Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Vaatwasser

Meer dan de helft van de huishoudens heeft een vaatwasser. Met slimmer gebruik van de vaatwasser bespaar je een kwart van het stroomverbruik. Het eco-programma wast doorgaans goed schoon en is veel zuiniger en goedkoper dan standaardprogramma's.

Vaatwasser leeghalen.jpg

De milieubelasting van vaatwassers bestaat vooral uit stroomgebruik. In een huishouden met vaatwasser gaat ongeveer 7 procent van het stroomverbruik naar de afwasmachine. De productie van een vaatwasser kost ongeveer evenveel energie als de vaatwasser de eerste drie jaar gebruikt aan stroom. De meeste grondstoffen waarvan de vaatwasser is gemaakt, zijn herbruikbaar; daarom is apart inleveren belangrijk.

Tips vaatwasser kopen en gebruiken

  • 1

    Let op het energielabel; kies een vaatwasser met label A+++. Label A+ is inmiddels het onzuinigste dat nog nieuw op de markt gebracht mag worden. Label A kom je in de winkel nauwelijks meer tegen.

  • 2

    Was met het eco-programma en zet de afwasmachine pas aan als die helemaal vol is.

  • 3

    Met de hand voorspoelen is zelden nodig om de vaat schoon te krijgen, zeker niet met warm water. Veeg wél eerst eventuele etensresten weg.

  • 4

    Kies als hem redelijkerwijs vol kan krijgen het liefste een standaard formaat vaatwasser. Voor het milieu is het beter om meer servies te kopen om je standaard vaatwasser vol te krijgen dan een kleinere (smalle of compacte) vaatwasser te kiezen.

  • 5

    Heb je een oudere vaatwasser, ze hem dan na gebruik uit (en niet op stand-by). Zo spaar je een beetje stroom.

  • 6

    Als je de afwas gewoon met de hand in een teiltje doet, ben je goedkoper uit en verbruik je gemiddeld 60 procent minder energie dan met een vaatwasser. 

Energiezuinige vaatwasser kiezen

Kies een standaardformaat

Koop bij voorkeur een standaardformaat (60 cm breed; 12 tot 14 couverts) vaatwasser; die gaat het efficiëntst om met water en energie, mits je hem altijd goed vol doet. Lukt dat niet, kies dan een smallere vaatwasser (45 cm breed; 8 tot 10 couverts). Een compacte mini-vaatwasser (45 cm hoog; 4 tot 6 couverts) voor in het gootsteenkastje of op het aanrecht is een afrader: hij gebruikt relatief veel stroom en scoort bij consumententests ook vaak slecht op resultaat en gebruiksgemak. 

Energielabel toont zuinigheid van vaatwassers

energielabel-2011.jpg

In de winkel staat op elke vaatwasser een energielabel, dat aangeeft hoe zuinig het afwasapparaat omgaat met elektriciteit en water; energielabel A+++ is het zuinigst. Label A+ is inmiddels de ondergrens waarmee nieuwe vaatwassers op de markt mogen worden gebracht. In de winkel kom je label A amper meer tegen. Let op: het energielabel is gebaseerd op gebruik van het eco-programma. Als je een ander programma kiest, verbruik je tientallen procenten meer stroom.

Nieuwe keuken? Even opletten

Vaak komt een nieuwe vaatwasser mee bij de aankoop van een nieuwe keuken. Het lijkt wellicht alsof je dan minder hebt te kiezen, dan wanneer je een vaatwasser los koopt. Maar dat is niet per se zo: vraag naar het energielabel en een zuinigere vaatwasser.

Vaatwasser energiezuinig gebruiken

Eco-programma

Kies bij een normaal bevuilde vaat het eco-programma. Dit bespaart gemiddeld 30 procent elektriciteit en een kwart water ten opzichte van het standaardprogramma. Bij een nauwelijks bevuilde afwas kan je ook het korte programma kiezen: ook zuinig en snel klaar.

