Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Dakisolatie

Een dak zonder isolatie is een van de grootste energieverspillers in huis. Met goede dakisolatie bespaar je jaarlijks honderden euro’s aan stookkosten en woon je comfortabeler. Bij een verwarmde zolder is je voordeel zo’n 700 euro per jaar, bij een onverwarmde zolder bespaar je ongeveer 500 euro.

Hollands huis met rood pannendak. Dakisolatie bespaart veel energie.

Meer dan 80 procent van de woningen heeft al een geïsoleerd dak, maar de meeste zijn matig geïsoleerd. Het is de moeite waard om een dak met matige isolatie te verbeteren. Sommige maatregelen kun je prima zelf uitvoeren.

Een goed geïsoleerd dak is beter voor het milieu. Je woning verliest minder warmte zodat je minder hoeft te stoken. Dat scheelt gas en CO2-uitstoot, en geeft dus minder klimaatverandering.

Het isoleren van een schuin dak van een gemiddelde eengezinswoning kost ongeveer 5.200 euro als je het laat doen (76 m2 dak, bedrag inclusief afwerking, bijvoorbeeld gipsplaten). Als je het zelf doet, betaal je alleen 1.100 euro aan materialen.

Als je dakisolatie laat uitvoeren in combinatie met een andere isolatiemaatregel kun je ongeveer 20% terugkrijgen via de nieuwe subsidieregeling

Advies op maat over dakisolatie

Ontdek of (betere) dakisolatie voor jouw huis een goed idee is. Welk soort dakisolatie is geschikt, wat bespaar je en wat kost het?

Check je dak

Tips Dak isoleren

  • 1

    Het rendement van investeren in dakisolatie is vergelijkbaar met een rente van 8 procent op een spaarrekening. Dakisolatie verhoogt meestal ook de waarde van je huis.

  • 2

    Doe het meteen goed en kies voor isolatiemateriaal met een hoge isolatiewaarde (Rc-waarde van 4 of meer). Dat kost je niet veel extra aan isolatiemateriaal en levert veel meer besparing op.

  • 3

    Heb je nu matige dakisolatie? Dan is het de moeite waard om die te verbeteren.

  • 4

    Isolatie is ook nuttig als je de zolder niet verwarmt. Je huis verliest veel warmte via zo’n koude zolder of vliering. Isoleren van de zoldervloer is vaak een goede optie: eenvoudiger en goedkoper.

  • 5

    Wil je zelf de binnenkant van een pannendak isoleren? Milieu Centraal heeft een speciale pagina over Zelf dak isoleren met handige tips. 

  • 6

    Laat het isoleren van een plat dak over aan een professional. Een plat dak kan het best aan de bovenkant geïsoleerd worden. Isolatie aan de onderkant (van binnenuit) geeft een groot risico op rottend hout in je dak of schimmel op je plafond.

  • 7

    Milieu Centraal heeft een handige checklist gemaakt voor het gesprek over de offerte; daarin vind je nog meer aandachtspunten.

  • 8

    Wil je een groen dak met vegetatie? Dat isoleert onvoldoende, dus isolatie blijft nodig!

  • 9

    Met dakisolatie is je bovenverdieping ook koeler in de zomer. Je hebt dan minder snel airco nodig.

  • 10

    Je kunt ongeveer 20% van de kosten voor dakisolatie terugkrijgen via de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis. Dan moet je het laten uitvoeren in combinatie met spouwmuurisolatie, vloerisolatie/bodemisolatie of HR++ of triple glas.

Onze ervaring met dakisolatie

ervaringen_met_energie-230x180.png

'Dakisolatie? Doen! Onze werkzolder is nu lekker warm en we besparen flink op de stookkosten.'
Lees meer ervaringen

Isoleren schuin dak

Er zijn vier manieren om een niet-geïsoleerd schuin dak te isoleren.

Binnenkant van het dak isoleren

Het isoleren van de binnenkant van een schuin dak levert goede tot zeer goede isolatie op. Als je een beetje handig bent, is dit een klus die je goed zelf kunt doen. Op Zelf dak isoleren lees je waar je op moet letten, plus tips hoe je het goed aanpakt. Zorg in elk geval dat je weet hoe je dak in elkaar zit: welke materialen zijn gebruikt, ligt er folie onder de pannen? Als er al een dampremmende laag in je dak zit, moet je klimaatfolie gebruiken. Meer over klimaatfolie op Zelf dak isoleren.

