Meer zonnestroom zelf verbruiken

Man verzorgt bloemetjes in de tuin van zijn huurhuis. Zonnepanelen zijn te huren of leasen.
Advies op maat Zonnepanelen en saldering Wat kosten zonnepanelen en wat leveren ze op? En wat betekent de afbouw van de salderingsregeling voor jou? Ontdek het voor jouw situatie. Doe de check
Van de zonnestroom die jouw zonnepanelen opwekken, verbruik je gemiddeld ongeveer 30 procent. De rest lever je aan het net. Dat komt doordat zonnepanelen vooral midden op de dag stroom opwekken, terwijl je verbruik piekt op andere momenten. Het loont om zelf méér van je zonnestroom te verbruiken. Wat kun je daarvoor doen?

Je zonnestroom terugleveren aan het net is nu nog gunstig voor je portemonnee. Je mag die wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Want de vergoeding voor je geleverde stroom is even hoog als je stroomprijs. Deze afspraak heet de salderingsregeling. Maar de overheid wil vanaf 2025 de salderingsregeling afbouwen. Voor een deel van de stroom die je aanlevert, krijgt je dan een lagere vergoeding. Je gaat dus betalen voor stroom die je afneemt en voorheen saldeerde. Dat maakt het aantrekkelijker om méér van je zonnestroom zelf te verbruiken. Elke kWh zonnestroom die je zelf verbruikt, hoef je immers niet te kopen. Dat scheelt 22 cent per . Terwijl: voor elke kilowattuur die je níet verbruikt en aan het net levert, krijg je straks een lager tarief (Milieu Centraal rekent met 9 cent).

Milieu Centraal rekent met een stroomprijs van 22 cent per kilowattuur (kWh). Jouw stroomprijs kan op dit moment hoger of lager zijn, en stijgen of dalen. Op Energierekening lees je meer over de stroomprijs.

6 tips: meer zonnestroom zelf verbruiken

01

Zet de wasmachine en de vaatwasser pas aan als je zonnepanelen stroom opwekken. Veel van deze apparaten hebben een timer voor uitgestelde start.

02

Zet ook de wasdroger pas aan als je zonnepanelen stroom opwekken. Maar doe dit alleen als er iemand thuis is.

03

Zet deze apparaten na elkaar aan. Anders verbruik je waarschijnlijk meer stroom dan je opwekt.

04

Heb je een elektrische auto? Laad die zo veel mogelijk op als je stroom opwekt. Check ook de mogelijkheden van je auto, oplaad-app en laadpaal om dit automatisch in te stellen.

05

Verwarm het water in het voorraadvat van je volledig elektrische warmtepomp overdag met zonnestroom.

06

Als je zonnepanelen nog moeten worden geplaatst, kijk dan of je ze op oost en west kunt richten, in plaats van zuid.

Hoeveel scheelt het?

De salderingsregeling wordt afgebouwd. Vanaf (waarschijnlijk) 2031 kun je geen stroom meer salderen. Wat is je voordeel van meer zonnestroom zelf verbruiken, als je in 2023 10 zonnepanelen koopt?

De tabel laat zien wat je voordeel is als je het verbruik van je zonnestroom verhoogt van ongeveer 30 procent naar ongeveer 35 procent.

Zonnepanelen kopen in 2023 Je gebruikt 30% zelf Je gebruikt 35% zelf
Kosten 10 zonnepanelen € 4.500 € 4.500
Dit bespaar je gemiddeld per jaar € 510 € 530
Terugverdientijd 7 jaar 7 jaar
Vergelijkbaar met een spaarrente van 4,3% 4,4%

Aansluiting op het net blijft nodig

Ook als je meer van je eigen zonnestroom verbruikt, blijft een aansluiting op het elektriciteitsnet nodig. Zelfs als je een thuisbatterij gebruikt.

Als je helemaal zelfvoorzienend wilt zijn in stroom, moet je stroomproductie precies gelijk lopen met je stroomverbruik: op dezelfde tijdstippen en minstens zoveel als je nodig hebt. Maar dat kan niet. De opbrengst van zonnestroom gedurende de dag is te wisselvallig. In de winter en op bewolkte dagen leveren je zonnepanelen sowieso te weinig op.

Een thuisbatterij helpt je niet om zelfvoorzienend te worden. De meeste thuisbatterijen zijn te klein om voldoende stroom te leveren als je zonnepanelen niks opwekken. En in de winter wekken je zonnepanelen te weinig stroom op om de thuisbatterij op te laden.

