Verbruik zelf meer zonnestroom

Man verzorgt bloemetjes in de tuin van zijn huurhuis. Zonnepanelen zijn te huren of leasen.
Van de zonnestroom die jouw zonnepanelen opwekken, verbruik je gemiddeld zo'n 30 procent zelf. Dat deel gaat naar apparaten die altijd aanstaan, zoals de koelkast, je deurbel of de wifi-router. De rest lever je aan het net. Het loont om je zonnestroom meteen zelf te verbruiken op het moment dat de zon schijnt. Wat kun je doen?

Zonnestroom die je zelf opwekt en verbruikt is 3 tot 4 keer goedkoper dan wanneer je het koopt bij je energiebedrijf. Daarom is het slim om apparaten die stroom gebruiken om de beurt aan te zetten als de zon schijnt.  

Vanaf 2027, als de salderingsregeling stopt wordt het financieel nog aantrekkelijker om je eigen zonnestroom te gaan gebruiken. Je leest er alles over op: zonnestroom als salderen stopt. 

5 tips: meer zonnestroom zelf verbruiken

  1. 01

    Zet de wasmachine, vaatwasser en wasdroger aan als je zonnepanelen stroom opwekken. Veel van deze apparaten hebben een timer voor uitgestelde start. Zet ze niet tegelijk aan, de wasmachine en vaatwasser nemen in het eerste half uur van hun cyclus de meeste stroom. 

  2. 02

    Heb je een elektrische auto? Laad die zo veel mogelijk op als je stroom opwekt. Check ook de mogelijkheden van je auto, oplaad-app en laadpaal om dit automatisch in te stellen.

  3. 03

    Verwarm het water in het voorraadvat van je volledig elektrische warmtepomp overdag met zonnestroom.

  4. 04

    Als je zonnepanelen nog moeten worden geplaatst, kijk dan of je ze op oost en west kunt richten, in plaats van zuid. Dan kun je gebruik maken van ochtendzon én (na)middagzon.

Zo ziet vaatwassen op zonnestroom eruit:

Overdag de was en vaat doen

Wil je meer van je zonnestroom verbruiken? Zet elektrische apparaten die veel stroom verbruiken (zoals de vaatwasser en wasmachine) aan als je zonnestroom produceert. Dit verhoogt het verbruik van je zonnestroom van zo'n 30 naar zo'n .

Elke kWh die je niet hoeft in te kopen bij de energiemaatschappij is er één 
Zet je vaatwasser daarom, als je hem 's avonds inruimt, alvast klaar om te starten rond het middaguur. Veel van deze apparaten hebben een timer, waarmee je de start kunt uitstellen. En draai ook je was op momenten van zonnestroom.

Vooral het startmoment is belangrijk: (vaat)wasprogramma's vragen het eerste half uur de meeste stroom. Zet je vaatwasser en wasmachine dus iets na elkaar aan, anders verbruik je misschien meer stroom dan je panelen opwekken. Je bespaart dan gemiddeld:

  Tot 2027 bespaar je Vanaf 2027 bespaar je
Per wasbeurt 10 cent 20 cent
Per vaatwasbeurt 15 cent 30 cent
Per drogerbeurt 20 cent 40 cent

Als je uitrekent hoe vaak je op jaarbasis (vaat)wast en droogt, dan kom je uit op een leuk bedrag.

5 procentpunt toename blijkt uit berekeningen; die gaan uit van 131 dagen voldoende zonnestroomopbrengst per jaar, maximaal 2 apparaten op 1 dag aan, en bij een gemiddeld stroomverbruik van een vaatwasser en wasmachine.

Elektrische auto opladen met je zonnestroom

Het verbruik van je eigen zonnestroom kan omhoog van ongeveer 30 procent naar ongeveer 50 procent, als je je elektrische auto ermee oplaadt. Laad je auto daarvoor zo vaak mogelijk thuis op als de zon schijnt.

Check de mogelijkheden van je auto, laadpaal en oplaad-app. Vaak kun je instellen dat het laden moet starten als de zon schijnt. 

Laadpalen en elektrische auto's worden steeds beter in 'slim laden'. Dit betekent dat je via een app of softwareprogramma kunt instellen wanneer en hoe snel je auto mag laden. Dat kun je dan afstemmen op je zonnestroomopbrengst, de energieprijs (bijvoorbeeld bij een dynamisch contract) en de drukte op het elektriciteitsnet.

In de toekomst gaan elektrische auto's waarschijnlijk ook werken als batterij: ze kunnen dan zonnestroom opslaan én aan je huis leveren. Lees meer over slim laden.

