Je kunt de buitenmuur van je huis aan de binnenkant isoleren met voorzetwanden. Handig als je enkelsteens muren hebt (muren zonder spouwruimte), maar ook als je spouwmuurisolatie verder wilt verbeteren. Waar moet je bij deze wandisolatie op letten en hoe pak je het aan? Milieu Centraal geeft tips en legt stap voor stap uit hoe je dit zelf kunt doen.
Door te isoleren maak je je huis energiezuiniger en duurzamer. Hoeveel ga je besparen, wat kost het en hoeveel subsidie kun je verwachten?
In een gemiddelde hoekwoning kost het voor de woonkamer (35 m2 buitenmuur) ongeveer € 1.700 als je de voorzetwanden zelf plaatst. Als je het laat doen, ben je ongeveer € 6.500 kwijt. Je krijgt € 700 subsidie (bij het nemen van 1 maatregel). Je bespaart per jaar ongeveer 260 m3 gas, dat is jaarlijks zo'n € 360, afhankelijk van de energieprijs die je betaalt .
01
Voorzetwanden plaatsen geeft rommel in huis. Een handig moment om voorzetwanden te plaatsen, is als je een kamer opknapt, gaat verbouwen, of als je een nieuw huis hebt gekocht.
02
Staat er een radiator tegen de muur? Die moet je verwijderen en opnieuw plaatsen. Verder verandert de aansluiting van de muur op de kozijnen en plinten, en moet je misschien stopcontacten aanpassen. Bedenk van tevoren hoe je het wilt hebben.
03
Controleer hoe het zit met je isolatie. De meeste huizen die ná het jaar 2000 zijn gebouwd, hebben al goede isolatie. Toch zegt bouwjaar niet alles. Oudere huizen zijn bijvoorbeeld soms na-geïsoleerd. Gebruik de hulp Check je isolatie om de isolatie in jouw huis te controleren.
04
Een vergunning is niet nodig voor het plaatsen van een voorzetwand. Uitzondering: woon je in een Rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument waarvan het interieur ook monumentaal is? Dan heb je wél een vergunning nodig. Check dit bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed of je gemeente.
05
Ben je handig, dan kan je de klus ook zelf doen. Bekijk de informatie en stappenplannen voor doe-het-zelvers.
06
Zet je je voorzetwand voor een ongeïsoleerde spouwmuur? Volgens de Omgevingswet ben je verplicht melding te doen van de werkzaamheden. Raadpleeg hiervoor je Omgevingsloket. Als je het laat doen door een bedrijf dat natuurvriendelijk isoleert, doet het bedrijf dit voor je.
In de tabel hieronder zie je de kosten voor het plaatsen van een voorzetwand in een gemiddelde hoekwoning: als je het zelf doet, of als je het laat doen. Ook zie je hoeveel subsidie je kunt krijgen als je het laat doen.
Rd-waarde | Kosten (zelf doen) | Kosten (uitbesteden) | Subsidie bij het uitbesteden |
Rd= 2 | € 1.300 | € 5.500 | Geen subsidie |
Rd= 3,5 | € 1.700 | € 6.500 | € 700 |
Uitleg tabel
En wat bespaar je met een voorzetwand? In de tabel hieronderzie je wat je bespaart als je een voorzetwand met een Rd van 2 of van 3,5 plaatst:
Rd-waarde | Besparing gas per jaar (m3) | Besparing per jaar bij gasprijs € 1,37/m3 |
Besparing met voorzetwand met Rd-waarde 2 | 230 m3 | € 320 |
Besparing met voorzetwand met Rd-waarde 3,5 | 260 m3 | € 360 |
Uitleg tabel
Een voorzetwand met isolatiemateriaal komt binnen in huis tegen de buitenmuur aan. Daarna kun je de muur stuken, verven of behangen. De muren komen een stukje naar binnen: afhankelijk van de dikte van het isolatiemateriaal en de afwerking is dit zo'n 10 centimeter. Je verliest dus een beetje ruimte. Maar daar staat ook wat tegenover: een prettiger huis met warmere muren en een lagere energierekening. Het is slim om met de woonkamer en open keuken te beginnen, omdat de verwarming daar het meest aan is. Daarna kun je als je wilt ook andere ruimtes isoleren.
