Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Keurmerken

Een keurmerk helpt je kiezen uit verschillende producten, omdat het garanties geeft over dingen die je niet aan het product zelf ziet, zoals dierenwelzijn en milieu. Maar er zijn bijna 200 keurmerken en bedrijfslogo's voor duurzaamheid: hoe weet je nog welke betrouwbaar zijn? Milieu Centraal wijst je de weg met de Keurmerkenwijzer!

De 11 topkeurmerken voor voeding.

Milieu Centraal heeft in oktober 2016 alle voedselkeurmerken met een duurzaamheidsclaim op een rij gezet. Het resultaat: op het gebied van ambitie, betrouwbaarheid en transparantie steekt een dozijn keurmerken uit boven de rest. Op deze topkeurmerken kun je in de winkel het beste letten! Lees hier meer over hoe Milieu Centraal de keurmerken heeft beoordeeld of zoek de keurmerken op in de Keurmerkenwijzer.

Keurmerkenwijzer

Wat betekent dit keurmerk voor het milieu, dierenwelzijn of mens & werk? Zoek het op met de Keurmerkenwijzer!

Check het keurmerk

Keurmerken in het kort

  • 1

    Een goed keurmerk is van een onafhankelijke partij en stelt duidelijke eisen die strenger zijn dan het wettelijke minimum. Het geeft heldere, makkelijk vindbare informatie én wordt goed gecontroleerd.

  • 2

    Is iets een keurmerk of logo? Een keurmerk is van een onafhankelijke partij. Iedereen die aan de eisen voldoet, kan het keurmerk aanvragen. Een bedrijfslogo is van de leverancier(s) zelf. De controle is soms onafhankelijk, maar niet altijd.

  • 3

    Zet de app op je iphone of android en check keurmerken voor duurzaamheid voortaan in de winkel!

  • 4

    Je helpt mens, milieu of dierenwelzijn als je een product met een keurmerk koopt. Hoe meer mensen een product met een bepaald keurmerk kopen, hoe meer invloed het heeft.

  • 5

    Keurmerken hebben ook een voorbeeldfunctie: klanten worden in de winkel kritischer over producten zónder keurmerk. De producenten van die producten gaan dan ook iets doen aan duurzaamheid.

  • 6

    Als een product geen keurmerk draagt, is het niet per se minder duurzaam; maar een keurmerk geeft meer garanties.

Keurmerk, label of logo?

Niet elk plaatje of symbool op een verpakking is een keurmerk. Milieu Centraal onderscheidt keurmerken, bedrijfslogo’s, informatielogo’s en overige beeldmerken.

Keurmerk

Een keurmerk is altijd van een onafhankelijke partij. Iedereen die aan de eisen voldoet, kan het keurmerk op zijn product of dienst zetten. De eigenaar van het keurmerk verkoopt zelf geen producten. Voorbeeld: Beter Leven Keurmerk en Fairtrade.

Bedrijfslogo

Een fabrikant of (groep van) aanbieder(s) kan ook zelf eisen opstellen waaraan het product of leveranciers moeten voldoen. De afbeelding die daarbij hoort, heet een bedrijfslogo. Andere fabrikanten of aanbieders kunnen dit logo niet gebruiken. Voorbeeld: Cocoa Life (van onder andere Milka, Cote d’Or en Toblerone).

Informatielogo

Een informatielogo geeft informatie over iets anders dan de kwaliteitseisen van het product. Voorbeeld: glasbaklogo of glutenvrij.

Paraplulogo's

Er zijn ook beeldmerken die geen keurmerk, bedrijfslogo of informatielogo zijn. Deze paraplulogo's staan vaak op de verpakking in combinatie met één of meer keurmerken. Het kan ook een merknaam zijn, bijvoorbeeld Bio+. Soms stelt het extra eisen bovenop de eisen van het keurmerk.

Beschermde namen

Sommige benamingen zijn beschermd door de wet. Bijvoorbeeld ‘scharrel’ of ‘biologisch’. In de wet staat wanneer iets scharrel of biologisch mag heten. Op een product mag alleen ‘scharrelei’ of ‘biologisch’ staan als het aan de wettelijke eisen voldoet.

Betrouwbare keurmerken of logo’s herkennen

Wat betekent dit keurmerk? Check de keurmerkenwijzer!

De Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal geeft informatie over zo'n 200 keurmerken voor milieu, dierenwelzijn en mens & werk. Dat is geen overbodige luxe, want maar weinig mensen weten waar een keurmerk precies voor staat, en nog minder mensen weten hoe de controle geregeld is. Zelfs niet van bekende keurmerken, zoals het Europese keurmerk voor biologische producten (het groene blaadje), KOMO en Fairtrade.

Milieu Centraal geeft in de Keurmerkenwijzer een oordeel over duurzaamheid (hoe streng zijn de eisen aan milieu, dierenwelzijn en mens & werk), duidelijkheid (transparantie) en betrouwbaarheid (controle en sancties).

