Meer over minder microplastics

Bij het maken en door het dragen, wassen en drogen van synthetische kleding komen microplasticvezels vrij. Kleding slijt altijd een beetje tijdens het wassen. De vezels die daarbij loslaten, spoelen met het waswater weg. Bij natuurlijke materialen als wol en katoen is dat geen probleem, maar synthetische vezels zoals polyester, acryl en vooral fleece dragen bij aan de ophoping van plastic in de natuur. 

Fleece geeft meer microvezels af dan andere synthetische materialen. Dit komt doordat de vezel opgeruwd wordt. Het materiaal krijgt daardoor een vachtachtige, onregelmatige open structuur. Fleece is populair voor buitenactiviteiten omdat het isoleert, weinig weegt en geen water opneemt. Hierin is het uniek en een geschikt alternatief vinden is lastig. Daarbij hebben mogelijke andere kledingmaterialen (wol of dons) hun eigen milieunadelen. Fleece kun je beter alleen gebruiken als het echt nodig is. 

Bij vloeibaar wasmiddel komen minder vezels los dan bij poeder. Als je alleen wilt letten op microplasticvezels is vloeibaar de beste keuze, maar het is niet duidelijk of vloeibaar beter is voor het milieu omdat andere factoren ook meewegen.

Minder microplasticvezels uit kleding

• Was synthetische kleding add niet vaker dan nodig. Check of je kleren écht vies zijn of dat je ze nog best een keer kunt dragen. Vaak frissen ze al op als je ze een nachtje buiten of voor een open raam hangt.
• Droog je je kleding aan een waslijn of droogrek? Laat de wasmachine dan op een zo laag mogelijk toerental centrifugeren. Dat vermindert de uitstoot van microplastics én bespaart energie.
• Gebruik je een (was)droger? Laat de wasmachine dan op een zo hoog mogelijk toerental centrifugeren. Zo komt je was zo droog mogelijk uit de machine en hoeft de droger minder hard te werken. Dat bespaart energie.
• Droog fleece op een droogrek en niet in de droger.
• Spoel het pluis uit de wasdroger niet door de wc, maar gooi het in de afvalemmer.
• Koop en gebruik fleece alleen als het nodig is vanwege de isolerende werking.
• Je kunt ook kiezen voor kleding van natuurlijke materialen zoals wol, katoen, bamboe, linnen, zijde of viscose. Maar die stoffen hebben weer andere nadelen voor het milieu. Zo produceren schapen veel broeikasgassen en is de productie van zijde, bamboe en viscose erg vervuilend. Lees meer over de impact van kleding.
• Overweeg wasbare luiers en inlegvellen van ander materiaal dan fleece.
• Stofzuig voor je de vloer dweilt en gooi het stofzuigerpluis bij het restafval.

Wat kun je doen met je banden?

Slijtage van autobanden is de grootste oorzaak van microplastics in de natuur. 70% van het bandenslijpsel komt van personenauto’s. Bandenslijpsel bestaat uit microplastics. Banden met de juiste spanning slijten minder snel. Pomp je banden daarom elke 2 maanden goed op: zo zorg je ervoor dat er minder synthetisch rubber in de natuur belandt. Je zou ook kunnen proberen om minder vaak te rijden, of te kiezen voor een kleinere auto.

In Nederland belandt elk jaar zo’n 50 miljoen kilo afval op straat of in de natuur. Dat zijn zo’n 22 miljoen pmd-zakken vol plastic, drinkpakken en blik, bijna anderhalve zak per Nederlander! Het gaat om grote dingen als plastic flesjes en bakjes, maar ook om kleine dingen als sigarettenpeuken, snoeppapiertjes, doppen en ballonnen. Een groot deel hiervan is plastic afval. Dit afval brokkelt af in kleine stukjes plastic maar vergaat niet in de natuur. Deze microplastics verspreiden zich in onze bodem of worden met de wind of rivieren naar de zee gevoerd. Daar hopen ze zich steeds meer op.

Wat kun je doen tegen zwerfafval?

• Gebruik je eigen hervulbare waterflesje en koffiebeker: dat scheelt een heleboel zwerfafval.
• Zorg dat je altijd een klein opvouwbaar tasje bij je hebt: handig voor een boodschap tussendoor of een aankoop in de stad.
• Gooi al je afval in de vuilnisbak, ook kauwgom, sigarettenpeuken en kleine stukjes plastic.
• Zit een vuilnisbak op straat vol? Prop het er niet bij, maar wacht tot je een vuilnisbak tegenkomt waar je het wel in kwijt kunt.
• Picknick of barbecue in het park of op het strand? Ruim al je afval netjes op. Zet geen tassen afval naast een volle vuilnisbak, maar gooi het liever thuis weg.
• Raap af en toe afval op dat in de buurt van je huis ligt. Zo hou je je eigen straat schoon.
• Laat geen ballonnen op: daarvan weet je zeker dat ze ergens op straat of in de natuur belanden. Iets te vieren? Kijk voor alternatieven op www.dieballongaatnietop.nl/alternatievenopen_in_new.

Waarschijnlijk heb je er nooit bij stilgestaan, maar ook in verf zit plastic. Door slijtage (afbladderen), schuren en het uitspoelen van kwasten en rollers in de gootsteen kan dit in het milieu terechtkomen. Bij het schuren van verf komen er schilfers en stofdeeltjes op straat of in de tuin terecht. Deze deeltjes kunnen met het regenwater naar het riool stromen. Bij het uitspoelen van kwasten en rollers spoelt de verf via het gootsteenputje naar het riool. Via het riool kan het uiteindelijk in zee terechtkomen.

Wat kun je doen bij het verven?

• Spoel geen resten verf door de gootsteen en spoel je kwasten en rollers niet onder de kraan uit. Ook niet als je verf op waterbasis gebruikt! Het is een misverstand dat die verf niet schadelijk is voor het milieu.
• Kwasten en rollers hoef je tijdens je verfklus niet steeds schoon te maken: je kunt ze makkelijk bewaren in een potje water of plastic zakje. 
• Vang schuurstof op, er zijn bijvoorbeeld schuurmachines waar je een zakje aan kunt vastmaken waarin je het stof opvangt. En veeg stof dat op de grond valt op en gooi het in de vuilnisbak.
• Gebruik niet meer verf dan nodig is.
• Zorg dat de verflaag lang meegaat: goed voorwerk is belangrijk. Zit de verflaag er eenmaal op, maak die dan regelmatig schoon.

• De Europese Unieopen_in_new neemt maatregelen om te zorgen dat er minder microplastics vrijkomen.
• Nederlandse Cosmetica Verenigingopen_in_new geeft antwoord op veelgestelde vragen over (micro)plastic in cosmetica.
• Nederland Schoonopen_in_new geeft informatie over zwerfafval.
• Mermaids project:open_in_new informatie over kleding en microvezels (in het Engels).
• Plastic Soup Foundationopen_in_new organiseert acties tegen zwerfvuil, bijvoorbeeld World Cleanup Day.