Heeft jouw huis spouwmuren? Dan is het een goed idee om de spouw te laten vullen met isolatiemateriaal (lees meer op Spouwmuurisolatie). Daarna kun je de isolatiewaarde nog flink verbeteren met voorzetwanden. Spouwmuurisolatie heeft een isolatiewaarde (Rd-waarde) van ongeveer 1,2. Met een voorzetwand met 4,5 tot 9 centimeter isolatie kun je een Rc-waarde van 3,5 bereiken. Op die manier huis houdt je huis de warmte nog beter vast.
Dit is zeker aan te raden wanneer je in een hoekwoning, 2-onder-1-kap- of vrijstaande woning woont. Bij dit type woningen grenst veel geveloppervlak aan de buitenlucht en daar verliest de woning dus warmte. Bij een tussenwoning grenzen de zijmuren aan een andere woning en die huizen verliezen daar dus minder warmte.
Het is geen probleem om de voorzetwand tegen een geïsoleerde of ongeïsoleerde spouwmuur te plaatsen. Je hebt wel altijd een dampremmende laag nodig aan de kamerkant (de warme kant): die laag voorkomt dat er vocht vanuit de woonkamer de muur in trekt en zorgt ervoor dat je geen vochtprobleem krijgt. Je kan kiezen voor isolatiemateriaal waar die laag al op zit, of zelf dampremmende folie tussen het isolatiemateriaal en de afwerking (bijvoorbeeld gipsplaten) aanbrengen.
Heb je nu wel last van schimmel of vocht op de muur? Check of je dit eerst moet laten oplossen. Voor geverfde buitenmuren is een vochtregulerende folie nodig.
Voor een aardgasvrije woning is voor de buitenmuur minimaal spouwmuurisolatie of gevelisolatie met een voorzetwand (binnen of buiten) nodig. Zie het Stappenplan aardgasvrij wonen.
Als je je huis energieneutraal wilt maken, dan is extra isolatie van je buitenmuur zeker nodig: alleen spouwmuurisolatie is dan niet genoeg. Door spouwmuurisolatie te combineren met voorzetwanden met Rd-waarde 3,5, kun je een isolatiewaarde van bijvoorbeeld 4,5 bereiken. Zo is je isolatie ongeveer even goed als het aan de buitenkant laten isoleren van de gevel.
Een andere mogelijkheid is om je gevel aan de buitenkant te isoleren. Bij buitenmuurisolatie raden we aan om zeer goed te isoleren, met materiaal met een isolatiewaarde (Rd) van 4,5 of hoger. Aan de buitenkant van de gevel is dit vaak praktisch mogelijk én je verliest er geen ruimte voor in huis. Ook ziet je huis er gelijk weer als nieuw uit. Hou er rekening mee dat je voor gevelisolatie aan de buitenkant een vergunning nodig hebt en dat het duurder is dan muurisolatie met voorzetwanden. Lees meer over het isoleren van de gevel aan de buitenkant.
Wil jij weten of jouw huis al klaar is voor een warmtepomp? Zet de cv-ketel deze winter op 50 graden en ontdek: blijft het warm in huis, of wordt het bibberen?
Isoleren kost geld. Hoe betaal je de kosten? Er zijn subsidies en leningen voor isolatie en andere duurzame maatregelen.
Kijk voor het complete overzicht van subsidies en leningen op in de Energiesubsidiewijzer.
Als je handig bent, kun je een voorzetwand zelf plaatsen. Veel gebruikte materialen zijn: glas- of steenwol, hardschuimplaten, kant-en-klare-panelen en warmtereflecterende folie. Lees meer op Zelf doen: buitenwand isoleren met voorzetwand.
Of ga direct naar het stappenplan voor doe-het-zelvers:
Soms kan het plaatsen van een isolerende voorzetwand de kans op vochtproblemen vergroten. In die gevallen is het belangrijk dat je voorzichtig te werk gaat en een expert mee laat kijken.
