Milieubelasting van vloerbedekking
Als u op zoek bent naar een milieuvriendelijke vloerbedekking dan kunt u er onder meer op letten dat er weinig energie voor nodig is om de vloer te produceren, te verwerken en te leggen.
Verder is een lange levensduur van groot belang. Vloeren met hoge slijtvastheid hebben een lange levensduur. Aangezien een vloer trendgevoelig is en vaak wordt afgedankt voordat ze is ‘opgebruikt’ is de recyclebaarheid ook een milieuvriendelijke eigenschap van het materiaal. Verder zijn de onderhoudsgevoeligheid en de benodigde materialen voor het onderhoud bepalend voor de milieudruk van het product over de gehele levensduur. Dit geldt met name voor vloeren die van tijd tot tijd een nieuwe laklaag of polish nodig hebben, zoals hout, kurk, linoleum en vinylvloeren.
Onderstaande tabel vergelijkt verschillende milieuaspecten van diverse vloeren, per vierkante meter. U krijgt zo een indruk van het milieuprofiel van de producten. De verschillende milieucriteria zijn onderling niet gewogen.
Ondervloer en isolatie
Zowel tapijt, zeil, linoleum, laminaat en houten vloerdelen hebben een onderlaag nodig die de dekvloer egaliseert. Een goede ondervloer is aan te raden, want die verlengt de levensduur en vergroot de warmte- en geluidsisolatie. De onderlaag is vaak gemaakt van milieuvriendelijke materialen, zoals gerecyclede vezels (zachtboard of celluloseplaten) of hernieuwbare natuurlijke materialen (dekens van jute- en vlas of kokosvilt, of platen uit houtvezel, kokos, kurk). Daarom levert een ondervloer weinig extra milieubelasting op.
Soorten vloerbedekking
Houten vloerdelen
Een houten vloer gaat lang mee, isoleert goed, vergt weinig productie-energie en is recyclebaar en repareerbaar. Een houten vloer is daarom een milieuvriendelijke keuze, maar let erop dat het hout slijtvast is én een keurmerk voor duurzaam bosbeheer draagt. De slijtvastheid hangt af van de houtsoort en de afwerklaag.
Tapijt
Tapijt is een zachte vloerafwerking die bestaat uit textielvezels. Een tapijt kan tot twintig jaar meegaan. Door tapijttegels te gebruiken, voorkomt u dat u bij vlekken of slijtage de hele vloer moet vervangen.
Tapijt van natuurvezels is gemaakt van vezels zoals wol, jute, kokos en sisal. Tapijt van kunststofvezels is gemaakt van synthetisch materiaal zoals nylon (polyamide). Een tapijt dat volledig uit kunststofvezels bestaat, kost meer dan drie keer zoveel energie in de productiefase als tapijt dat gemaakt is van natuurlijke vezels. De benodigde productie-energie zegt echter niet alles over de totale milieubelasting. De levensduur kan op lange termijn bepalend zijn. Kies daarom voor slijtvast materiaal en gebruik dat zo lang mogelijk.
Linoleum
Linoleum is samengesteld uit een mengsel van synthetisch materiaal en natuurlijke materialen als lijnolie, leem, jute, hars, hout- en kurkstof. Linoleum staat bekend om zijn slijtvastheid, de vloer kan wel dertig jaar meegaan. Als gevolg van die lange levensduur is de milieubelasting relatief laag.
Kurkparket
Kurk is afkomstig van de kurkeik, die wordt eens in de acht jaar van een deel van zijn bast ontdaan. De vloerdelen bestaan uit twee lagen waarvan alleen de bovenlaag kurk is. De onderlaag is van MDF of triplex. Voor het behoud van de kurkvloer is deze afgewerkt met een toplaag of lak. De hernieuwbaarheid en de milieuvriendelijke oogst van kurk zijn pluspunten van deze vloer, de onderlaag van plaatmateriaal, de onderhoudsgevoeligheid en slechts redelijke levensduur onderscheiden dit product echter niet van andere vloeren.
