Wasmachine

Jonge vrouw stopt de was in de wasmachine.
Ga je een wasmachine kopen? Let dan op het energielabel en het stroomverbruik. En gebruik de machine op een zuinige manier: draai de was met een volle trommel en gebruik het ecoprogramma. Daarmee kun je flink wat energie besparen: goed voor je portemonnee én het milieu.

De grootste milieu-impact van wasmachines zit in het gebruik van de machine: de wasjes die je draait. Daarom is het goed om op een zuinige manier te wassen. Het maken van de machine heeft natuurlijk ook invloed op het milieu, maar over de hele levensduur is dat minder dan de milieu-invloed van het gebruik.

Een wasje draaien kost water en elektriciteit: gemiddeld 5 procent van wat een huishouden in totaal aan elektriciteit verbruikt. Op de pagina zuinig wassen ontdek je of jij de was zuiniger kunt doen.

Tips voor je wasmachine

01

Kies een machine met een trommelinhoud die past bij jouw huishouden: niet te groot en niet te klein.

02

Let bij de aankoop op het energielabel: kies voor een (donker)groen label.

03

Wil je ook een wasdroger? Koop dan een wasmachine en een losse droger. Dat gebruikt minder energie dan een combinatie-apparaat.

04

Was altijd met een volle trommel. Je hoeft dan minder vaak te wassen, waardoor je per kilo wasgoed minder energie gebruikt.

05

Voor de normale was kun je het beste het eco-programma gebruiken. Daarmee krijg je normaal vervuilde was goed schoon met minder energie. Het energielabel is gebaseerd op het eco-programma.

06

Was die niet zo vuil is kan je op 30 graden wassen, dat is veel energiezuiniger dan 60 graden. Er zijn ook wasmiddelen waarmee je nog kouder dan 30 graden kunt wassen.

07

Gaat de was in de droger? Centrifugeer dan op de hoogste stand.

08

Soms is wassen op 60 graden wel verstandig. Bijvoorbeeld als je vaatdoekjes wast of als je baby een darminfectie heeft. Gebruik dan voor een hygiënisch goed resultaat een waspoeder voor de witte was, daar zit bleekmiddel in.

09

Was je toch vaak op hogere temperaturen? Kijk of je de wasmachine kunt aansluiten op de warmwaterkraan (hot-fill). De wasmachine hoeft het water dan niet zelf op te warmen. Kies wel voor een aansluiting waarmee je ook nog koud kunt wassen.

10

Wasmiddel heeft ook impact op het milieu. Bekijk de tips hoe je wasmiddelen zuinig kunt gebruiken.

Wasmachine kopen: let op energielabel

Ga je een wasmachine kopen? Let dan op het energielabel, dat laat zien hoe zuinig de wasmachine is met energie en water. Een donkergroen label is het zuinigst, rood het minst zuinig.

Vanaf maart 2021: A tot G

Het energielabel voor wasmachines is op 1 maart 2021 vernieuwd en loopt van A (meest zuinig) tot G (minst zuinig). Voor 1 maart 2021 liep het label van A+++ tot D (minst zuinig). Achter A+++ stond soms ook nog de toevoeging -10/20/30/40/50%. Sinds 2013 moesten nieuwe wasmachines minstens label A+ hebben.

De plusjes zijn nu verdwenen, maar dat betekent niet dat de apparaten minder zuiniger zijn geworden. Wat nu een label B is, is ongeveer te vergelijken met wat voorheen een A+++ -50% was. Wat nu label G is, is te vergelijken met wat voorheen A+ was.

Voorbeeld: een voorlader met label B waar 7 kilo was in kan, gebruikt jaarlijks 100 kWh aan stroom. Eenzelfde machine met label E gebruikt 150 kWh. Behalve stroom gebruikt een wasmachine ook water. Gemiddeld is dat voor een moderne wasmachine 50 tot 55 liter per wasbeurt. Per jaar kost dit ongeveer € 20.

Tot eind 2021 nog oude labels mogelijk

In de winkel kan je tot eind 2021 nog wel het oude label met de plusjes tegenkomen, op wat oudere modellen die nu niet meer gemaakt worden. In de loop van 2021 zullen deze modellen vanzelf uitverkocht raken. Verder kan je het oude label natuurlijk ook nog tegenkomen op tweedehands wasmachines en op de machine die nu bij je thuis staat.

Let ook op stroomverbruik per 100 wasbeurten

Als je wasmachines met elkaar gaat vergelijken, kan je ook letten op het stroomverbruik per 100 wasbeurten. Dat staat ook op het energielabel. Zo kan je verschillende modellen goed met elkaar vergelijken. Je ziet dan bijvoorbeeld dat een kleinere machine met label B minder energie verbruikt dan een grotere met label B. Wil je meer weten over het energielabel en waar je allemaal op kan letten? Kijk op energielabel.nl.

