Berekening uitstoot broeikasgassen
Stel, u gaat op vakantie en wil uw vliegreis laten compenseren. Hoe wordt berekend hoeveel CO2-uitstoot u persoonlijk heeft veroorzaakt? Om deze en andere vormen van CO2-uitstoot te berekenen bestaan rekenmodules. De meeste aanbieders van klimaatcompensatie geven de berekening weer op hun afschriften aan de klant. De berekeningsmethode is daarmee openbaar.
Geen standaardberekening
Er is echter geen standaard berekeningsmethode voorgeschreven. Waar kunt u op letten als consument?
-
Wordt alleen CO2-uitstoot berekend of ook andere broeikasgassen? Bijvoorbeeld vliegtuigen stoten behalve CO2 ook andere broeikasgassen uit en ook bij productie van voedsel komen broeikasgassen zoals lachgas en methaan vrij. Het kan veel uitmaken of die broeikasgassen ook worden gecompenseerd.
-
Gaat het om de hele keten, of alleen een deel ervan? Bijvoorbeeld: wordt alleen het gebruik van een apparaat gecompenseerd, of ook de CO2-uitstoot die vrijkwam bij de productie en het vervoer van het apparaat?
-
Is de rekenmethode ontwikkeld of gecontroleerd door een betrouwbare organisatie?
Tips
-
Milieu Centraal heeft als onafhankelijke voorlichtingsorganisatie op grond van diverse bronnen en onderzoeken eigen berekeningen gemaakt voor onder meer de uitstoot voor vliegreizen. Kijk voor de resultaten op Vakantieverkeer.
-
Wilt u weten hoeveel uw huishouden uitstoot aan CO2? Ga naar Bereken uw CO2 uitstoot.
Controle op CO2-boekhouding
De meeste aanbieders van klimaatcompensatie planten niet zelf bossen en bouwen ook zelf geen windmolenparken. Meestal kopen zij zogeheten CO2-credits of CO2-rechten in, een bewijs van deelname in een project dat CO2 compenseert. U kunt het vergelijken met een aandeel in bosaanplant of een aandeel in een windmolenpark.
Particulieren kopen geen credits of rechten, maar krijgen een bewijs dat de organsiatie dat heeft gedaan. Aanbieders van klimaatcompensatie moeten daarvoor een vergunning of officiële toestemming hebben. Credits of rechten mogen alleen verhandeld worden tussen organisaties met een vergunning.
Niet verplicht
Een CO2-boekhouding geeft weer hoeveel CO2-credits de aanbieder heeft ingekocht bij projecten, en legt deze naast de hoeveelheid die ze aan klanten heeft beloofd om te compenseren. Aanbieders van klimaatcompensatie zijn niet wettelijk verplicht zo'n boekhouding bij te houden. Een aantal aanbieders laat zijn CO2-boekhouding controleren door een gespecialiseerde accountant en maakt deze openbaar.
Een sluitende (CO2-)boekhouding is van belang om aan te tonen dat het geld dat u als klant overmaakt, ook daadwerkelijk aan CO2-reductie wordt besteed. Waar kunt u op letten als consument?
Zelf meedenken
-
Heeft de aanbieder een financieel of CO2-jaarverslag dat is goedgekeurd door een (gespecialiseerde) accountant?
-
Zorgt de aanbieder ervoor dat de ingekochte CO2-credits of -rechten ergens zijn geregistreerd zodat de niet dubbel verkocht kunnen worden? Bij officiële rechten of credits is dat een vereiste.
-
Heeft de aanbieder een vergunning of officiële toestemming om in CO2-credits of -rechten te handelen?
Controle op uitvoering klimaatcompensatie
Klimaatcompensatie is nog relatief nieuw. Er bestaan verschillende soorten systemen die ook een eigen wijze van controle hebben. Bij die controles is het volgende van belang:
-
Hoeveel CO2 is daadwerkelijk vastgelegd of gereduceerd?
-
Gaat het om extra reductie, dus om CO2 vermindering die niet zou zijn gerealiseeerd als mensen geen geld hadden betaald voor klimaatcompensatie?
-
Gaan de projecten niet ten koste van de lokale bevolking, van natuur en milieu of van de biodiversiteit?
-
Hoe lang blijft een bos staan nadat het is aangeplant?
