Isolatie, ventilatie en zonwering zijn een drie-eenheid. Een goed geïsoleerd huis zonder zonwering, wordt in de zomer juist minder comfortabel. Het kan warmte die eenmaal binnen is moeilijker kwijt. Daarom is het voorkomen van opwarmen heel belangrijk. Goede isolatie zonder ventilatie vergroot het risico op vervuilde, vochtige lucht en dat zorgt voor schimmels en houtrot. Je huis mag niet potdicht worden. Er móét voldoende verse lucht binnenkomen. Gelukkig zijn er slimme manieren om je huis goed, energiezuinig en met minder tocht te ventileren.
Begin met het isoleren van de onderdelen van je woning waar je nog geen isolatie hebt en waar je in de winter de verwarming aan hebt staan. Op die plekken gaat veel warmte verloren. Er zijn verschillende manieren om je huis te isoleren. Je kunt bijvoorbeeld het dak, de muren, de vloer en de ramen isoleren. Elk onderdeel van je huis vraagt om een andere aanpak en heeft zijn eigen kosten en besparing.
Kies meteen voor een goede of zeer goede isolatiewaarde, dan hoef je later niet opnieuw aan de slag.
Het is natuurlijk mogelijk dat vorige bewoners of jijzelf het huis hebben nageïsoleerd. Vraag vorige bewoners eventueel wat zij hebben laten doen, kijk in (ver)bouwtekeningen en zoek facturen erbij van werkzaamheden die ooit zijn uitgevoerd. Je kunt je eigen huis ook beter leren kennen. Check daarvoor de dikte van de isolatie in je dak, buitenmuren en de vloer van de begane grond (kruipruimte). Controleer daarna het soort glas in de ramen. Vergelijk dit met de waarden in het overzicht hieronder.
Heb je alles gecheckt en gemeten? Hieronder zie je of de isolatie van het dak, de vloer, de buitenmuren en de ramen goed, matig of slecht is.
Er staat zowel iets over de dikte van het materiaal als de 'Rc-waarde'. De dikte van het materiaal is een makkelijke manier om te checken hoe goed de isolatiewaarde is. Maar bij sommige materialen kun je met een dunnere laag toe voor een hoge isolatie- of Rc-waarde. Daarom vermelden we ook de Rc-waarde.
De Rc-waarde die bij 0 cm staat, is die van het dak, de vloer of de muren zelf (die isoleren ook een heel klein beetje).
Zelf een stappenplan voor je huis maken? Vul de vragen van de Verbetercheck in en ontdek welke maatregelen nu handig zijn, wat ze kosten en hoeveel je ermee bespaart.
Voordat je aan de slag gaat, is het slim om te kijken waar je energie verliest. Als je weet in welke mate jouw huis geïsoleerd is, weet je ook waar je het beste kunt beginnen om je huis te verbeteren. Ga daarom op onderzoek uit in je huis. Check naast je isolatie ook meteen hoe het met je ventilatie en zonwering is gesteld.
Je energielabel geeft een indruk van hoe energiezuinig jouw woning is. Je vindt je energielabel op mijnoverheid.nl, maar dit geeft niet altijd een actueel beeld. Is jouw label al langer geleden vastgesteld en heb je daarna nog verbeteringen doorgevoerd, dan heb je waarschijnlijk nu een beter label.
Om je huis (beter) te kunnen isoleren, moet je eerst weten welke delen van je huis nog niet zijn geïsoleerd. En waar zit al wel isolatiemateriaal en hoe dik is die laag? Kijk daarvoor naar het bouwjaar van je huis in onderstaand overzicht per bouwperiode.
Over het algemeen geldt: hoe ouder je huis, hoe slechter het bij de bouw is geïsoleerd. Is jouw huis in 2000 of later gebouwd? Dan is het al goed geïsoleerd en kun je meteen door naar het checken van je ventilatie.
De volgorde van het stappenplan hieronder staat niet vast. Je kunt instappen op een voor jou logisch moment, bijvoorbeeld als de keuken aan vervanging toe is, je cv-ketel oud wordt of je een aanbouw plaatst. De basis is goede isolatie, ventilatie en zonwering aan de buitenkant van je ramen. Daar kun je meteen mee aan de slag.
Isoleren, ventileren en zon weren is de basis van een energiezuinig huis. Want hoe minder warmte of koeling je nodig hebt, hoe minder energie je hoeft te gebruiken om je huis op te warmen of af te koelen.
Check de dikte van de isolatie.
Ventileren is nodig voor voldoende verse lucht in huis. De lucht in huis raakt snel vervuild: we ademen, koken, drogen was, kopen nieuwe spullen en in sommige huizen wordt nog gerookt. Daarom moet vieze lucht eruit en schone lucht naar binnen. Tijdelijk een raampje openzetten is niet genoeg. Ventileren moet altijd doorgaan.