Bamboeparket
Bamboevloeren hebben een redelijk hoge slijtvastheid en gaan zeker twintig jaar mee. De productie van bamboe kost weinig energie, maar om er parket van te maken moeten de grondstoffen bewerkt worden, wat redelijk veel energie kost. Bamboevloeren worden verlijmd met behulp van synthetische lijm. Soms maakt men gebruik van formaldehydevrije lijm. De toevoeging van de lijmen maakt de recycling van het materiaal onmogelijk. De milieueigenschappen zijn vergelijkbaar met die van de kurkvloer.
Laminaat
Laminaat is een harde vloerbedekking. Bedrukt papier met een harde kunststof toplaag zorgt voor de houtstructuur die laminaat vaak heeft. Laminaat is niet te schuren of bij te werken; als u het laminaat zorgvuldig legt, kan het lang mee. U belast het milieu het minst als u kiest voor laminaat met hoge slijtvastheid en krasweerstand. Let ook op het FSC-logo.
Houten parket
Parket bestaat uit kleine houtdelen. Het maken van parket vergt intensieve bewerkingen en lijm, wat een behoorlijke milieubelasting oplevert. Massief parket kunt u het beste laten leggen door een professionele parketlegger. Kant-en-klaar voorgefabriceerd parket is meer geschikt voor de doe-het-zelver en hoeft u na het leggen niet meer te behandelen. Massief parket gaat, mits goed onderhouden, zeker twintig jaar mee. De slijtvastheid hangt af van de houtsoort en de afwerklaag. Kies voor hout dat een keurmerk voor duurzaam bosbeheer draagt.
Lamelparket bestaat uit gezaagde parketstroken die zijn verlijmd op een onderlaag van plaatmateriaal. Deze kant-en-klare vloeren kunt u zelf leggen. Lamelparket kunt u slechts enkele malen schuren en opnieuw lakken en gaat daarom zo’n vijftien jaar mee.
Rubbervloeren
Rubbervloeren zijn stroef en soepel. Veel rubberproducten bestaan deels uit natuurrubber en deels uit synthetisch rubber. Synthetisch rubber is een aardolieproduct dat veel energie kost om te maken. Rubber wordt geproduceerd in plantages van rubberbomen. Voor gebruik wordt het gevulkaniseerd, dit proces is erg milieuvervuilend.
Rubbervloeren kunnen voor een groot gedeelte uit gerecycled rubber bestaan. Dit rubber is afkomstig van autobanden. Dat is een relatief milieuvriendelijke keuze, want er gaat geen materiaal verloren. Nadeel is dat bij de afvalverwerking van rubber schadelijke en vervuilende stoffen vrij kunnen komen.
Keramische tegels en natuursteen
Tegels en plavuizen zijn over het algemeen zeer slijtvast en hebben een lange levensduur. Keramische tegels worden gebakken op hoge temperaturen, dit kost veel energie. De eigenschappen van de tegels, waaronder krasbestendigheid en stroefheid kunnen sterk uiteenlopen. Geglazuurde tegels zijn gevoelig voor krassen en daardoor niet geschikt voor sterk belopen vloeren.
Natuursteen is afkomstig uit mijnbouw; de winning en transport kosten veel energie. Bovendien tast de winning het landschap aan. De eigenschappen van natuursteen variëren sterk: graniet is het hardst, leisteen is redelijk hard en marmer en kalksteen zijn relatief ‘zacht’.
Terazzo en verazzo zijn betonvloeren die deeltjes keramiek en natuursteen bevatten. Doordat ze voor een deel uit gerecycled materiaal bestaan, zijn ze een zeer milieuvriendelijk alternatief voor een natuursteenvloer.
Zeil en vinyl
Zeil, ook wel vinylvloer genoemd, is een zachte kunststof vloerbedekking. Het hoofdbestanddeel is meestal PVC of rubber. Het vulmateriaal van zeil bestaat vaak uit gerecycled of hernieuwbaar materiaal. De slijtvastheid kan per product sterk verschillen, let daarom bij aanschaf goed op de dikte van de toplaag, de stevigheid van de onderstructuur en de aanwezigheid van een krasvaste beschermlaag.
