieu. Zo kun je het beste tweedehands hout gebruiken.
Stuken en behangen
Met stuken of behangen maak je je huis mooier en geef je je muren een beschermlaagje. Stuc kan ook vochtregulerend werken. Met bewuste keuzes kun je de milieugevolgen van je klus beperken. Milieu Centraal helpt je daar graag bij.