Door goed te ventileren verlies je in de winter warmte. Maar met slimme systemen beperk je dit verlies zoveel mogelijk en hoef je er zelf zo min mogelijk aan te doen.
Een ventilatierooster boven een deur.
Woningen van voor 1975 hebben vaak natuurlijke ventilatie. Je ventileert dan door raampjes op een kier te zetten of de ventilatieroosters open te houden.
Woningen van na 1975 werden steeds vaker gebouwd met ventilatie met een mechanische afvoer. Bij mechanische ventilatie zuigt een ventilatiebox de vervuilde lucht uit huis. Vaak zitten er afvoerventielen in de keuken, badkamer en toilet. De verse lucht komt via roosters of kieren binnen.
Woningen van na 2000 werden steeds vaker gebouwd met centrale balansventilatie. Dit systeem voert vuile lucht af én blaast verse lucht naar binnen. Meestal gebeurt dit met warmteterugwinning (wtw), zodat de warmte niet verloren gaat.
Er zijn drie manieren waarop je huis geventileerd kan worden: door natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie of balansventilatie. Check hoe er in jouw woning geventileerd wordt.
1/3
De meeste woningen hebben nog een cv-ketel die met aardgas werkt. Als dat bij jou zo is, bekijk dan wat de staat van je ketel is. Hoe oud is de ketel en is deze binnen een aantal jaren aan vervanging toe? Of is de ketel net nieuw? Gemiddeld gaat een cv-ketel twaalf tot vijftien jaar mee.
Het is belangrijk om te weten of het afgiftesysteem voor verwarming in jouw woning krachtig genoeg is. Zijn de radiatoren/convectoren geschikt om met water op lagere temperatuur (50 °C of minder) snel genoeg alle kamers in huis te verwarmen? Of moeten er lagetemperatuurradiatoren komen (in het hele huis of juist in een bepaalde ruimte) die veel efficiënter de warmte kunnen verspreiden? Lees er meer over op Lagetemperatuurverwarming (ltv).
Jouw gemeente heeft een warmteplan, of werkt daaraan. Daarin staat wanneer jouw wijk aan de beurt is om te verduurzamen. Voor de wijken die het eerst aan de beurt zijn (vóór 2030) bekijkt de gemeente samen met de netbeheerder, woningcorporatie, huurders en huiseigenaren welke alternatieven voor aardgas er zijn. Dat kan bijvoorbeeld een warmtenet zijn, een gasnet met groen gas en hybride warmtepompen of een verzwaard elektriciteitsnet voor all-electric warmtepompen. Warmtenetten en warmtepompen zijn zuiniger dan een cv-ketel op aardgas omdat ze werken met verwarmingswater op lagere temperaturen. Er zijn warmtenetten die op lage of zeer lage aanlevertemperatuur werken en warmtenetten die op hogere temperaturen werken.
Vraag je gemeente welke plannen er voor jouw wijk zijn, en op welke termijn. Het is zonde om nu een warmtepomp te kopen als je binnen een paar jaar op een warmtenet wordt aangesloten.
Op dit moment kun je de TransitieVisie Warmtetool gebruiken voor het opzoeken van een warmteplan voor jouw gemeente.
Zonwering aan de buitenkant van je ramen werkt tot twee keer beter dan zonwering binnen. Check voor welke ramen je goede zonwering hebt, zoals luifels, markiezen, rolluiken of screens. En waar nog zonwering mist. Ook groen van bomen of planten kan werken als zonwering in de zomer.
Zonnepanelen zijn een slimme aanvulling waarmee je eigen groene stroom opwekt. Stroom van je eigen panelen die je zelf gebruikt, hoef je niet in te kopen. Dat is voordelig in combinatie met een volledig elektrische warmtepomp. Maar ook met andere apparaten in huis die veel elektriciteit vragen, kan het je geld besparen. Je eigen zonnestroom is wel drie tot vier keer goedkoper dan stroom afnemen van je energieleverancier.
Voor je zonnepanelen aanschaft, is het goed om te weten of jouw dak geschikt is. Dat hangt af van:
de richting en helling waarop ze kunnen liggen
de hoeveelheid ruimte op het dak voor zonnepanelen
hoeveel schaduw er op je dak valt
Nadat je direct de onderdelen hebt geïsoleerd die veel warmte verliezen, pak je stap voor stap de andere plekken of ruimtes aan (alles in één keer isoleren kan natuurlijk ook). Doe dat op momenten dat er onderhoud gepland staat of wanneer je gaat verbouwen. Zo neem je het makkelijk mee en zijn de kosten lager. Bijvoorbeeld:
Uiteindelijk is het slim om je woning te isoleren tot aan de 'standaard voor isolatie'. Deze standaard geeft weer hoe goed je woning in totaliteit geïsoleerd is. Voldoet jouw huis aan deze standaard? Dan is het geschikt voor energiezuinig en aardgasvrij wonen. Onderdeel van de standaard is ook de ventilatie in huis. Pak de momenten dat je gaat isoleren dus ook altijd aan om de ventilatie te verbeteren. En denk aan goede zonwering voor een huis dat langer koel is in de zomer.