Vloerverwarming
Tegels, laminaat, linoleum en vinyl kunt u prima combineren met vloerverwarming. Wilt u vloerverwarming onder uw tapijt, neem dan tapijt met het PIT-symbool voor vloerverwarming. Dit symbool geeft alleen de garantie op een goed getest product in combinatie met het PIT-logo (zie Labels en keurmerken). Ook enkele houtsoorten zijn geschikt voor gebruik bij vloerverwarming. Zie voor meer informatie Radiator of LTV .
Labels en keurmerken
FSC gecertificeerd hout
Houten vloeren en parket met het FSC-keurmerk zijn gemaakt van hout uit duurzaam beheerde bossen. Houten vloeren en parket met het FSC-logo zijn te koop bij een groeiend aantal doe-het-zelf winkels en meubelzaken, en bij een aantal vloeren- en parketleveranciers.
Meer informatie: Keurmerk hout
GuT
Het GuT-label (Gemeinschaft Umweltfreundlicher Teppichboden) stelt eisen aan het maximale gebruik van schadelijke stoffen, energie en water. Na productie wordt tapijt getest op schadelijke stoffen, emissies en geur. Drie van de vier tapijtproducenten passen momenteel de eisen van GuT toe op hun tapijt.
Meer informatie www.pro-dis.info
Keurhout-logo
De Vereniging Van Nederlandse Houtondernemingen (VVNH) beoordeelt certificaten voor duurzaam bosbeheer van andere organisaties aan de hand van eisen van de Nederlandse overheid. Als het certificaat aan deze eisen voldoet, krijgt het hout het Keurhout logo. Zo weet de consument met één overkoepelend keurmerk of het hout inderdaad duurzaam geproduceerd is. Momenteel is er een beperkt aanbod hout met het Keurhout-logo te koop. Het hout dat nu op de markt is, heeft ook het FSC-logo.
Meer informatie: Keurmerk hout
Milieukeur
De eisen van Milieukeur voor linoleum hebben betrekking op het energieverbruik bij de productie, de uitstoot van organische oplosmiddelen en op de hoeveelheid zware metalen. Daarnaast zijn eisen gesteld aan de verpakking, de productinformatie en de kwaliteit. Linoleum en marmoleum met Milieukeur zijn verkrijgbaar bij gerenommeerde woninginrichters.
Meer informatie: Milieukeurmerken
Nordic Swan
Nordic Swan is het milieukeur van Noorwegen, Zweden, Finland en IJsland. De eisen van De Zwaan zijn meestal vergelijkbaar met die van het Nederlandse Milieukeur. Linoleum en marmoleum zijn in Nederland ook verkrijgbaar met de Zwaan.
Meer informatie: www.svanen.nu/eng/ of http://www.nordic-ecolabel.org.
PEFC
PEFC (Programme for Endorsement of Forest Certification Systems) is een initiatief van Europese boseigenaren, gesteund door de handel. Het PEFC kent een uitgebreide standaard, ondermeer gebaseerd op afspraken tussen Europese ministers, waarin de drie peilers (sociaal, ecologisch en economisch) zijn vertegenwoordigd.
Meer informatie: Keurmerk hout.
PIT
PIT (Produkt Informatie Tapijt) geeft informatie in de vorm van symbolen over o.a. het materiaal, de toepassing en de eigenschappen. Zo is te zien in welke ruimte het tapijt gebruikt kan worden en wat de extra eigenschappen zijn, bijvoorbeeld of het geschikt is voor vloerverwarming. PIT is geen milieukeurmerk. De symbolen worden ook door anderen gebruikt, dus let op het PIT beeldmerk voor betrouwbare symbolen en informatie.
Meer informatie
- Centrum Hout, voor informatie over het aanschaffen en leggen van parketvloeren en houten vloeren, www.houtinfo.nl, houtinformatielijn: 0900 - 5329946 (€ 0,45 pm).
- Het Vloeren Net (www.vloeren-net.nl) biedt u informatie en voorbeelden van vloeren, vloerverwarming en vloerverlichting.
- De keuze in tapijt is groot. De site www.tapijtnet.nl kan u helpen bij de oriëntatie op een tapijt.
Naar boven