Warmtepomp of zonne(stroom)boiler op zonnestroom

Warmtepomp

Je gebruikt warm water vooral in de ochtend en avond. Heb je een volledig elektrische warmtepomp? Dan haal je warm water uit een voorraadvat. Laat dit voorraadvat opwarmen met de zonnestroom die je overdag opwekt. Je stelt dit eenvoudig in met een gewone tijdklok. Zo kun je het verbruik van je zonnestroom vergroten van ongeveer 30% naar 40 tot 50%. 

Je warmtepomp gebruikt ook stroom voor het verwarmen van je woning. Kun je zonnestroom inzetten om je woning te verwarmen? Heel beperkt. In de zomer wekken je zonnepanelen de meeste stroom op; maar dan verwarm je je woning niet. In de winter vraagt je warmtepomp veel stroom voor verwarmen, maar dan leveren je zonnepanelen te weinig stroom op. Bovendien stook je je huis vaak ’s avonds, en dan wek je nauwelijks zonnestroom op. Heb je tijdens het stookseizoen veel zonnestroom in de namiddag? Dan zou je erover kunnen denken je huis alvast op te warmen voor de koele avond.

Zonnestroomboiler: elektrische boiler op zonnestroom

Een zonnestroomboiler is een elektrisch boilervat dat slim gebruik maakt van de stroom van je zonnepanelen die je anders zou terugleveren aan het net. Het is een manier om meer zonnestroom te verbruiken.

Maar het apparaat heeft ook nadelen:

  1. Een zonnestroomboiler verwarmt minder efficiënt dan een warmtepomp of warmtepompboiler. Er zijn dus betere alternatieven voor je zonnestroom waarmee je meer energie bespaart.
  2. Als er niet genoeg stroom wordt opgewekt door je zonnepanelen (bijvoorbeeld in de winter) moet het water in de zonnestroomboiler op een andere manier worden verwarmd. Bijvoorbeeld door de cv-ketel of de elektrische naverwarmer in je warmtepomp. Hierdoor gaat je gas- of stroomverbruik omhoog en dat zorgt voor een hogere energierekening. Ook belast het het stroomnet meer. 
  3. Een zonnestroomboiler die je aan je cv-ketel koppelt, kan je later niet aan een warmtepomp koppelen. Overweeg je over te stappen op een warmtepomp, dan is een zonnestroomboiler geen slimme investering. 
  4. Je krijgt geen subsidie voor een zonnestroomboiler. 

Is een zonnestroomboiler een slimme investering? Dat hangt af plan voor de verbetering van je woning. Je kunt kiezen om voor rond de € 3.000 een zonnestroomboiler aan te schaffen om zo meer eigen zonnestroom te verbruiken. Je kunt die € 3.000 ook investeren in een hybride of volledig elektrische warmtepomp. Deze zijn duurder in aanschaf, maar werken veel efficiënter dan een zonnestroomboiler en je bespaart er jaarlijks meer mee. 

Let op: Een zonneboiler en een zonnestroomboiler worden wel eens met elkaar verward:

  • Een zonneboiler is een systeem dat bestaat uit een zonnecollector op je dak die de zonnewarmte opvangt én een voorraadvat in huis voor het warme water. Hij bespaart flink op de CO2-uitstoot als je een cv-ketel hebt. De financiële besparing is laag bij een volledig elektrische warmtepomp of een warmtenet. Hij kost (na aftrek van de subsidie, inclusief installatie en BTW) tussen de € 2.800 en € 4.000.
  • Een zonnestroomboiler is een elektrische boiler die de stroom van je zonnepanelen gebruikt om je water voor je badkamer en keuken op te warmen. Hij kost rond de € 3.000 en je krijgt er GEEN subsidie voor.

Een timer op je close-in boiler of kokendwaterkraan helpt ook om meer van je zonnestroom te verbruiken.

Minder opbrengst, meer zelf verbruiken: richt op oost/west

Zijn je zonnepanelen nog niet geplaatst? En wil je graag zo veel mogelijk van je zonnestroom zelf verbruiken? Overweeg dan om je zonnepanelen te richten op het westen en/of oosten. De piekproductie van zonnestroom valt dan namelijk in de ochtend en avond. En dat zijn ook de momenten dat je zelf veel stroom verbruikt. Onderzoeken in echte huishoudens in combinatie met rekenmodellen schatten dat je zo 3% tot 6% meer van je eigen stroom kunt verbruiken.

Oriënteer je de panelen op zuid, dan is je opbrengst van zonnestroom wel hoger. Maar je verbruikt er dan zelf minder van, omdat de momenten van piekproductie en piekverbruik minder gelijk lopen.

