Klimaatklappers

Meisje Op Fiets Door Duinen Klein Eigen Gebruik
Wat kun je zelf doen voor het klimaat? Minder CO2 uitstoten! Er komt namelijk steeds meer CO2 in de lucht en dat veroorzaakt klimaatverandering. Ontdek waar de CO2-uitstoot van je huishouden door komt en wat jouw grote klimaatklappers zijn.

Klimaatverandering is echt en maken we op dit moment mee. De aarde warmt namelijk op en hierdoor verandert ons klimaat. Lees hoe dit precies zit en wat er wereldwijd moet

Het is nu wereldwijd gemiddeld ruim 1 graad warmer dan in de periode 1850 - 1900. De gevolgen voor de natuur en de nadelen van klimaatverandering zijn al zichtbaar. Bij verdere opwarming zullen de gevolgen ernstiger worden. Lees meer over klimaatverandering.

6 klimaatklappers voor iedereen

20.000 kilo per huishouden

De CO2-voetafdruk van een huishouden (2,2 personen) in Nederland is gemiddeld 20.000 kilo per jaar. Per persoon is het ongeveer 9.000 kilo per jaar. Hierin is alles meegeteld: energie in huis, dagelijks vervoer, vakanties, eten, kleding en alle spullen die we jaarlijks kopen. We tellen alle CO2-uitstoot voor consumeren, ook van de spullen die in andere landen zijn gemaakt.

Op dit plaatje zie je waar de CO2-uitstoot vandaan komt voor een gemiddeld huishouden.

Je kunt als consument zelf veel doen om je CO2-voetafdruk kleiner te maken. Maar je kunt het niet alleen. Helemaal klimaatneutraal, nul CO2-uitstoot, lukt alleen als de energievoorziening helemaal duurzaam is en alle producten helemaal duurzaam zijn gemaakt. Dit is nog ver weg, en is een zaak van bedrijven en de overheid.

Zoveel is 20.000 kilo CO2

Om een beeld te geven: een boom die een jaar groeit legt 20 kilo CO2 vast in de takken en de stam. De 20.000 kilo per huishouden per jaar staat dus gelijk aan 1.000 bomen, 4 hectare bos, die een jaar groeien.

De CO2-voetafdruk is uiteraard per huishouden kleiner of groter dan het gemiddelde van 20.000 kilo, dat hangt af van de keuzes je maakt. Neem bijvoorbeeld vliegen. Er zijn mensen die nooit vliegen en er zijn mensen die veel vliegen. Hier kun je jouw CO2-voetafdruk berekenen.

Doe de test Wat is je CO2-voetafdruk Wil je weten hoe groot jouw voetafdruk is en hoe je die kan verkleinen? Met deze ontdek je het.

Eten en drinken

Zo’n 20 procent van de CO2 die je met je huishouden uitstoot komt door het dagelijkse eten en drinken. Het telen van voedselgewassen en het houden van dieren kost energie. En ook het maken van voedingsmiddelen, verpakken en vervoeren.

Wat kun jij doen? Eet vaker vegetarisch. En kies liever voor noten, peulvruchten en groenteburgers dan voor kaas. De grootste klapper maak je als je alleen plantaardig eet: dus helemaal geen vlees, vis, eieren en zuivel. Wil je een keer vlees eten: laat lamsvlees en rundvlees staan, die zorgen voor de meeste uitstoot van broeikasgassen.

En wat nog meer? Voorkom voedselverspilling. Eten en drinken weggooien is zonde voor het milieu en je portemonnee. Als eten ongebruikt in de vuilnisbak belandt, dan gaan ook alle energie en grondstoffen verloren die nodig waren om de etenswaren te telen, vervoeren, koelen en eventueel te bewerken en verpakken. De energie die daarvoor nodig is, komt vooral van fossiele brandstoffen. Door eten slim te kopen, goed te bewaren en op maat te koken kun je voedselverspilling voorkomen.

Eet vaker vegetarisch

Goed bezig! Wat je eet heeft namelijk invloed op het klimaat. Met de stap van dierlijk (vlees) naar plantaardig eten boek je de grootste klimaatwinst op je bord. De meeste mensen eten al 1 dag in de week geen vlees. Stel jezelf een doel en begin bijvoorbeeld met 2 dagen in de week geen vlees. Zodra dit goed bevalt kun je stap voor stap naar 1 dag in de week vlees eten. 

Inspiratie voor smakelijke recepten zonder vlees kun je overal vinden zoals bij het Voedingscentrum.

Hoeveel kilo CO2 per kilo? 
Eiwitten zijn onmisbaar in je voeding, maar er zit flink verschil tussen eiwitrijke producten als je kijkt naar de klimaatimpact. Om je keuze makkelijker te maken zie je hier eiwitrijke producten gerangschikt van laag naar hoog in kilo's veroorzaakte CO2-uitstoot. Hoe meer broeikasgas vrijkomt des te slechter het is voor het klimaat. 

