Koken is een dagelijks terugkerende bezigheid, en juist daarom loont het om hierbij rekening te houden met het milieu. Dit kan door op maat te koken zodat u geen restjes hoeft weg te gooien, en door rekening te houden met het energiegebruik van uw kooktoestel.
Een gasfornuis is de meest energiezuinige manier om alle typen maaltijden mee te bereiden. De magnetron kan het beste gebruikt worden voor kleine porties en producten die veel vocht bevatten en weinig kookvocht nodig hebben, zoals groenten . Rijst en pasta bijvoorbeeld hebben veel kookvocht nodig en kunnen beter op het fornuis klaargemaakt worden.
Het opwarmen van kant-en-klaarmaaltijden in de magnetronkost de minste energie , in de oven de meeste. Dit komt mede door de opwarmtijd van een oven .
Tips
- U bespaart energie door pannen te gebruiken die niet groter zijn dan nodig is, niet teveel water te gebruiken om in te koken en door tijdens het koken de deksels op de pannen te houden.
- Gerechten die lang moeten koken kunnen in een snelkookpan. Dit bespaart tijd en energie.
Koken op maat
Bij de bereiding is het belangrijk dat er niet meer gekookt wordt dan er gegeten wordt, tenzij restjes bewaard worden voor later gebruik.
- Recepten geven meestal de hoeveelheden aan voor vier personen. Wanneer er voor minder personen wordt gekookt, let dan op de hoeveelheden.
- Een andere oorzaak van verspilling van voedsel kan een verkeerde inschatting van het gerecht of product zijn. Het blijkt anders te smaken dan verwacht, of er is een nieuw product geprobeerd en dat valt tegen. Dan verdwijnt het eten bij het afval.
- Ook ongelukjes tijdens het koken of het mislukken van een recept kunnen voor verlies van voeding zorgen. Een deel van het voedsel is dan niet eetbaar of gaat verloren tijdens de bereiding.
- Restjes van bereide gerechten kunnen verpakt in de koelkast 2 tot 3 dagen bewaard worden. Ook aangebroken verpakkingen kunnen bewaard worden. Sluit de verpakking wel goed af of gebruik een bewaarbakje. Dan treedt er minder snel bederf op doordat er geen lucht bij kan.
Energiebewust koken
Ongeacht of men op gas of elektriciteit kookt, ook door de manier van koken kunt u energie besparen.
- Ingevroren producten kunt u de avond voor gebruik al in de koelkast zetten. Opwarmen of bereiden kost dan minder gas of elektriciteit. Bovendien geeft het product kou af waardoor u energie bespaart voor het koelen.
- Bij een kleine pan op een grote pit gaat veel warmte ongebruikt verloren. Gebruik pannen met een vlakke bodem die goed aansluiten op de kookplaat.
- Een goed afgesloten schaal van vuurvast aardewerk gebruikt minder energie dan een ijzeren of aluminium pan. Gebruik dan wel een vlamverdeler. Gerechten die lang moeten koken, kunnen in een snelkookpan.
- De opwarmtijd van de oven die de meeste recepten vermelden, kan vaak korter of zelfs overgeslagen worden. Niet bij alle gerechten is dit mogelijk.
- Het opwarmen van diepvriesmaaltijden kost minder energie dan het zelf bereiden van een maaltijd. Echter voor de productie van deze maaltijden (in de fabriek) en voor het ingevroren bewaren (in de winkel en thuis) is ook energie nodig. Bij elkaar opgeteld kosten kant-en-klaarmaaltijden meer energie. Bewaart u een diepvriesmaaltijd ook nog lang in uw eigen vriezer, dan verbruikt u in ieder geval meer energie dan bij het bereiden van een verse maaltijd.
- Een elektrische kookplaat kan al lager worden gedraaid voordat het gerecht kookt. Een kookplaat op de lage stand gebruikt 80% minder energie dan op de hoge stand.
- Granen en peulvruchten kunt u energiebewust bereiden met een hooikist. Dit bespaart energie doordat het fornuis korter gebruikt wordt. Enkele minuten laten doorkoken, de pan van het vuur halen en nawellen in de hooikist. Vroeger werd hooi als isolatiemateriaal gebruikt, tegenwoordig zijn dat kussens met hittebestendige houtspaanders en schapenwol. Hooikisten kosten in de winkel € 65,- tot € 85,-, of ze zijn zelf te maken van hout, met isolatie van oude kussens of slaapzak.
Pannen
Pannen van
roestvrij staal zijn het goedkoopst. Een nadeel is dat ze warmte slechter geleiden. Sommige pannen hebben daarom een extra laagje koper of aluminium.
Aluminium pannen kunnen niet in de afwasmachine. Het metaal wordt aangetast. Kook ook geen zure etenswaren, zoals rabarber en zuurkool in een aluminium pan. Er komt dan teveel aluminium vrij dat u dan met het eten binnen krijgt. Voor kinderen en zieken wordt het gebruik van aluminium pannen dan ook afgeraden.
De levensduur van pannen waarin
glas is verwerkt, is korter dan die van andere pannen. Gebruik van pannen waarvan het
emaille is beschadigd kan schadelijk zijn. De loslatende emaille-splinters kunnen de darm beschadigen en ook de van de splinters vrijkomende kleurstoffen zijn mogelijk ongezond.
Teflon, dat vaak gebruikt wordt als anti-aanbaklaag, heeft geen schadelijke effecten (ook niet wanneer het per ongeluk verbrandt).
Water koken
Het verwarmen van water met de waterkoker kost ongeveer evenveel energie als met het gasfornuis. Het gebruik van elektriciteit is weliswaar minder efficiënt dan het gebruik van gas, doordat in de centrale energie verloren gaat. Maar een waterkoker heeft als voordeel dat hij direct afslaat nadat het water gekookt heeft.
Het koken van water in een magnetron is het minst zuinig. Een magnetron verbruikt ongeveer twee keer zoveel energie als een waterkoker om dezelfde hoeveelheid water aan de kook te krijgen.