Zuinige verwarming en koeling is een combinatie van een verwarmings- of koelingsapparaat/-systeem (zoals een warmtepomp of warmtenet) én een afgiftesysteem dat voldoende vermogen heeft. Denk aan radiatoren, convectoren of vloerverwarming. Het vermogen is nodig omdat een warmtepomp of (sommige) warmtenetten minder heet water leveren dan de cv-ketel. Dat is zuiniger maar je afgiftesysteem moet daarvoor wel geschikt zijn.
Met slim ventileren houd je het energieverlies zo klein mogelijk. Ontdek alle mogelijkheden op Slim en energiezuinig ventileren.
Op warme dagen is het belangrijk de warmte zoveel mogelijk buiten te houden. Dat doe je het beste met zonwering aan de buitenkant van je woning voor alle ramen waar zon op valt. Je kunt kiezen voor zonneschermen, luifels, markiezen, luiken, rolluiken of screens. Ook een extra overstekende dakrand of bomen en planten voor het raam zorgen voor minder zon in huis. Kies dan voor bomen of planten die hun bladeren verliezen zodat je in de herfst en winter wel zonlicht in huis hebt.
Lees meer tips over zonwering en ontdek hoe je je woning koel houdt in de zomer.
Ga je verbouwen, vervangen of onderhouden? Kijk dan altijd of je tegelijkertijd een verduurzamingsstap kunt zetten. Dat is vaak goedkoper, voorkomt dubbel werk en zorgt ervoor dat je je huis klaar maakt voor de toekomst.
Zorg voor je huis, dan zorgt je huis ook voor jou. Maak je woning stap voor stap energiezuiniger, comfortabeler en gezonder.
Kies als het mogelijk is voor een zoveel mogelijk gespreide ligging (oriëntatie oost-west) van de panelen. Zo wek je niet alleen in de middag maar ook in de ochtend en namiddag stroom op. Dit helpt bij het opschroeven van je zelfverbruik. Bedenk bij het kiezen van het aantal panelen goed of je hiermee ongeveer je toekomstige jaarverbruik kunt opwekken.
Ontdek of jouw dak geschikt is voor zonnepanelen.
Dak geschikt? Dan kun je aan de slag.
Vraag een aantal offertes aan bij vakbekwame bedrijven. Beoordeel de offertes, bespreek de keuzes die je hebt en bepaal dan met welk bedrijf je in zee gaat
Regel vóór de installatie een paar praktische zaken die nodig zijn om straks stroom te kunnen leveren aan het net. Meld bijvoorbeeld bij je netbeheerder dat je zonnepanelen krijgt
Laat de panelen op je dak plaatsen. Hoe het werkt op de dag zelf en wat je daarna moet regelen lees je op Zonnepanelen kopen en installeren
Met het vervallen van de salderingsregeling in 2027, is het slim zoveel mogelijk van je opgewekte energie zelf te gebruiken. Dat doe je door je apparaten die veel stroom gebruiken, aan te zetten wanneer de zon schijnt. De stroom van jouw zonnepanelen gaat dan rechtstreeks naar het apparaat.
Vind meer tips op Meer zonnestroom zelf verbruiken.
Wist je dat…
In een energiezuinige woning is het prettig wonen. Warm in de winter, langer koel in de zomer en met altijd voldoende verse lucht in huis. Besparen is de basis: energie die je niet nodig hebt, hoef je ook niet op te wekken of in te kopen. Maar hoe maak je je huis energiezuinig en waarom zou je hierin investeren? Wij helpen je verder.
2 van de 3 woningen in Nederland zijn nog niet goed geïsoleerd. Zonde, want isolatie heeft alleen maar voordelen: minder kou en tocht, lagere energiekosten, minder CO2-uitstoot, én je bereidt je huis voor op aardgasvrij en energieneutraal wonen. En de kosten? Die verlaag je met subsidies voor woningisolatie. Alle reden om snel te checken hoe goed jouw huis is geïsoleerd en wat je kunt verbeteren.
Met een warmtepomp verwarm je je huis zonder aardgas. Hiermee wordt je woning een stuk duurzamer. En als je nú een warmtepomp aanschaft, kun je subsidie krijgen. Ontdek waarom een warmtepomp zo klimaatvriendelijk is, hoe hij werkt en welke tips er zijn voor het geluid. En met onze keuzehulp check je snel welke warmtepomp geschikt is voor jouw huis.