Klimaat Klappers 1
Alles over milieubewust eten
Verspil geen voedsel

Gooi je vaker eten en drinken weg dan je zou willen? Dan kun je de verspillingsvrije coach downloaden om je te helpen om voedselverspilling te voorkomen. Je kunt dan allerlei tips tegen voedselverspilling zelf uitproberen. 

Download de coach

Vliegen

Gemiddeld zorgt vliegen voor zo’n 7 procent van de CO2-voetafdruk van huishoudens. Dat lijkt misschien mee te vallen, maar dit is een gemiddelde, verdeeld over alle Nederlandse huishoudens. En lang niet ieder huishoudenmaakt (jaarlijks) een vliegreis. Als je een vliegreis maakt, zorgt dat meteen voor een forse klimaatimpact. Vlieg je met twee personen naar Thailand en terug, zorgt dat voor 5.400 kilo CO2-uitstoot.

Wat kun jij doen? Vlieg niet of zo min mogelijk. Voor het klimaat is meerdere keren per jaar vliegen niet meer houdbaar. Je maakt je reis klimaatvriendelijker door een bestemming te kiezen die bereikbaar is met bijvoorbeeld de internationale trein of de touringcar. Wil je naar de zon? Onderzoek of een zonbestemming dichterbij huis te vinden is. In plaats van in Thailand kun je wellicht kiezen voor een zonvakantie op de Canarische eilanden. Het scheelt als je vliegreis minder ver is. Toch een verre reis? Maak die dan eens per 5 jaar in plaats van elk jaar, en maak er een lange reis van om maximaal van je reis te genieten.

Citytrip voortaan per trein

In Europa ligt bijna 250 duizend kilometer aan spoorwegen. Er zijn honderden spoorwegmaatschappijen, met elk hun eigen materieel, lijnen, aanbiedingen en tarieven. Milieu Centraal helpt je op weg met praktische treintrips, informatie over veel Europese landen en relevante links en apps voor het plannen van je treintrip.

Klimaat Klappers 2
Reizen per trein door Europa
Advies op maat Klimaatwijs op vakantie Check voor je een vakantie boekt of de klimaatimpact van je reis kleiner kan.

Auto rijden

Reizen met auto en OV voor werk en plezier zorgt voor zo’n 12 procent van de klimaatbelasting van je huishouden. Welk vervoermiddel je gebruikt om van A naar B te komen maakt daarbij veel verschil. Het rijden met een ‘fossiele’ auto (benzine, diesel, LPG)) heeft veel meer klimaatimpact dan een treinreis en de fiets.

Wat kun jij doen? Werk een deel van je tijd thuis, neem de trein, ga met collega’s carpoolen, of pak de (elektrische) fiets als je werk niet ver weg is. Korte ritten naar de winkel, sportclub of vrienden doe je op de (elektrische) fiets. Je bent gezond bezig en je hoeft nooit een parkeerplaats te zoeken. Ga je een andere auto kopen? Met een elektrische auto halveer je de uitstoot van CO2. En als de stroom in Nederland groener wordt, daalt die uitstoot nog verder.

Fiets naar je werk

Natuurlijk werk je als het even kan vanuit huis. Maar als je echt naar je werk moet, reis dan bewust! Woon je tot 20 kilometer van je werk, dan is een e-bike of speedpedelec superhandig en prettig. Als leasefiets van de zaak is een speed pedelec vaak heel betaalbaar. 

Klimaat Klappers 3
Fiets gezond naar je werk
Ga elektrisch rijden

De CO2-uitstoot van een elektrische auto is over zijn hele leven gemiddeld 40 procent lager dan die van een benzine. Kun je de stap maken naar elektrisch? Dan rij je stiller, schoner en klimaatbewuster. Milieu Centraal zet alles over de elektrische auto op een rij. Van de accu opladen tot een passende elektrische auto vinden.

Alles over elektrische auto

Je huis

Zo'n 19% van de CO2-uitstoot van een gemiddeld huishouden ontstaat door energie in huis. Het gaat dan om de energie die nodig is voor het verwarmen van je huis én het warme water, en voor je apparaten. In de meeste woningen staat nu nog een cv-ketel die werkt op aardgas, een fossiele bron die veel CO2-uitstoot veroorzaakt. En veel van de warmte die de cv-ketel produceert, vervliegt omdat huizen onvoldoende geïsoleerd zijn.

Wat kun jij doen? Bespaar energie en ga (stap voor stap) van het aardgas af. Huiseigenaren kunnen hierbij meer doen dan huurders, die zijn deels afhankelijk van hun verhuurder. Verbeter de isolatie van je huis, wek zelf zonnestroom op en verwarm je huis met duurzame stroom (hybride of volledige warmtepomp) of een duurzaam warmtenet.

Kosten, besparingen en subsidies

Stap voor stap je huis verduurzamen? Ontdek hoe je kan beginnen, wat het kost en oplevert en hoeveel subsidie je krijgt. Maak je eigen verbeterplan.

Wat kom je te weten?

✓ Alle verbeteringen op een rij

✓ Kosten en besparingen van deze verbeteringen

✓ Alle subsidiemogelijkheden

Klimaat Klappers 4
Start de verbetercheck
Advies op maat Je huis beter isoleren Ga aan de slag met de isolatie-zelfscan en ontdek wat jij nog kan verbeteren.