Het meest betrouwbaar

Een keurmerk is het betrouwbaarst als er onafhankelijke controle is door een geaccrediteerde partij (dat is een partij die zelf ook weer gecontroleerd wordt, bijvoorbeeld door de Raad voor Accreditatie) én er een duidelijk sanctiebeleid is. Ook een full membership van ISEAL met een transparant sanctiebeleid is zeer betrouwbaar. ISEAL is een onafhankelijke organisatie die duurzaamheid wil bevorderen.

Topkeurmerken voor voeding

Overzicht: een topkeurmerk heeft een goede score voor inhoud, transparantie en controle.

Volgens Milieu Centraal zijn er enkele topkeurmerken: keurmerken die heel goed scoren. Een topkeurmerk voldoet aan 3 eisen:

  • Het is streng (ambitieus): de eisen gaan veel verder dan gemiddeld (wat ‘normaal’ is in de branche).
  • Het is transparant: de eisen zijn makkelijk te vinden op de website, ze zijn duidelijk en concreet. Kortom: je weet waar het keurmerk voor staat.
  • Het is betrouwbaar: er is onafhankelijke controle, liefst door een organisatie die is goedgekeurd door de Raad voor Accreditatie (of een vergelijkbare buitenlandse instelling, inclusief ISEAL). De controles zijn onaangekondigd en vinden regelmatig plaats. Er zijn sancties als de gebruiker van het keurmerk niet aan de eisen voldoet.

Milieu Centraal heeft in 2016 alle keurmerken voor voeding opnieuw beoordeeld en een aantal topkeurmerken aangewezen. Binnenkort vind je ze in de Keurmerkenwijzer.

Keurmerk verbetert duurzaamheid

Je helpt mee aan een duurzame samenleving als je kiest voor producten met een keurmerk voor duurzaamheid. Hoe meer mensen zo’n product kopen, hoe meer invloed het heeft. Het marktaandeel van duurzame producten met een keurmerk wordt steeds groter. Bij voedsel is het marktaandeel ongeveer 7 procent, maar sommige etenswaren springen er bovenuit: van alle verkochte koffie en thee is 25 procent duurzaam, van eieren 35 procent, van vis 21 procent en van vlees en vleeswaren 10 procent. Van hout is 74 procent op de Nederlandse markt duurzaam, van papier en karton 47 procent.

En: voorbeeldfunctie!

Man bekijkt keurmerk

Het blijkt dat kopers in de winkel kritischer gaan kijken naar alle producten, als er in de schappen ook producten met een keurmerk liggen. Zo hebben keurmerken voor biologisch voedsel en voor eerlijke handel ervoor gezorgd dat ook gangbare producten duurzamer zijn geworden.

En er zijn zogeheten tussensegmenten op de markt gekomen. Een voorbeeld is het Beter Leven Keurmerk van de Dierenbescherming met 1 en 2 sterren. Dat is niet zo streng als de eisen voor biologische dierhouderij, maar stelt wel meer eisen aan dierenwelzijn dan het wettelijk minimum.

Geen keurmerk? Niet per se slechter

Een keurmerk laat zien dat een product aan bepaalde eisen voldoet, maar een product zonder keurmerk is niet per se slechter. De fabrikant kan verschillende redenen hebben om geen keurmerk aan te vragen. Hij vindt de aanvraag en de controle van het keurmerk misschien te duur, of de eisen die het keurmerk stelt te laag. Of hij ziet geen meerwaarde van het keurmerk omdat het te onbekend is. Maar dat wil niet zeggen dat het product niet duurzaam is.

Keurmerk of logo dat niet in de Keurmerkenwijzer staat?

Milieu Centraal heeft alle keurmerken voor duurzaamheid op een rij gezet in de Keurmerkenwijzer. Maar keurmerken komen en gaan. Kom je in een Nederlandse winkel een keurmerk of logo tegen dat niet in de Keurmerkenwijzer staat? Stuur een e-mail met een foto van de afbeelding naar keurmerk@milieucentraal.nl. Wij gaan er dan naar kijken!

Meer informatie

  • Ga naar de Keurmerkenwijzer.
  • Download de gratis app KeurmerkenWijzer, voor Android en iPhone.
  • Kijk op RVA van de Nederlandse Raad voor Accreditatie, voor informatie over de keurmerken die de RVA heeft erkend. Zoek wel eerst de keurmerkeigenaar op, want dat heb je nodig om een keurmerk te vinden.
  • ISEAL is een wereldwijde organisatie die eisen stelt aan duurzaamheid. Enkele grote keurmerken zijn bij ISEAL aangesloten.
  • De site Labelinfo van de Belgische consumentenorganisatie Netwerk Bewust Verbruiken bevat veel informatie over duurzaamheidskeurmerken die ook op Nederlandse producten voorkomen.
  • Label-online is een onafhankelijke, Duitse keurmerkenwebsite van de Verbraucher Initiative E.v. (soort Consumentenbond), met informatie over duurzaamheidskeurmerken en -certificeringen.
  • Vind je een logo of keurmerk misleidend? Je kunt een klacht indienen bij de NVWA en via de Reclame Code Commissie.
Terug naar boven