Vaatwasser

Vinger klikt op economy stand op apparaat. Gebruik de eco stand op zuinige apparaten.
Meer dan de helft van de huishoudens heeft een vaatwasser. Als je de afwasmachine slim gebruikt, kan je wel een kwart besparen op het stroomverbruik. Kies bijvoorbeeld voor het eco-programma: dat wast meestal goed schoon en is veel zuiniger en goedkoper dan andere programma's.

De milieu-impact van vaatwassers komt vooral door de stroom die de machine verbruikt. In huishoudens met een vaatwasser gaat ongeveer 9 procent van het stroomverbruik naar de afwasmachine. De productie van een vaatwasser kost ongeveer evenveel energie als de vaatwasser de eerste 4 jaar gebruikt aan stroom. De meeste grondstoffen waarvan de vaatwasser is gemaakt, zijn herbruikbaar. Daarom is apart inleveren belangrijk.

Tips voor de vaatwasser

01

Ga je een vaatwasser kopen? Let dan op het energielabel: kies voor een (donker)groen label

02

Was met het eco-programma en zet de afwasmachine pas aan als die helemaal vol is.

03

Met de hand voorspoelen is zelden nodig om de vaat schoon te krijgen, zeker niet met warm water. Veeg wél eerst eventuele etensresten weg.

04

Kies het liefste een standaard formaat vaatwasser en zet hem pas aan als hij vol is.

05

Heb je een oudere vaatwasser, ze hem dan na gebruik uit (en niet op stand-by). Zo spaar je een beetje stroom.

06

Als je de afwas gewoon met de hand in een teiltje doet, ben je goedkoper uit en verbruik je gemiddeld 60 procent minder energie dan met een vaatwasser.

Zuinige vaatwasser kopen

Kies een standaardformaat

Koop het liefst een standaardformaat vaatwasser (60 cm breed; 12 tot 14 couverts). Die gaat het zuinigst om met water en energie, op voorwaarde dat je hem altijd goed vol doet. Lukt dat niet, kies dan een smallere vaatwasser (45 cm breed; 8 tot 10 couverts). Een compacte mini-vaatwasser (45 cm hoog; 4 tot 6 couverts) voor in het gootsteenkastje of op het aanrecht is een afrader. Hij gebruikt in verhouding veel stroom en scoort bij consumententests ook vaak slecht op resultaat en gebruiksgemak.

Let op het energielabel

In de winkel staat op elke vaatwasser een energielabel, dat aangeeft hoe zuinig het apparaat omgaat met elektriciteit en water. Het energielabel is gebaseerd op gebruik van het ecoprogramma. Een donkergroen label is heel zuinig, rood erg onzuinig.

Energielabel vanaf maart 2021: A tot G

Het energielabel is op 1 maart 2021 vernieuwd. Het loopt nu van A tot G. A is het meest zuinig, G het minst zuinig.

Vóór 1 maart 2021 liep het label van A+++ tot D (minst zuinig). Label A+ was sinds 2013 het minst zuinige label dat nog verkocht mocht worden. De plusjes zijn nu verdwenen, maar dat betekent niet dat apparaten minder zuinig zijn geworden. Wat nu een label B of C is, is ongeveer te vergelijken met wat voorheen een zuinige A+++ was. Wat nu label G is, is te vergelijken met wat voorheen A+ was.

Je kan het oude label met de plusjes in de winkel nog wel tegenkomen, op wat oudere modellen die niet meer nieuw gemaakt worden. In de loop van 2021 verdwijnen die vanzelf doordat ze uitverkocht raken. Het oude label staat verder nog op tweedehands vaatwassers en op de machine die jij in huis hebt.

Let ook op stroomverbruik

Op het energielabel staat ook het stroomverbruik per 100 afwasbeurten. Daarmee kan je verschillende modellen makkelijk met elkaar vergelijken.

Wil je meer weten over het energielabel en waar je allemaal op kan letten? Kijk op energielabel.nl.

Nieuwe keuken? Even opletten

Vaak komt een nieuwe vaatwasser mee bij de aankoop van een nieuwe keuken. Het lijkt misschien alsof je dan minder hebt te kiezen, dan wanneer je een vaatwasser los koopt. Maar dat is niet per se zo: vraag naar het energielabel en een zuinigere vaatwasser.