De impact van de thuisbatterij

Een thuisbatterij kan zonnestroom opslaan voor later gebruik. Hiermee kun je zelfverbruik verhogen van ongeveer 30% naar zo’n 60%. Je kunt niet al je zonnestroom opslaan. Een thuisbatterij is namelijk te klein om in de zomer alle zonnestroom op te slaan die je niet meteen verbruikt. En in de winter is er onvoldoende zon om je thuisbatterij vol te laden. Ook wordt je niet zelfvoorzienend met een thuisbatterij en de meeste batterijen werken niet bij een stroomstoring. Daar moeten ze een speciale noodstroomfunctie voor hebben.

Wil je geld besparen of het klimaat helpen? Dan helpt een thuisbatterij op dit moment niet. De batterij is duur en de besparing op je stroomrekening is meestal niet genoeg om hem terug te verdienen. Ook heeft de productie ervan een hoge milieu- en klimaatimpact. Voor meer informatie over thuisbatterijen zie Thuisbatterij.

De impact van een airco

Een airco aanschaffen lijkt een goed idee als je zonnepanelen hebt. Je gebruikt dan je eigen stroom én je huis wordt lekker koel. Maar veel mensen zetten de airco juist 's avonds aan. Dan schijnt de zon niet en heb je geen zonnestroom. Ook gebruiken veel mensen de airco op een onzuinige manier door hem te koud te zetten.

Voor het milieu is het goed om zuinig om te gaan met stroom. Zonnestroom die je niet zelf gebruikt gaat niet verloren maar kan worden gebruikt door andere mensen. Een koel huis in de zomer is fijn, maar dat kun je ook op andere manieren bereiken. De beste manier om je huis koel te houden is zonder stroom: gebruik zonwering in combinatie met goede isolatie, ventilatie en groen rond je huis.

Een airco gebruikt veel stroom, zeker als je hem niet slim gebruikt. Een airco is ook een extra apparaat dat je moet kopen en dat moet worden gemaakt. Ook dat kost energie en grondstoffen. Als je de airco overdag aanzet in plaats van ’s avonds, kun je je zonnestroom gebruiken. En kun je ’s avonds (als er veel stroom wordt gebruikt) de druk op het stroomnet verminderen. Maar staat hij ’s avonds nog aan, dan versterk je de netcongestieproblemen juist.

Sommige airco’s kunnen ook verwarmen. Zo gebruik je minder aardgas. Maar je hebt dan nog wel een apparaat nodig voor warm water. En in de winter wek je minder zonnestroom op, dus hou daar rekening mee. 

Gebruik je een airco? Dan kun je het stroomverbruik beperken door hem slim te gebruiken:

  • Hou de warmte buiten: sluit zonwering, ramen, deuren en gordijnen
  • Zet alles open als het buiten koeler is dan binnen
  • Zet de airco niet te koud: een paar graden lager dan buiten is genoeg. Dat is ook beter voor je lichaam
  • Koel alleen de kamer waar je bent en hou de deur dicht

HEMS = Energiemanagementsysteem

Een HEMS is een Home Energy Management System. Dat is een slim systeem voor thuis. Het helpt om je energieverbruik, zonnestroomopwek en bijvoorbeeld opslag in een thuisbatterij goed te regelen.

Het systeem kijkt naar je energiegebruik en kiest de beste momenten om apparaten aan te zetten. Zo bespaar je kosten omdat je slim zonnestroom gebruikt én help je het elektriciteitsnet. Het voorkomt ook dat alle apparaten tegelijk veel stroom gebruiken tijdens piekuren.

Een HEMS is handig als je meerdere grote stroomgebruikers hebt, zoals een laadpaal en een thuisbatterij. Ook als je een warmtepomp wilt nemen, kan het systeem helpen.

Een nadeel is dat je apparaten 'slim' moeten zijn en dat je apparaten met elkaar moeten communiceren. In de praktijk kan een HEMS daardoor vaak maar een enkel apparaat aansturen op zonnestroom, zoals een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij. Er hangt ook een behoorlijk prijskaartje aan. De technologie van HEMS is dus nog volop in ontwikkeling, maar zeker beloftevol voor de toekomst.

Niet doen: onzuinige apparaten aan

Het is geen goed idee om onzuinige apparaten te kopen om meer van je zonnestroom te verbruiken. Dan verspil je namelijk klimaatvriendelijke stroom, die je anders aan het elektriciteitsnet zou leveren. In plaats van jouw groene stroom, verbruikt iemand anders dan de grijsgroene mix van het stroomnet.

Grote stroomslurpers zijn bijvoorbeeld elektrische kachels.

Vragen over meer zonnestroom zelf verbruiken