Energielabel is gebaseerd op gebruik met eco-knop

Het energielabel is gebaseerd op het ecoprogramma. Op wasmachines van na maart 2021 is dit programma te herkennen aan de naam 'eco 40-60'. Lees meer over de eco-stand.

Meer kooptips: trommel, sensor

Geen te grote trommel (laadvermogen)

Koop een wasmachine op maat: zorg dat het vulgewicht of de trommelinhoud bij jouw huishouden past. Een grote machine wast zuiniger per kilo kleding, maar dat milieuvoordeel is weg als je de wasmachine niet helemaal vol doet.

Droogresultaat A

Kies voor een wasmachine met het beste droogresultaat (score A voor centrifugeren) als je de was vaak met een wasdroger droogt. Centrifugeren kost weliswaar energie, maar het drogen in een wasdroger kost méér energie. Kijk bij aanschaf eerst naar het droogresultaat volgens het label, en daarna pas naar het toerental. Want een hoog toerental betekent niet bij iedere machine dezelfde droge was.

Beladingssensor

Een machine met beladingssensor kan handig zijn. Zo'n sensor meet hoe vol de trommel is en beperkt het energie- en waterverbruik als de machine niet helemaal vol is. Maar je bespaart meer als je een wasmachine op maat koopt en daardoor altijd met een volle trommel wast.

Lage temperatuur en eco-stand

Hand die aan de ecoknop van een wasmachine draait. Eco-stand heeft een laag energiegebruik.

Zet de wasmachine op 20 of 30 graden als de was niet zo vies is. Met een wasje op een lage temperatuur bespaar je op de energierekening. En de was wordt net zo goed schoon. Hoe lager de temperatuur, hoe minder stroom je verbruikt. Een voordeel van wassen op een lage temperatuur is dat het sneller klaar is dan het eco-programma.

De eco-stand is heel geschikt om normaal vervuilde was goed schoon te krijgen met een laag energiegebruik. Het eco-programma heeft een lagere temperatuur dan de temperatuur die is ingesteld. Het ecoprogramma duurt langer dan een gemiddeld programma om de lagere temperatuur te compenseren. Toch is wassen met het ecoprogramma zuinig. De temperatuur heeft namelijk een grotere invloed op het energieverbruik dan de tijd die de wasmachine draait.

Waar zit de ecoknop?

Op wasmachines van na maart 2021 is het ecoprogramma te herkennen aan de naam ‘eco 40-60’ . Dit programma is geschikt voor al het wasgoed dat je volgens het kledingetiket op 40 of 60 graden mag wassen. De aanduiding ’40-60’ betekent niet dat die temperatuur ook wordt gehaald. Het programma is júíst ook geschikt voor kleren die je niet heter dan 40 graden mag wassen: het water wordt namelijk niet heter dan 40 graden. Wasgoed voor 40 én voor 60 graden kan je met het eco 40-60 programma dus bij elkaar in de machine doen. Dat maakt het makkelijker om de wasmachine goed vol te laden. En dat is energiezuiniger dan heel veel kleine wasjes draaien.

Op wasmachines van voor maart 2021 zit ook een ecoprogramma, maar dat heet meestal geen eco 40-60. De eco-knop of eco-stand herken je bijvoorbeeld aan een pijltje dat bij het programma staat afgebeeld. Soms staat daar ook nog een Ə bij: dat geeft aan dat dit het programma is waarop het energielabel is gebaseerd.

Ecoprogramma altijd goed, andere programma’s misschien ook zuinig

Het ecoprogramma is altijd een zuinige keuze, maar de wasmachine heeft misschien nog meer programma’s die ook zuinig zijn. Kijk daarom goed in de handleiding welk programma voor een bepaald soort wasgoed en belading een zuinige keuze is.

De eco-knop gebruiken

Goed idee! Met de eco-knop was je zuiniger en net zo schoon. Het eco-programma heeft een lagere temperatuur en duurt langer dan een gewoon programma: de was wordt met minder energie toch schoon. Dat de machine langer bezig is, kost nauwelijks energie: het stroomverbruik zit vooral in het opwarmen van het water.

Meer wastips

Minder wassen

Check of kleding na het dragen terug op het rek of terug in de kast kan of echt in de wasmand moet vanwege vlekken of geur. Draai pas een was als de machine helemaal vol zit. De meeste mensen denken dat ze de machine vol doen, als die maar voor twee derde gevuld is. Deze huishoudens draaien meer wasjes dan eigenlijk nodig is. Weeg de droge was eens tot je het aantal kilo's van de trommel hebt of leg een vuist bovenop je was, dan is de trommel vol genoeg, wordt de was nog goed schoon. Je zult dan zien dat er meer in kan dan je denkt. Bekijk ook de tips voor wassen en microplasticvezels

Hygiëne en wassen

Soms is wassen op 60 graden wel verstandig, bijvoorbeeld als iemand in huis een besmettelijke ziekte heeft of allergisch is voor huisstofmijt. Ook vaatdoekjes en kleertjes of luiers van zieke kinderen moet je op 60 graden wassen. Gebruik bij deze was juist niet de eco-stand, anders wordt de temperatuur van 60 graden niet gehaald. En gebruik waspoeder met bleekmiddel (voor witte was).

