Risico voor gezondheid verminderen
Er zijn specifieke omstandigheden in uw leefomgeving, zogeheten risicofactoren, die schadelijk kunnen zijn voor uw gezondheid. Milieu Centraal legt uit hoe schadelijk ze eigenlijk zijn, en wat u kunt doen om de risico’s te verminderen.
Ventileer uw woning
De lucht in huis is een mengsel van verschillende stoffen. De meeste zijn niet schadelijk, zolang de concentratie laag blijft. Stijgt de concentratie, dan stijgt het risico op allergieën, astma en ziekten zoals longkanker. De belangrijkste boosdoeners in huis zijn tabaksrook, het radioactieve gas radon, huisstofmijt, oplosmiddelen uit verf, schimmel (door teveel vocht in huis) en huidschilfers van huisdieren.
U vermindert het risico op gezondheidsklachten door luchtvervuiling in huis door constant te ventileren, bijvoorbeeld via luchtroosters. Meer hierover op Vocht en ventilatie.
Vermijd langdurige blootstelling aan fijn stof
Fijn stof is een mengsel van microscopisch kleine deeltjes die in de lucht zweven. De belangrijkste bronnen van fijn stof zijn het verkeer en de industrie. Dit type luchtvervuiling is de grootste post op het totaal van de ziektelast die verband houdt met milieu. Fijn stof veroorzaakt vooral longproblemen.
U kunt de gevolgen van fijn stof verminderen, door zo min mogelijk te verblijven in een omgeving met hoge concentraties fijn stof, en door de auto vaker te laten staan.
Woont u naast een snelweg of verkeersknooppunt, dan bent u misschien geneigd om uw woning minder te ventileren. Maar dat is geen goed idee. Want dan hoopt juist de luchtvervuiling die binnenshuis ontstaat (door bewoners, vocht enzovoorts) op. Beter is slim te ventileren: bij voorkeur buiten de spitsuren, en aan de kant van de woning die het verst van de weg af ligt.
Verwijder asbest
Asbest is een materiaal dat voorheen werd gebruikt als isolatiemateriaal en brandvertrager. Vanwege de schadelijkheid voor de gezondheid, is het inmiddels verboden. Als ergens asbest wordt ontdekt, moet het volgens speciale richtlijnen worden verwijderd; het kan nog voorkomen in oude huizen. Meer informatie over de gezondheidsrisico’s en wat te doen als u asbest tegenkomt, staat op Asbest.
Ga geur- en geluidsoverlast tegen
Geluidsoverlast kan uw nachtrust verstoren, en geluidshinder kan leiden tot stress en hoge bloeddruk. Heeft u last van geluidshinder, dan kunt u daarover een klacht indienen. Lees meer op Geluidsoverlast.
Ook geuroverlast kan uw gezondheid beïnvloeden. De stoffen die de stank veroorzaken kunnen zorgen voor geïrriteerde slijmvliezen of hoofdpijn. Maar zelfs als de stof zelf niet schadelijk is kunt u gevolgen ondervinden van stank, zoals hoofdpijn of slechte nachtrust. Kijk voor meer informatie op Geuroverlast.
Bescherm u tegen UV-straling
Teveel blootstelling aan UV-straling uit zonlicht is schadelijk: het kan leiden tot huidkanker. De ozonlaag (de bovenste laag van de atmosfeer) houdt een deel van de UV-straling uit het zonlicht tegen. Maar door de uitstoot van CFK’s in het verleden, werd de ozonlaag dunner. Daardoor is de hoeveelheid UV-straling die het aardoppervlak bereikt, gestegen. CFK’s zijn inmiddels verboden, maar de ozonlaag is nog niet hersteld.
U vermindert het risico op huidkanker door uzelf te beschermen tegen de zon. Ga dus niet te lang in de volle zon, en bescherm onbedekte huid met een goede zonnebrandcrème.
Gezondheid en milieu in Nederland
Fijn stof, asbest en andere milieufactoren kunnen gezondheidsklachten en ziekte veroorzaken, en leiden tot een ervaren verminderde gezondheid.
Gevaar en blootstelling
De kans dat een vervuilling of andere milieufactor ziekte veroorzaakt, hangt af van twee dingen. Namelijk de schadelijkheid van die milieufactor, en daarnaast de mate waarin iemand ermee in contact komt. Asbest kan zeer gevaarlijk zijn, maar wie nooit met asbest werkt krijgt er geen last van. Fijnstof in de lucht zorgt pas voor risico op ziekte bij langdurige blootstelling.
Variatie tussen mensen: risicogroepen
Zelfs als de omstandigheden gelijk zijn, heeft niet iedereen evenveel kans om ziek te worden door risicofactoren in het milieu. Mensen verschillen namelijk erg, door aangeboren aanleg, de sociale omgeving en leefgewoonten (zoals voeding, beweging en roken). Een hoge leeftijd en / of een chronische ziekte maakt mensen kwetsbaar. Ouderen en mensen met hart- en vaatziekten of allergie zijn extra gevoelig voor risicofactoren, zoals fijn stof in de lucht. Dat geldt ook voor kinderen en zwangere vrouwen.
Geen voorspelling
Vanwege de verschillen in omstandigheden en variatie tussen mensen, kunt u niet voorspellen wat uw eigen risico precies is. Sommige mensen worden erg ziek (en overlijden) door milieufactoren uit hun leefomgeving, anderen hebben er veel minder last van. Gemiddeld genomen overlijden Nederlanders enkele dagen eerder, dan het geval zou zijn als er geen mlieuvervuiling zou zijn.
Invloed van milieu op ziekten
Astma
Bij het ontstaan van astma speelt aangeboren aanleg (erfelijkheid) een belangrijke rol. Maar het is niet de enige oorzaak, want het aantal mensen met astma stijgt (wereldwijd) elke tien jaar met vijftig procent. De precieze oorzaak is onduidelijk, mogelijk zijn mensen gevoeliger geworden voor factoren die astma-aanvallen veroorzaken.
Belangrijke aanstichters van astma-aanvallen in huis zijn tabaksrook, huisstofmijt, schimmels en huisdieren. Buitenshuis spelen luchtvervuiling (vooral van dieselmotoren) en pollen een rol. Ook van sommige medicijnen en voedseltoevoegingen (zoals sulfiet in wijn) is bekend dat die astma-aanvallen kunnen veroorzaken. Op de werkplek kunnen houtstof, metaalstof of bestrijdingsmiddelen een astma-aanval uitlokken.
Hart- en vaataandoeningen
Het risico op hart -en vaatziekten neemt toe met leeftijd. Andere factoren die de kans groter maken dat u hart- en vaatziekten krijgt, zijn roken, gebrek aan beweging, slechte voeding, cholesterol, overgewicht en aangeboren aanleg. Milieufactoren zoals luchtverontreiniging kunnen bestaande hart- en vaatziekten verergeren, maar niet veroorzaken.
Kanker
Sommige vormen van milieuvervuiling kunnen de kans op long- en huidkanker vergroten. Van andere vormen van kanker staat niet vast dat er een verband is met milieufactoren; maar het is ook niet uitgesloten dat milieuvervuiling een rol speelt. Dit geldt onder andere voor borstkanker. Een van de duidelijkste risicofactoren voor borstkanker is het hormoon oestrogeen: hoe meer oestrogeen een vrouw heeft, des te groter het risico op borstkanker. De hoeveelheid oestrogeen is afhankelijk van allerlei factoren. Blootstelling aan hormoonverstorende stoffen zouden hierbij een rol kunnen spelen, maar dat is niet onomstotelijk vastgesteld.
Naar boven