Dagelijkse bespaartips

Energie besparen is ook een kwestie van doen en laten. Opgeteld hebben slimme besparingen groot effect op je energierekening èn je CO2-uitstoot! Je kunt deze keuzes meteen veranderen, er is geen (grote) investering voor nodig. Met een energie-app krijg je inzicht in je verbruik.

Wat kun jij doen? Een paar voorbeelden. Houd in het stookseizoen de deuren in huis dicht zodat de warmte niet naar boven vliegt, zet ’s nachts de verwarming op 15 graden (of 18 als je vloerverwarming hebt), douche niet langer dan 5 minuten en hang de was op de lijn of een rekje. Nieuw apparaat nodig? Koop een energiezuinig model.

Ken alle bespaartips

Van veel tips heb je vast gehoord, maar doe je het ook? Leg jezelf langs de meetlat, check de 12 tips, en kijk hoe je scoort. En waar je winst nog ligt.

Klimaat Klappers 5
Start de test
Meet je verbruik

Slim meten doe je met een energieverbruiksmanager. Het makkelijkste is om de meter te koppelen aan een slimme meter, maar het kan ook zonder slimme meter. Op een scherm of via een app zie je precies op welk moment je het meeste gas of elektriciteit gebruikt. Op die manier kun je ontdekken of je stroomvreters kunt vervangen door een zuiniger apparaat en wanneer je gasverbruik piekt. 

Om de juiste energieverbruiksmanager te vinden zet Milieu Centraal alle soorten op een rij.

Vergelijk energieverbruiksmanagers

Spullen

Zo’n 30 procent van de CO2 die je met je huishouden uitstoot komt door nieuwe spullen. Het kost energie om een mobieltje, meubelstuk, en speelgoed te maken en vervoeren. En (fossiele) energie is CO2-uitstoot. Per stuk valt het misschien best mee, maar we kopen nogal wat.

Wat kun jij doen? Koop minder spullen, koop tweedehands, leen, deel, en ruil. Onderhoud spullen goed en repareer, dan doen je er langer mee en heb je minder nodig. Is iets echt onbruikbaar: lever het gescheiden in.

Minder nieuwe spullen

Volg deze checklist om te zorgen dat spullen langer meegaan. Vaak is tweedehands net zo goed als nieuw en is van afval nog wat te maken. Ook komen er steeds meer plekken bij om makkelijk spullen te delen of lenen. Milieu Centraal zet de deelplatforms voor je op een rij. 

Lang leve je spullen
Spullen langer gebruiken

Wat doen anderen thuis om te zorgen dat spullen langer meegaan? 

Milieu Centraal vroeg het aan mensen op straat in deze video (YouTube)

Bekijk ook onze tips om langer met je spullen te doen om grondstoffen en afval te besparen.

Bekijk de video

Wapen je tegen extreem weer

Al doen we nog zo ons best, klimaatverandering is niet helemaal te voorkomen. Het is in Nederland al bijna 2 graden warmer dan in 1900. Extreem weer, zoals hitte, droogte en meer neerslag, komt meer voor. Door aanpassingen in en om je huis te doen, heb je minder last van de veranderingen in het klimaat.

Wat kun jij doen? Bereid je voor op hitte, droogte, en meer neerslag. Dit noemen we klimaatadaptatie en dan kun je denken aan je tuin of dak groener maken met beplanting of zonwering plaatsen.

Vergroen je huis en tuin

Met een groene tuin en groen dak ben je beter voorbereid op de gevolgen van klimaatverandering: droogte, hitte en extreme neerslag. Een groene tuin werkt bijvoorbeeld verkoelend én zorgt voor minder wateroverlast, omdat de grond en planten een deel van het water opvangen. Wanneer water wordt opgevangen in een regenton kan dat water in droge periodes gebruikt worden om je tuin mooi en gezond te houden zonder veel drinkwater te gebruiken.

Groene subsidiewijzer
Meer groen, minder tegels

Dat is een heel goed idee. Een groene tuin heeft veel voordelen: hij vangt regenwater op en zorgt voor verkoeling. En als je de planten slim uitkiest, heeft een groene tuin niet per se veel onderhoud nodig. Wist je dat sommige gemeentes subsidie geven als je tegels uit de tuin haalt?

Met het stappenplan is je tegels vervangen voor groen een fluitje van een cent.

Stappenplan: tegels vervangen door groen
Installeer een regenton

Regenwater dat op een dak valt, kun je opvangen en opslaan in een regenton. Handig om in droge periodes je tuin of de planten op je balkon water mee te geven. Milieu Centraal legt stap voor stap uit hoe je een regenton installeert.

Regenwater gebruiken voor je tuin biedt veel voordelen. Je gebruikt bijvoorbeeld minder leidingwater voor het sproeien van je tuin. Daarnaast zorg je ervoor dat regenwater niet het riool instroomt, waar het onnodig gezuiverd moet worden. Er zijn regentonnen in verschillende maten, die je in de tuin of op je balkon kunt installeren.

Aan de slag