Dakpannen eraf, isolatie aan de buitenkant en pannen er weer op

Deze dakisolatie levert de beste isolatiewaarde, omdat het isolatiemateriaal niet onderbroken wordt door de balken van het dak en omdat er ruimte is voor voldoende isolatiemateriaal. Door het isolatiemateriaal wordt het dak hoger en moet de aansluiting met de dakgoot opnieuw gemaakt worden. Het is een klus voor een professioneel bedrijf. Een goed moment is wanneer het dak gerenoveerd moet worden, dan moeten de dakpannen er toch af.

Isolatie onder de dakpannen spuiten of blazen

Het is ook mogelijk om isolatiemateriaal onder de dakpannen te spuiten of blazen door een na-isolatie bedrijf, bijvoorbeeld PUR-schuim, vlokken van glaswol of steenwol of EPS thermoparels (piepschuim balletjes). Dit gebeurt van buitenaf, zodat je de zolder niet hoeft op te ruimen. Deze vorm van dakisolatie is alleen aan te raden als er geen andere mogelijkheden zijn. Het levert namelijk maar matige isolatie op. Bovendien kan bij latere werkzaamheden aan het dak veel rommel vrijkomen.

Zoldervloer of plafond isoleren

Man isoleert vloer van de zolder. Isoleren bespaart veel energie.

Gebruik je de zolder niet als woon-, werk- of slaapruimte én kun je hem met een luik of deur afsluiten? Dan is het een goed idee om de vloer van de zolder te isoleren. Daarmee bespaar je wat meer dan met isolatie van het schuine dak, omdat er geen warmte meer ontsnapt via de zolderruimte. Bovendien heb je minder materiaal nodig dan bij isolatie van het schuine dak én het is eenvoudiger. Zorg altijd voor een dampremmende laag aan de warme kant, dus onder het isolatiemateriaal. Het makkelijkste is om beloopbare isolatieplaten op de zoldervloer te leggen. Ook kun je isolatiemateriaal tussen de vloerbalken leggen en daarop vloerplaten aanbrengen. Vergeet niet het luik te isoleren en kieren tussen luik en zoldervloer dicht te maken met isolatieband. 

Je kan er ook voor kiezen om het plafond direct onder de zoldervloer te isoleren. 

Open zolder? Isoleren zoldervloer geen zin

Als je een open zolder hebt, die niet met een deur of luik afgesloten kan worden, dan heeft isolatie van de zoldervloer geen zin. Je moet in dat geval de binnen- of buitenkant van het dak isoleren. Ook als je in de toekomst je zolder als slaap-, werk- of woonruimte wilt gaan gebruiken, is het verstandig om nu al te kiezen voor isolatie van het dak.

Aanbrengen dakisolatie in beeld

Deze video is een voorbeeld. Volg de voorschriften van de leverancier. Vaak is het nodig een laag dampremmende folie aan te brengen.

Isolatie van een bestaand plat dak

Je kunt een niet-geïsoleerd plat dak op verschillende manieren laten isoleren. Isolatie van een plat dak is altijd werk voor een professioneel bedrijf. Een doe-het-zelver kan dit beter niet zelf doen, omdat het risico op vochtproblemen en rottend dakhout of schimmel zeer groot is. Een goed moment is wanneer het dak gerenoveerd moet worden, dan moet de dakbedekking er toch af.

Bovenop het platte dak

De beste isolatie ontstaat als je bovenop het platte dak isolatieplaten laat aanbrengen, afgewerkt met waterdicht materiaal op het isolatiemateriaal. Een goed moment om dit te doen, is als de dakbedekking toch vernieuwd moet worden. De bestaande dakbedekking wordt weggehaald, het isolatiebedrijf brengt isolatieplaten aan en dekt dit af met een nieuwe laag dakbedekking (bijvoorbeeld bitumen of EPDM). Als de dakrand hierna te laag is, moet je deze laten verhogen. Bij een lage dakrand is de kans groot dat bij harde wind het regenwater over de dakrand stroomt in plaats van door de regenpijp. De dakrand moet minstens 10 cm hoog zijn.

Een tweede optie is het plaatsen van drukvaste, waterbestendige isolatieplaten bovenop de dakbedekking. Om te voorkomen dat dit wegwaait, komt er dan een laag grind of tegels bovenop. Dit levert minder goede isolatie en is alleen mogelijk als de bestaande dakbedekking in goede staat is. Ook hier geldt dat het dak hoger wordt. De dakrand moet worden verhoogd als deze lager is dan 10 cm.