Gunstig voor het klimaat

Voor het klimaat is het gunstig dat je zonnepanelen op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. Zonnestroom die jij niet verbruikt, lever je aan het net en daardoor verbruikt iemand anders groene stroom in plaats van de grijsgroene mix van het stroomnet. Zonder netaansluiting gooi je (vooral ’s zomers) veel duurzame stroom weg.

Zelf meer verbruiken: minder net-overbelasting?

Liggen er in jouw wijk veel zonnepanelen? Dan levert je wijk op zonnige momenten ineens veel stroom aan het elektriciteitsnet. In wijken waar ook oude elektriciteitskabels liggen, kan zo'n piekmoment zorgen voor overbelasting van het net. Dat heet ook wel netcongestie. Er ontstaat een soort stroomfile: je zonnestroom kan dan even niet het net op. En je zonnepanelen stoppen met stroom opwekken. Dat levert een klein verlies aan zonnestroom: 1 of 2 procent op jaarbasis. De kans hierop vermindert als je zelf meer van je zonnestroom verbruikt, omdat je daarmee de piek van stroomlevering aan het net helpt verlagen.

Stroomfile is overigens geen reden om af te zien van zonnepanelen. Stroomfile op het net voor huishoudens komt relatief weinig voor. Het is vooral een probleem voor zonneparken; die zijn aangesloten op een ander elektriciteitsnet dan huishoudens. En de voordelen van zonnepanelen voor het klimaat en je portemonnee zijn veel groter, dan het kleine verlies van zonnestroom.

Overdag de was en de vaat doen

Wil je meer van je zonnestroom verbruiken? Zet elektrische apparaten die veel stroom verbruiken dan aan als je zonnestroom produceert. Zoals de vaatwasser en de wasmachine. Dit verhoogt het verbruik van je zonnestroom van ongeveer 30 naar zo'n 36 .

Draai de was op momenten dat je zonnestroom opwekt. Vooral het startmoment is belangrijk: wasprogramma's vragen het eerste uur de meeste stroom. En zet je vaatwasser bijvoorbeeld rond het middaguur aan. Dat kan ook als je niet thuis bent: veel van deze apparaten hebben een timer, waarmee je de start kunt uitstellen.

Sommige apparaten kun je niet afstemmen op je zonnestroomproductie. Een inductiekookplaat gebruik je nu eenmaal rond etenstijd, bijvoorbeeld. En een koelkast moet aanslaan aan als de temperatuur van binnen oploopt.

5 procent toename blijkt uit berekeningen; die gaan uit van 131 dagen voldoende zonnestroomopbrengst per jaar, maximaal 2 apparaten op 1 dag aan, en bij een gemiddeld stroomverbruik van een vaatwasser en wasmachine.

Elektrische auto opladen met je zonnestroom

Het verbruik van je eigen zonnestroom kan omhoog van ongeveer 30 naar naar ongeveer 60 procent, als je je elektrische auto ermee oplaadt. Laad je auto daarvoor zo vaak mogelijk thuis op als de zon schijnt. Check ook mogelijkheden van je auto, je laadpaal en je oplaad-app. Vaak kun je instellen dat het laden moet starten als de zonnepanelen stroom opwekken.

Laadpalen worden steeds beter in 'slim laden'. Dit betekent dat je via een app of softwareprogramma (in de laadpaal en in de toekomst ook in steeds meer elektrische auto's) kunt instellen wanneer en hoe snel je auto mag laden. Dat kun je dan afstemmen op je zonnestroomopbrengst, de energieprijs (als je een daltarief gebruikt) en de drukte op het elektriciteitsnet. In de toekomst gaan laadpalen en elektrische auto's waarschijnlijk ook werken als batterij: ze kunnen dan zonnestroom opslaan én aan je huis leveren. Meer over slimme laadpalen op anwb.nl.

Water verwarmen met zonnestroom

Je gebruikt warm water vooral in de ochtend en avond. Haal je warm water uit een voorraadvat, zoals die van een volledig elektrische warmtepomp? Laat dit dan opwarmen met de zonnestroom die je overdag opwekt. Zo kun je het verbruik van je zonnestroom vergroten van ongeveer 30 procent naar 40 tot 50 procent. Je stelt dit eenvoudig in met een gewone tijdklok.