Tips voor zuinig gebruiken

Eco-programma

Kies bij een gewoon vieze vaat het eco-programma. Dit bespaart gemiddeld 30 procent elektriciteit en een kwart water ten opzichte van het standaardprogramma. Is de afwas nauwelijks vies? Dan kan je ook het korte programma kiezen: ook zuinig en snel klaar.

Zet vaatwasser pas aan als hij helemaal vol is

Zet de vaatwasmachine pas aan als deze helemaal vol zit; dat scheelt een flink aantal afwasbeurten per jaar. Daardoor is het per kopje of bord stukken zuiniger. Uit onderzoek blijkt dat een vaatwasser gemiddeld maar drie kwart vol zit. Consequent vol laten draaien bespaart daardoor 15 procent op het stroomgebruik.

Zet (oudere) vaatwassers na afloop uit. Als de afwasmachine aan blijft, gebruikt hij altijd (een beetje) stroom - dit sluipverbruik is onnodig.

Voorspoelen niet nodig

De vaat met de hand voorspoelen voordat je hem in de machine zet, is meestal niet nodig. Het is wel verstandig om etensresten weg te vegen voordat je de vaat in de machine zet. Als je de vaat níét voorspoelt, bespaar je een derde van het water voor de vaatwas en bijna 20 procent aan energie.

Met onderhoud gaat de machine langer mee

Maak de filters regelmatig schoon: er blijven makkelijk etensresten en vet in hangen. Gebruik daarnaast af en toe een machinereiniger om je vaatwasmachine in goede staat te houden. Dit middel kun je bij iedere supermarkt kopen. Het zorgt ervoor dat de vaatwasser zijn hele leven goed blijft werken.

Hot-fill vaatwasmachine

Je kunt een vaatwasser met een voorschakelapparaat aansluiten op de koud- én de warmwaterleiding. Dit noemen we gedeeltelijke hotfill. De vaatwasser hoeft het water dan niet meer zelf op te warmen, maar pakt warm water uit de kraan. Dat verlaagt de milieubelasting een klein beetje. Je hebt een lagere energierekening, maar daarmee verdien je de installatiekosten niet helemaal terug.

De vaatwasser alleen aansluiten op de warmwaterkraan (volledige hotfill) is voor het milieu geen goed idee. Dat kost gemiddeld meer energie, doordat dan ook warm water wordt gebruikt voor spoelbeurten waarvoor de vaatwasser anders koud water gebruikt.

Vaatwasser en het milieu

Afwassen met de hand is meestal milieuvriendelijker dan met een vaatwasser, behalve als je afwast onder een lopende kraan of een elektrische close-in boiler hebt. Als je alles met de vaatwasser afwast, verbruik je in een jaar 2 tot 3 keer zoveel energie als wanneer je alle vaat in een teiltje met de hand afwast. Lees hierover meer op Vaatwasser of handafwas.

Een vaatwasser heeft op verschillende manieren invloed op het milieu. Voor het maken van vaatwassers zijn grondstoffen en energie nodig. Eenmaal in huis gebruikt een vaatwasser tijdens iedere wasbeurt elektriciteit en water. Dit verbruik in huis is de grootste post op het totaal van de milieu-impact. Energieverbruik zorgt voor klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen.

Oude afwasmachine wegdoen

Als je vaatwasser niet te oud én niet te onzuinig is, kun je hem weggeven, verkopen of naar de kringloopwinkel brengen. Een oude, onzuinige vaatwasmachine kun je beter laten recyclen. Lever deze in bij de winkel waar je een nieuwe koopt, of breng hem naar de milieustraat van de gemeente. Verkoop hem liever niet aan een schroothandelaar: dan weet je namelijk niet zeker of hij goed gerecycled wordt.

Meer informatie

  • De Consumentenbond test en vergelijkt vaatwassers op onder meer prestaties en gebruiksgemak.
  • Uitgebreide informatie over het energielabel staat op Energielabel.nl.
  • Kijk op de website van jouw gemeente waar de milieustraat of het afvalstation is.