Heb je gele plekken of loslatend stucwerk op de wand die je wilt isoleren? Vraag dan advies aan een professioneel isolatiebedrijf voordat je gaat isoleren. Deze plekken wijzen namelijk op doorslaand vocht van buiten of optrekkend vocht vanuit de kruipruimte of fundering. Je moet dit laten oplossen voordat je een isolatiewand plaatst. Als je dat niet doet, kunnen de vochtproblemen juist erger worden door het isoleren. Het kan ook zijn dat er ergens een lekkage zit, die moet je natuurlijk laten repareren.
Vraag het isolatiebedrijf om uit te zoeken wat de oorzaak van het vochtprobleem is en het op te lossen, als dat kan. Zij kunnen ook zeggen hoe groot het risico op vochtproblemen is na isolatie. Vind een gecertificeerd isolatiebedrijf.
Let op: zwarte schimmel en oppervlakkige vochtplekken zijn geen probleem, die verdwijnen juist door het isoleren van de muur. Ze ontstaan doordat vocht uit de lucht in huis op de koude muur neerslaat (condens). Als je de muur isoleert, is die niet meer koud en heb je dus geen last meer van condens.
Een buitenmuur met geglazuurde stenen is altijd dampremmend en een buitenmuur met een verflaag aan de buitenzijde is meestal dampremmend. Als de dampremmende laag op een steensmuur of geïsoleerde spouwmuur zit, dan kan de muur niet drogen naar buiten toe en moet de voorzetwand aan de kamerkant worden afgewerkt met een vochtregulerende dampremmende folie (klimaatfolie).
Klimaatfolie.
Oudere woningen zijn vaak gebouwd met houten balken die de vloer en de plafonds dragen. Dit kan een probleem veroorzaken bij het isoleren met een voorzetwand.
Deze houten balken steken namelijk een stukje de muur in. Ze steunen daardoor op de muur. Bij een tussenwoning is dit bij de muren die de grens vormen met de buren aan beide zijden: die muren hoef je niet te isoleren. In het geval van een hoekwoning, 2-onder-1-kapwoning of vrijstaande woning liggen sommige houten balken in een muur die grenst aan de buitenlucht.
Als je die buitenmuur beter gaat isoleren, dan loop je het risico dat er bij de doorvoer van de balk een koudebrug ontstaat. De isolatie van de gevel is op dat punt dan slechter en de gevel verliest op dat punt dus meer warmte dan op andere delen. Daardoor kunnen vochtproblemen ontstaan en dat wil je natuurlijk voorkomen. Daarom is het belangrijk om voordat je gaat isoleren te controleren of je woning houten draagbalken heeft.
Er zijn allerlei soorten isolatiemateriaal:
Om isolatiemateriaal te maken zijn grondstoffen en energie nodig. Maar de milieu-impact daarvan is klein als je het vergelijkt met de milieuwinst door de energie die je in huis bespaart. Het allerbelangrijkste is dat je het materiaal goed aanbrengt en dat je kiest voor een zo hoog mogelijke isolatiewaarde (Rd-waarde).
Toch zijn er verschillen tussen de verschillende soorten isolatiematerialen voor voorzetwanden. De beste keuze voor het milieu zijn thermosheets (warmtereflecterende folie) in houten frame. Schapenwol is een echte afrader vanwege de hoge milieubelasting. Vergelijk de milieu-impact van andere isolatiematerialen op de pagina Isolatiematerialen kiezen.
Het is belangrijk om te kiezen voor isolatiemateriaal met een hoge isolatiewaarde (de Rd-waarde). Deze waarde staat op de verpakking. Hoe hoger de waarde, hoe beter de isolatie, en hoe groter de energiebesparing. Vanaf Rd 3,5 kom je in aanmerking voor de landelijke subsidie. De muur zelf isoleert ook een beetje. De isolatiewaarde van de muur plus de voorzetwand is de Rc-waarde.