-
Binnen hoeveel tijd na de uitstoot van broeikasgassen of CO2 door de klant of na de officiële 'aankoop', wordt de CO2 vastgelegd of elders voorkomen?
Aan verschillende systemen zijn verschillende eisen verbonden. Zo controleert bijvoorbeeld niet elk systeem of de belangen van de lokale bevolking worden gerespecteerd. Het ontbreken van controle betekent overigens niet automatisch dat deze lokale belangen worden geschonden.
Controle door erkende instelling
Alleen: als consument weet u dus niet zeker of uw geld op alle terreinen op de manier wordt besteed die u van belang vindt. Vandaar dat we de verschillende systemen op een rij zetten, zodat u hier desgewenst bij uw keuze voor een aanbieder op kunt letten.De volgende systemen zijn gecontroleerd door een erkende instelling:
-
Kyoto-erkende credits Certified Emisson Reductions (CER's) en Emissions Ruduction Unita's (ERU's). Deze zijn ontwikkeld onder het Kyoto-protocol.
-
Vrijwillige credits Verified Emisson Reductions (VER's). Deze zijn niet door de landen erkend die het klimaatverdrag van Kyoto hebben ondertekend, maar er vindt wel controle plaats.
-
Europese emissiehandelsrechten De landen in het Kyoto-protocol hebben met elkaar afgesproken hoeveel broeikasgassen ze per land mogen uitstoten. Zit een land eronder, dan mag het zijn overschot verkopen aan een land dat tekort heeft. Zo vind er dus emissiehandel plaats. Ze worden officieel emissierechten genoemd.
-
Future Emission Reductions (FER's). Ook wel forward VER's genoemd. Het gaat hier om CO2-credits die worden ingezet om in de toekomst CO2-emissie te voorkomen. Bij deze credits vindt een gevalideerde inschatting van te voren plaats, maar niet achteraf. Het gaat dus om verwachte CO2 reductie. Aangezien het toekomstige emissiereducties betreft, en geen controle achteraf plaatsvindt, kan geen 100 procent zekerheid worden gesteld. In feite is het een soort beleggingsproduct met onzekere resultaten.
Is de CO2-afname additioneel?
Daarnaast kunt u er op letten of de CO2-reductie additioneel is, dat betekent dat er méér CO2-uitstoot wordt voorkomen dan wanneer er geen geld was gestoken in klimaatcompensatie. Dat is gegarandeeerd bij zowel de FER's als bij Kyoto-erkende credits; bij de vrijwillige credits alleen in landen die niet meedoen aan het Kyoto-verdrag.
De vrijwillige credits worden namelijk meegeteld bij de inspanningen van een land. Als bijvoorbeeld veel particulieren hun klimaatcompensatie inkopen bij organisaties die vrijwillige credits inkopen, wordt de daarmee behaalde CO2-reductie afgetrokken van de inspanning die de betreffende overheid moet doen. Per saldo betaalt de burger dan dus mee aan het halen van de afspraken in het Kyotoverdrag.
Rekening houden met bevolking, natuur en biodiversiteit
Klimaatcompensatie is belangrijk, stelt een aantal organisaties, maar mag niet ten koste gaan van de lokale bevolking, biodiversiteit en de natuur. Daarom kunt u ook nog letten op het keurmerk Gold Standard' van het Wereld Natuur Fonds. Bij bosaanplant kunt u letten op het FSC-keurmerk voor duurzaam bosbeheer.
Hoe lang blijft een bos staan?
Er is geen standaard voor het aantal jaar dat een bos, waarvoor credits zijn afgegeven, moet blijven staan. Volgens experts zou een bos minimaal vijftig jaar moeten blijven staan. Er is een keurmerk in voorbereiding, de Voluntary Carbon Standard, die volgens verwachting wel een minimumtermijn bepaalt.
Tijd tussen de uitstoot en vastlegging van CO2
Er is geen standaard voor de termijn waarbinnen klimaatcompensatie moet worden gerealiseerd. Een gebruikelijke termijn is binnen 1 jaar.
Keurmerken
Er zijn enkele keurmerken en samenwerkingsverbanden rond klimaatcompensatie. Meer daarover leest u op Keurmerk klimaatcompensatie.
Naar boven