Isolatie binnenzijde plat dak: liever niet

Een derde alternatief is isolatie aan de binnenkant, door isolatiemateriaal te plaatsen tussen de balklaag of tegen het beton. Maar het risico op vocht in de dakconstructie of schimmel op het plafond is dan zeer groot. Daarom raadt Milieu Centraal deze manier af.

Bestaande isolatie verbeteren

Veel oudere woningen zijn al nageïsoleerd of hebben bij de bouw al een (dunne) isolatielaag gekregen. Maar de isolatiewaarde kan vaak nog een stuk beter. Check hoe dik jouw isolatielaag is. Een vuistregel: woningen die in de jaren 70 of 80 zijn (na)geïsoleerd, hebben meestal een laag van 3 tot 5 cm. In de jaren 90 werd meestal 8 tot 10 cm aangebracht. Voor een Rc van 4 heb je zo’n 13 cm nodig.

Er zijn 2 manieren om de isolatie te verbeteren: extra isolatie toevoegen of de bestaande isolatielaag weghalen en vervangen door dikker isolatiemateriaal.

Isolatiemateriaal kiezen

Er zijn verschillende materialen voor dakisolatie te koop. Gebruik bij voorkeur isolatiemateriaal dat KOMO-gecertificeerd is voor dakisolatie. Maak je niet druk over de vraag welk materiaal het beste is: het gaat om de isolatiewaarde (aangeduid met Rc). Kies voor zeer goede isolatie, dat is een Rc-waarde van 4.

Niveau van isolatie Isolatiewaarde (Rc)
Matige isolatie 1,3
Goede isolatie 2,5
Zeer goede isolatie 4,0
Isolatie nodig voor energieneutrale woning* 6,0 - 10,0

*Kijk voor meer informatie op Energieneutrale woning.
Er zijn ook wettelijke eisen aan dakisolatie. Voor nieuwbouw is dat een Rc van 6,0 of meer, voor bestaande bouw of renovatie minimaal 2,0 (of de Rc-waarde van de oude laag als die hoger dan 2,0 was).

Dikte van het isolatiemateriaal

Onderstaande tabel geeft aan welke dikte in de praktijk nodig is voor een Rc van 4. Voor veel materialen is dit 13 cm. Is je dak nu matig geïsoleerd en wil je de isolatie verbeteren? Zorg dan dat de bestaande laag plus de nieuwe laag samen de benodigde dikte hebben. Of vervang de oude laag door een geheel nieuwe laag met de goede dikte.

beweeg de tabel van links naar rechts

Materiaal Dikte nodig voor Rc=4
Glaswol (dekens of platen of vlokken) 13 cm
Steenwol (dekens of platen of vlokken) 13 cm
EPS (piepschuim platen) 13 cm
XPS platen 13 cm
PUR hardschuimplaten 9-13 cm
PIR of resol hardschuimplaten 8 cm
Isolatiematerialen uit vernieuwbare grondstoffen (gerecycled katoen, vlas, hennep, schapenwol, houtvezel, cellulose, kurk) 14-16 cm
Isolatie met warmtestraling reflecterende folies (multifolie, inclusief 2 luchtlagen van 20 mm) 12 cm
Isolatie met warmtestraling-reflecterende folies (thermosheets 7 lagen inclusief 8 luchtlagen van 20 mm) 16 cm

De dikte is een indicatie: de leverancier van een bepaald product kan je vertellen welke dikte je voor jouw dak nodig hebt.

Rc- of Rd-waarde?

Op de verpakking van isolatiemateriaal staat de Rd-waarde: dat is de isolatiewaarde van het isolatiemateriaal. Maar het dak zelf isoleert ook een beetje. De isolatiewaarde van de gehele constructie (dak + isolatiemateriaal) is de Rc-waarde. Voor een Rc-waarde van 4 heb je een Rd-waarde van 3,6 nodig.

Isolatiemateriaal en milieu

dubokeur.jpg

De milieuverschillen tussen alle dakisolatiematerialen zijn klein. Het isolatiemateriaal zelf is ook belastend voor het milieu, want het kost grondstoffen en energie om het te produceren, vervoeren, aan te brengen en na sloop te verwerken. Maar uit onderzoek blijkt dat de energie die hiervoor nodig is vaak al binnen een half jaar is terugverdiend door de energiebesparing. Het feit dát je isoleert en dat je kiest voor een goede isolatiewaarde en het materiaal goed aanbrengt, is dus belangrijker dan welk materiaal je kiest. Isolatiematerialen met de minste milieubelasting zijn herkenbaar aan het Dubo-keur logo.