Zet vaatwasser pas aan als hij helemaal vol is

Zet de vaatwasmachine pas aan als deze helemaal vol zit; dat scheelt een flink aantal afwasbeurten per jaar. Daardoor is het per kopje of bord stukken zuiniger. Uit onderzoek blijkt dat een vaatwasser gemiddeld maar drie kwart vol zit. Consequent vol laten draaien bespaart daardoor 20 procent op het stroomgebruik.

Zet (oudere) vaatwassers na afloop uit. Als de afwasmachine aan blijft, gebruikt het altijd (een beetje) stroom - dit sluipverbruik is onnodig.

Voorspoelen niet nodig

De vaat met de hand voorspoelen voordat deze de machine in gaat, is meestal niet nodig. Het is wel raadzaam om eventuele etensresten weg te vegen, voordat je de vaat in de machine zet. Niet voorspoelen, bespaart bijna een derde van het water voor de vaatwas en vijf procent aan energie.

Onderhoud voor lange levensduur

Reinig regelmatig de filters; er blijven makkelijk etensresten in hangen. Gebruik daarnaast af en toe een machinereiniger om je vaatwasmachine in goede staat te houden. Dit middel is bij iedere supermarkt verkrijgbaar en zorgt je ervoor dat de vaatwasser de hele levensduur optimaal blijft werken.

Hot-fill vaatwasser

Het is mogelijk om een vaatwasser met een voorschakelapparaat aan te sluiten op zowel de koudwaterleiding als de warmwaterleiding. Zo'n gedeeltelijke hot-fill aansluiting vermindert de milieubelasting een klein beetje. De installatiekosten zijn niet helemaal door lager stroomverbruik terug te verdienen.

De vaatwasser simpelweg aansluiten op de warmwaterkraan (volledige hotfill) is vanuit milieu-oogpunt geen goed idee. Dat kost gemiddeld meer energie, doordat dan ook warm water wordt gebruikt voor spoelbeurten waarvoor de vaatwasser normaliter koud water gebruikt.

Vaatwasser en het milieu

Afwassen met de hand is doorgaans milieuvriendelijker dan met een vaatwasser, behalve als je afwast onder een lopende kraan of een elektrische close-in boiler hebt. Een gemiddelde vaatwasser gebruikt twee keer zoveel energie als een normale handafwas met een teiltje. Lees hierover meer op Vaatwasser of handafwas?.

Een vaatwasser heeft op verschillende manieren invloed op het milieu. Voor het maken van vaatwassers zijn grondstoffen en energie nodig. Eenmaal in huis gebruikt een vaatwasser tijdens iedere wasbeurt elektriciteit en water. Deze gebruikersfase is de grootste post op het totaal van milieubelasting. Hoe hoger je elektriciteitsrekening, hoe meer je zorgt voor de uitputting van Fossiele brandstoffen en Klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen.

Als afval levert het afwasapparaat weinig milieubelasting op, mits u het apart inlevert. Veel onderdelen en materialen zijn namelijk goed herbruikbaar.

Oude afwasmachine afdanken

Een vaatwasser op de tweedehandsmarkt (ver)kopen is uit oogpunt van milieu alleen zinvol als het apparaat niet te oud of onzuinig is.

Inleveren: winkel of afvalinzamelpunt

Wil je je oude vaatwasser kwijt, lever deze dan in bij de winkel waar je de nieuwe koopt, of breng het apparaat naar het afvalinzamelpunt van de gemeente. In beide gevallen worden de materialen hergebruikt en milieuvriendelijk verwerkt. Bij het inleveren hoef je niet extra te betalen.

Meer informatie

  • De Consumentenbond test en vergelijkt vaatwassers op onder meer prestaties en gebruiksgemak.
  • Uitgebreide informatie over het energielabel staat op Energielabel.nl.
  • De gemeentereiniging in jouw woonplaats kan informatie geven over inzamelingspunten.
Terug naar boven