Heb je weinig ruimte en kan de muur niet te dik worden? Dan kun je kiezen voor PIR-platen of resol hardschuimplaten. Met een dunnere laag haal je toch een goede isolatiewaarde. Vergeleken met glaswol of steenwol heb je maar iets meer dan de helft van de dikte nodig. Het dunste zijn kant en klare isolatieplaten van PIR of resolschuim met gipsplaatafwerking. De platen zijn wel duurder dan glaswol of steenwol. Lukt het in jouw huis niet om een Rd van 3,5 te halen? Dan is een dunner laagje altijd beter dan niets! De eerste centimeters maken namelijk het grootste verschil. Is ruimte geen probleem, dan kun je dus ook kiezen voor goedkoper materiaal en daar een dikkere laag van aanbrengen.
Materiaalsoort | Dikte voor Rd 2 | Dikte voor Rd 3,5 |
|---|---|---|
Warmtereflecterende kunststoffolie | 8 cm | 14 cm |
Vlaswol, houtvezel, hennepvezel (dekens en platen) | 8 cm | 14 cm |
Resolschuim isolatieplaten | 4,5 cm | 7,5 cm |
PIR-schuim isolatieplaten | 5 cm | 9 cm |
PUR-schuim isolatieplaten | 5 cm | 9 cm |
Gerecyclede katoendekens | 8 cm | 14 cm |
Steenwol (dekens en platen) | 7,5 cm | 13 cm |
Glaswol (dekens en platen) | 7,5 cm | 13 cm |
XPS-schuimplaten | 7,5 cm | 13 cm |
EPS-schuimplaten | 7,5 cm | 13 cm |
|
|
|
|
|
|
Uitleg tabel
Resol platen van 6,3 centimeter dik.
Het isolatiemateriaal komt in een raamwerk. Dat kun je maken van vurenhouten latten of metalen profielen. Voor het milieu maakt het niet uit wat je kiest: ze hebben allebei weinig milieu-impact. Gebruik je hout, kies dan altijd voor hout met een FSC- of PEFC-keurmerk voor duurzame bosbouw.
Er zijn ook kant en klare isolatieplaten verkrijgbaar die zonder raamwerk kunnen worden geplaatst. Deze platen bestaan uit een combinatie van PIR of resol met dampremmende laag verlijmd op een gipsplaat als afwerking. De kant en klare isolatieplaten hebben montagesystemen voor verschillende soorten muren.
Voor de afwerking kun je het beste kiezen uit gipsplaten of houten OSB-platen (vlokkenplaten). Die hebben allebei een lage milieu-impact. Gebruik je OSB-platen, kies dan platen met het FSC- of PEFC-keurmerk.
Let op: Materialen die je beter niet kunt gebruiken voor de afwerking zijn: multiplex van tropisch hout, HPL-plaat, MDF-plaat of multiplex vuren. Deze materialen hebben een (veel) hogere milieubelasting dan gips- en OSB-platen.
Steenwol, glaswol en resol hardschuimplaten zijn niet of nauwelijks brandbaar. Andere materialen zijn wel brandbaar. Die materialen moet je daarom afwerken met brandvertragende materialen. Gebruik hiervoor gipsplaten, gipsvezelplaten of OSB-platen die minstens 18 mm dik zijn.
In het stookseizoen helpt isolatie om de warmte binnen te houden. En tijdens warme dagen houdt isolatie de warmte buiten. Een geïsoleerd huis blijft dan langer lekker koel. Maar is het binnen eenmaal toch opgewarmd? Dan raak je de warmte ook weer moeilijker kwijt dan in een niet-geïsoleerd huis. Je houdt de warmte namelijk binnen.
Gelukkig kun je in veel gevallen voorkomen dat het binnen heel warm wordt door zonwering buiten voor de ramen te plaatsen. Denk hierbij aan zonnedoeken en luifels. Zo kan de zonnestraling niet door het glas heen komen. Binnenzonwering zoals gordijnen helpt minder goed dan buitenzonwering, omdat de zonnestraling dan al door je glas is gegaan en in je huis is. Buitenzonwering is altijd belangrijk, maar als je hr++-glas hebt, is het nóg belangrijker.