Als je vaak op lage temperaturen wast, is het voor je machine goed om eens in de maand op een hoge temperatuur (60 graden) te wassen met waspoeder met bleekmiddel. Er ontstaan dan geen biofilms in de trommel: dat is een slijmlaag van bacteriën en schimmels die voor een vieze geur kunnen zorgen. Maak na een wasbeurt ook de rubberen afdichting goed droog, laat de deur openstaan zodat waterresten verdampen en maak het zeepbakje regelmatig schoon. Ook dat voorkomt dat micro-organismen in de wasmachine gaan groeien.

Programmakeuze

Gebruik zo vaak mogelijk het programma voor katoenwas; dat gaat zuiniger om met water en stroom dan het programma voor fijnwas. Fijnwasprogramma's gebruiken per kilo wasgoed meer water en stroom, omdat je de machine bij deze programma's minder vol mag doen.

Kort wasprogramma kost meer energie

Veel wasmachines hebben een kort wasprogramma of 'snelle was' knop. Dit bespaart je wel tijd, maar is toch geen zuinige keuze. Het programma mag je namelijk meestal niet met een volle trommel draaien. Daardoor is het stroomverbruik per kilo wasgoed uiteindelijk hoger: je moet de machine vaker laten draaien.

Centrifugeren

Centrifugeer op de hoogst mogelijke stand als je de was droogt in een wasdroger. Droog je de was buiten? Dan bespaar je juist energie door een lager toerental te kiezen.

Geld besparen

Een wasje draaien op 90 graden is 7 keer zo duur als een wasje op 15 graden. En een was draaien op 60 graden kost ruim 3 keer zoveel als een was op 30 graden.

Wastemperatuur Kosten voor elektriciteit per wasbeurt
15 graden € 0,07
30 graden € 0,08
40 graden met eco € 0,17
40 graden € 0,20
60 graden met eco € 0,21
60 graden € 0,26
90 graden € 0,48

Voor 7 kilo katoenwas in een gemiddelde wasmachine waar 7 kilo in kan. Stroomprijs 22 cent per kWh (prijspeil 2021).

Hot-fill wasmachine

Hot-fill wasmachines worden aangesloten op de warm- en koudwaterkraan, waardoor niet de wasmachine maar je cv-ketel (of boiler of warmtepomp) het waswater opwarmt. Dat bespaart tot 80 procent van het elektriciteitsverbruik van de wasmachine. Een wasbeurt in een hot-fill machine kost de helft van een wasbeurt in een gewone wasmachine (aan energiekosten). Overigens kun je ook een gewone wasmachine veranderen in een hot-fill machine door er een speciaal voorschakelapparaat bij te installeren. Let er wel op dat je ook nog koud kunt wassen.

Een hot-fill wasmachine is vaak prijzig, waardoor je meestal niet goedkoper uit bent.

Oude wasmachine? Apart inleveren!

Een zeer oude wasmachine op de tweedehandsmarkt (ver)kopen of naar de kringloopwinkel brengen is voor het milieu niet verstandig, omdat oudere wasmachines veel meer stroom verbruiken dan nieuwe. Inleveren voor recycling is beter voor het milieu.

Wilt je je oude wasmachine kwijt, lever hem dan in bij de winkel waar je de nieuwe koopt, of breng het apparaat naar het afvalinzamelpunt van de gemeente. In beide gevallen worden de materialen hergebruikt en milieuvriendelijk verwerkt. Bij het inleveren hoef je niet extra te betalen.

Wasmachines en het milieu

Over zijn hele levensduur heeft een wasmachine vooral milieu-invloed via de elektriciteit die hij verbruikt. De productie van stroom levert namelijk broeikasgassen op en draagt zo bij aan klimaatverandering. Bovendien raken fossiele brandstoffen een keer op. Verder draagt ook het watergebruik voor een klein deel bij aan de totale milieubelasting.

Productie: klein aandeel milieubelasting

De productie van de wasmachine heeft maar een klein aandeel in de milieu-impact. Het maken van een machine kost wel energie en grondstoffen, zoals koper en ijzer. Maar die materialen kunnen goed worden gerecycled en hergebruikt. Daardoor vermindert de milieudruk aanzienlijk. Het milieu is dus vooral gebaat bij een energiezuinig gebruik van de wasmachine.

Meer informatie

  • Alles over energielabels vind je op Energielabel.nl.
  • De Consumentenbond vergelijkt wasmachines op haar website.
  • Kijk op de website van de gemeente waar de inleverpunten zijn.