Geluid, brandveiligheid en ruimte

Heb je weinig ruimte onder het dak, dan kun je voor een dun materiaal met een hoge isolatiewaarde kiezen (bijvoorbeeld PIR of resol hardschuimplaten). Er zijn ook materialen die geluid goed dempen, brandveiliger zijn of die je zolder in de zomer koeler houden. Een bouwkundige of het isolatiebedrijf kan hierover advies geven

Kosten en besparing

Dakisolatie levert van alle verbeteringen aan je huis de meeste energiebesparing op: jaarlijks 1.000 m3 gas bij een gemiddelde eengezinswoning met verwarmde zolder.

beweeg de tabel van links naar rechts

Dakisolatie (Rc = 4) Kosten uitbesteden (euro) Kosten zelf doen (euro) Besparing euro per jaar Besparing gas per jaar
Isoleren schuin dak (verwarmde zolder) 5.200 1.100 680 euro 1030 m3
Isoleren schuin dak (onverwarmde zolder) 1.500* 650* 410 euro 620 m3
Isoleren zoldervloer (onverwarmde zolder) 1.100 450 430 euro 650 m3
Isoleren plat dak** 2.400 nvt 470 euro 710 m3

*) Het gaat hier om een onverwarmde zolder die gebruikt wordt als opbergruimte; het isolatiemateriaal wordt zonder afwerking aangebracht.
**) Extra kosten voor isoleren plat dak als de dakbedekking toch al vervangen moet worden, exclusief kosten voor vervanging van de dakbedekking

Deze bedragen gelden voor een gemiddelde eengezinswoning (met 76 m2 dakoppervlak, 52 m2 zoldervloeroppervlak, 57 m2 plat dak) met een hr-combiketel en een gemiddelde temperatuur (over dag en nacht) van 16 graden bij verwarmde zolder, of 12 graden bij onverwarmde zolder; en bij een gasprijs van 66 eurocent per m3 (prijspeil 2016).

Checklist voor gesprek met het isolatiebedrijf

Ben je van plan om een offerte te vragen van een bedrijf? Milieu Centraal heeft een handige checklist gemaakt waarmee je tijdens het gesprek de juiste vragen kunt stellen.

Een isolatiebedrijf zoeken

Dakisolatie kun je laten doen door een isolatiebedrijf of door een aannemer, dakdekker, bouwbedrijf of klusbedrijf. Het is belangrijk dat je een vakbekwaam bedrijf kiest. Nodig minimaal 2 bedrijven uit voor een vrijblijvend adviesgesprek bij jou thuis.

Kijk op Energieloketten of er een energieloket in jouw gemeente is dat je kan helpen bij het kiezen van een vakbekwaam bedrijf. Je kunt ook via de branchevereniging op zoek naar een goed isolatiebedrijf. Voor een schuin dak is dat VENIN en voor platte daken is dat VEBIDAK. Isolatiebedrijven die bij deze brancheverenigingen zijn aangesloten, geven 10 jaar garantie op het materiaal en de uitvoering.
Voor bouwbedrijven is er Bouwgarant en voor klusbedrijven is er VLOK. Deze brancheverenigingen bieden 1 jaar garantie.

Groen dak: ook isolatie nodig

Een groen dak is een dak dat bedekt is met planten. Het wordt ook wel grasdak, sedumdak of vegetatiedak genoemd. Een groen dak ziet er misschien isolerend uit, maar het isoleert veel minder goed dan isolatiemateriaal van dezelfde dikte (afhankelijk van de situatie: 14 tot 84 keer minder goed). Een groen dak is dus geen vervanging van goede dakisolatie.

Een groen dak heeft wel andere voordelen. Het zorgt voor groen op dichtbebouwde plaatsen en het dempt geluid. Een dak met begroeiing isoleert geluid beter dan een plat dak met bitumen of EPDM en een ballastlaag. Verder is een groen dak een buffer voor regen- en smeltwater. Dat vermindert de piekbelasting van rioleringssystemen. Wil je weten of jouw dak geschikt is voor vegetatie? Kijk dan op Groen dak.

Meer informatie

  • Behalve landelijk subsidies zijn er vaak ook lokale subsidieregelingen voor woningeigenaren. Kijk voor een overzicht op Energiesubsidiewijzer.
  • Zie voor hoveniers die groene daken aanleggen: Groenkeur of kijk op Groenbovenalles.
Terug naar boven