Ook in een goed geïsoleerd huis is ventilatie belangrijk. De aanvoer van verse lucht en de afvoer van vervuilde lucht moet dag en nacht, het hele jaar doorgaan.
Het lijkt misschien gek om eerst alles dicht te maken en vervolgens weer lucht binnen te laten komen. Maar verse lucht is belangrijk voor je gezondheid. Nog een reden om goed te ventileren: vervuilde, vochtige lucht zorgt voor schimmels en houtrot en dat is slecht voor je huis. Je huis mag daarom niet potdicht worden, er móét voldoende verse lucht binnenkomen.
Dat kan bijvoorbeeld met open roosters en klepraampjes, maar ook met een ventilatie-unit die de lucht van buiten voorverwarmt. Op Slim en energiezuinig ventileren lees je welke slimme ventilatieroosters en -systemen er allemaal zijn.
Ook als je nog niet geïsoleerd hebt, is het belangrijk om te ventileren. Meer weten over nut en noodzaak van ventileren? Kijk dan op Woning ventileren.
Heb je schimmel of vocht? Of wil je de klus sowieso liever uitbesteden? Kies dan voor een vakkundig bedrijf dat ervaring heeft met het plaatsen van isolerende voorzetwanden. Maar hoe vind je een goed en betrouwbaar bedrijf?
Isolatiebedrijven vind je op Verbeterjehuis - Vind een bedrijf.
Op Verbeterjehuis.nl vind je ook een overzicht van energieloketten per gemeente. Vul je woonplaats in en je krijgt meer informatie over het loket in jouw gemeente. Zij brengen je in contact met isolatiebedrijven bij jou in de buurt en kunnen je helpen met vragen over offertes.
Aannemer, bouwmarkt of architect voor biobased isoleren
Wil je graag isoleren met natuurlijke ('biobased') isolatiematerialen? Op de website kiesbiobased.nl vind je een overzicht van aannemers, architecten en adviseurs die ervaring hebben met het na-isoleren met natuurlijk (biobased) isolatiemateriaal. Ook staat er op de site een overzicht van bouwmarkten die biobased isolatiemateriaal verkopen. Milieu Centraal is betrokken geweest bij het bepalen van randvoorwaarden voor plaatsing van bedrijven op de website.
Wil jij goedkoop je huis isoleren? Plaats zelf een voorzetwand met glas- of steenwol! Deze materialen zijn goed betaalbaar, en door het zelf te doen, wordt isoleren nog voordeliger. Je kunt dit stappenplan ook gebruiken als je gaat isoleren met biogeen materiaal zoals vlas, houtvezel, gerecycled katoen en hennepvezel.
Wil jij je huis beter isoleren en heb je maar weinig ruimte? Plaats dan zelf een voorzetwand! Zelf isoleren is een stuk goedkoper dan het laten doen én je bespaart meteen op je energiekosten. Ontdek hoe het moet in dit handige stappenplan.
Laatst gewijzigd: 25 juni 2026
Steenwol of glaswol is een goedkoop en makkelijk verkrijgbaar isolatiemateriaal dat je zelf kunt plaatsen. Hoe bereid je je voor? Waar moet je op letten als je een voorzetwand met glas- of steenwol plaatst? En hoe pak je het precies aan? Dit stappenplan wijst je de weg. Het is ook geschikt voor als je werkt met biobased materiaal.
Isoleren met hardschuimplaten is de ideale oplossing als je weinig ruimte hebt en de voorzetwand niet te dik kan worden. Hoe bereid je je voor? Waar moet je op letten? En hoe pak je het precies aan? Het stappenplan van Milieu Centraal wijst je de weg.
Met een geïsoleerde vloer krijg je warmere voeten én een lagere energierekening. Ben je een handige doe-het-zelver en heeft jouw huis nog geen vloerisolatie? Ga dan zelf aan de slag en isoleer de onderkant van de beganegrondvloer: dat is een stuk goedkoper dan het laten doen! Op deze pagina ontdek je wat deze klus inhoudt, zodat je kunt bepalen of het iets voor je is.