Je warmtepomp gebruikt ook stroom voor het verwarmen van je woning. Kun je daarvoor ook je zonnestroom inzetten? Heel beperkt. In de zomer wekken je zonnepanelen de meeste stroom op; maar dan verwarm je je woning niet. In de winter vraagt je warmtepomp veel stroom voor verwarmen, maar dan leveren je zonnepanelen te weinig stroom op. Bovendien stook je je huis vaak ’s avonds, en dan wek je nauwelijks zonnestroom op.

Een timer op je close-in boiler of kokendwaterkraan helpt ook om meer van je zonnestroom te verbruiken.

Minder opbrengst, meer zelf verbruiken: richt op oost/west

Zijn je zonnepanelen nog niet geplaatst? En wil je graag zo veel mogelijk van je zonnestroom zelf verbruiken? Overweeg dan om je zonnepanelen te richten op het westen en/of oosten. De piekproductie van zonnestroom valt dan namelijk in de ochtend en avond. En dat zijn ook de momenten dat je zelf veel stroom verbruikt. Onderzoeken in echte huishoudens in combinatie met rekenmodellen schatten dat je zo 3 tot 6 procent meer van je eigen stroom kunt verbruiken.

Oriënteer je de panelen op zuid, dan is je opbrengst van zonnestroom wel hoger. Maar je verbruikt er dan zelf minder van, omdat de momenten van piekproductie en piekverbruik minder gelijk lopen.

Thuisbatterij: geen voordeel voor je portemonnee

Een thuisbatterij kan zonnestroom opslaan die je produceert maar niet meteen verbruikt. Ook hiermee verhoog je je verbruik van je zonnestroom, van ongeveer 30 procent naar zo’n 60 procent. Het effect is wel beperkt. Een thuisbatterij is te klein om in de zomer alle zonnestroom op te slaan die je niet meteen verbruikt. En in de winter is er onvoldoende opbrengst om je thuisbatterij vol te laden.

En voordelig voor je portemonnee is een thuisbatterij op dit moment niet. Een thuisbatterij kost € 4.000 tot € 5.000. Als de salderingsregeling wordt afgebouwd, bespaar je wel op je stroomrekening als je minder stroom hoeft te kopen dankzij je thuisbatterij. Maar daarmee verdien je de aanschafprijs van de thuisbatterij op dit moment niet terug.

Een thuisbatterij vermindert de kans op overbelasting van het elektriciteitsnet voor huishoudens, omdat je minder zonnestroom aan het net levert. Maar ook dit effect is klein: overbelasting op dit net komt door het jaar heen heel weinig voor.

Energie Management Systeem: slim, maar niet voor je portemonnee

Een Energie Management Systeem (EMS) kan helpen om geautomatiseerd meer van je zonnestroom te verbruiken. Zo'n systeem kan namelijk zelfstandig, vaak met hulp van slimme rekenprogramma's, apparaten in huis aan- of uitzetten. En afstemmen op de zonnestroomproductie. Ook kan een EMS de weersvoorspelling gebruiken om stroomopbrengst te voorspellen en daarop in te spelen.

Een nadeel van een EMS is dat je apparaten online moeten zijn (wifi-verbinding). En dat zijn veel apparaten nog niet. En apparaten die al wel online zijn, kunnen niet altijd met elkaar communiceren. In de praktijk kan een EMS daardoor vaak maar een enkel apparaat aansturen op zonnestroom, zoals een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij.

Flink prijskaartje

Aan een EMS hangt een flink prijskaartje: € 300 tot € 500 voor het apparaat en een basisprogramma. Daar komen installatiekosten en andere kosten nog bij. Denk aan eventuele nieuwe bekabeling tussen apparaten, aanpassingen in de stoppenkast en gebruikskosten (je betaalt bij een EMS namelijk ook voor het gebruik van rekenmodellen en het verzamelen van gegevens).

Niet doen: onzuinige apparaten aan

Het is geen goed idee om onzuinige apparaten aan te schaffen om meer van je zonnestroom te verbruiken. Dan verspil je namelijk klimaatvriendelijke stroom, die je anders aan het elektriciteitsnet zou leveren. In plaats van jouw groene stroom, verbruikt iemand anders dan de grijsgroene mix van het stroomnet.

Grote stroomslurpers zijn bijvoorbeeld een elektrische kachel en een thuistap (beertender).

Vragen over meer zonnestroom zelf verbruiken