Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Spouwmuurisolatie

Spouwmuurisolatie is een slimme verbetering van je huis: lagere energiekosten, meer wooncomfort, en goed voor het milieu. Bovendien is spouwisolatie veel goedkoper dan je misschien denkt.

Bij een tussenwoning kost het isoleren van de spouwmuur bijvoorbeeld maar 800 euro. Daarmee bespaar je zo’n 210 euro per jaar (prijspeil 2016). In 4 jaar heb je de investering dus terugverdiend! Bovendien kun je ongeveer 20% van je kosten terugkrijgen via de nieuwe subsidieregeling. Dan moet je het combineren met minstens 1 andere grote isolatiemaatregel.

Spouwmuurisolatie geeft bovendien veel comfort in huis. Je woning houdt de warmte beter vast en de muren geven minder kou af. Het is gelijkmatiger warm in huis. Ook de winst voor het milieu is groot: doordat de verwarming minder vaak aanslaat, daalt je gasverbruik en stoot je minder CO2 uit.

Een spouw is de ruimte tussen een binnenmuur en een buitenmuur. Die ruimte kun je laten opvullen met isolatiemateriaal. De helft van de spouwmuren in Nederland is al geïsoleerd.

Advies op maat over spouwmuurisolatie

Ontdek of jouw woning geschikt is voor spouwmuurisolatie of andere gevelisolatie. Plus: wat kost het en wat levert het op? 

Check je muren

Tips spouwmuurisolatie

  • 1

    Spouwmuurisolatie is interessant voor woningen die tussen 1920 en 1976 zijn gebouwd: die hebben vaak een spouwmuur die nog niet geïsoleerd is. Woningen van voor 1920 hebben meestal helemaal geen spouwmuur.

  • 2

    Wil je je huis energieneutraal maken? Combineer spouwmuurisolatie dan met verdere isolatie aan de binnenkant of buitenkant van de gevel

  • 3

    Spouwmuurisolatie moet goed worden aangebracht. Dit is een klus voor een gecertificeerd isolatiebedrijf. Vraag een offerte bij minstens 2 bedrijven.

  • 4

    Vraag bij de offerte ook om een inspectie van de buitengevel. Meer aandachtspunten vind je in onze handige checklist voor het gesprek over de offerte.

  • 5

    Heb je vochtplekken in huis (muren, vloer, plafond)? Laat dat bij de inspectie weten.

  • 6

    Is spouwmuurisolatie bij jou niet mogelijk? Dan kun je kiezen voor gevelisolatie aan de binnenzijde of  gevelisolatie aan de buitenzijde

  • 7

    Combineer spouwmuurisolatie met dakisolatie, gevelisolatie, vloerisolatie/bodemisolatie of HR++ of triple glas en krijg ongeveer 20% van de kosten terug via de Subsidie energiebesparing eigen huis.

  • 8

    Kijk of er lokale of regionale subsidies voor jou beschikbaar zijn op de Energiesubsidiewijzer.

  • 9

    Het rendement van spouwmuurisolatie is vergelijkbaar met een rente van 11 procent op een spaarrekening.

Video: mijn ervaring met spouwmuurisolatie

Meer ervaringen lezen? Kijk eens op www.ervaringenmetenergie.nl.

Zo werkt spouwmuurisolatie

Een spouwmuur is een buitengevel die bestaat uit twee stenen muren met daartussen een ruimte (spouw) van 4 tot 6 centimeter. Een gespecialiseerd bedrijf voor spouwmuurisolatie vult die ruimte op, met bijvoorbeeld piepschuimbolletjes of glaswolvlokken. Dit is geen klus voor de doe-het-zelver.

Gevel-na-isolatie.gif

Het gevelisolatiebedrijf boort aan de buitenkant gaten in de voegen van de gevel. De gaten komen op ongeveer een meter afstand van elkaar, steeds in het kruispunt van een horizontale en verticale voeg. Via die gaten blaast het bedrijf isolatiemateriaal de spouw in. Uiteraard worden de gaten daarna weer netjes dichtgestopt met specie van dezelfde kleur. Als het klaar is zie je er niets meer van. Onderhoud is niet nodig. 

Isolatiemateriaal kiezen

Er zijn verschillende soorten isolatiemateriaal. De verschillen tussen de materialen zijn klein: alle materialen isoleren ongeveer evengoed. Belangrijk is dat je isolatiemateriaal met het KOMO-keurmerk kiest. De meest gebruikte isolatiematerialen zijn glaswol, steenwol of EPS-parels (bolletjes van piepschuim). Minder vaak gebruikt zijn PUR-schuim, UF-schuim of gesiliconiseerde perlietkorrels.
In sommige situaties (bijvoorbeeld bij een smalle spouw) zijn niet alle materialen geschikt. Vraag in dat geval welk materiaal wel geschikt is. Werkt het isolatiebedrijf niet met dat materiaal, kies dan voor een ander bedrijf.

Isolatiewaarde

De isolatiewaarde is vooral afhankelijk van de breedte van de spouw, en minder van het gebruikte isolatiemateriaal. De isolatiewaarde van de gevel als geheel – de stenen plus het isolatiemateriaal - (afgekort Rc-waarde) komt ná isolatie van een spouw van 6 centimeter breed uit op 1,7. Dat is veel beter dan de isolatiewaarde van een ongeïsoleerde spouwmuur (gemiddeld een Rc van 0,4).

Nog beter isoleren?

Spouwmuurisolatie kun je combineren met isolatie aan de binnenkant of buitenkant van je gevel. Als je je huis energieneutraal wilt maken, ontkom je daar bijna niet aan: daarvoor heb je een Rc nodig van minimaal 4,5 en dat haal je niet met alleen spouwmuurisolatie. 

Kosten spouwmuur isoleren en besparing

Spouwmuurisolatie is de voordeligste methode van gevelisolatie. Je verdient de kosten in ongeveer 4 jaar terug door een lagere energierekening. Op dit moment vallen de arbeidskosten van spouwmuurisolatie in het lage btw-tarief van 6 procent.

Kosten (incl. btw-verlaging) Besparing* per jaar Besparing in m3 gas
Gemiddelde tussenwoning 800 euro 210 euro 320 m3
Gemiddelde hoekwoning 2100 euro 550 euro 850 m3
Gemiddelde vrijstaande woning 3100 euro 800 euro 1300 m3

*) Geldig voor spouwmuurisolatie (Rd = 1,3) in een gemiddelde tussen-, hoek- of vrijstaande woning, met hr-combiketel en een binnentemperatuur van 16,5 graden Celsius (gemiddeld over dag en nacht), bij een gasprijs van 64 cent per m3 gas (prijspeil 2016/2017).

De winst van spouwmuurisolatie is vergelijkbaar met een rente van 11 procent op een spaarrekening. 

Heeft mijn woning wel spouwmuren?

Is jouw woning gebouwd voor 1920, dan heeft die hoogstwaarschijnlijk geen spouw. Vanaf 1920 kregen de meeste de huizen bij de bouw wel buitenmuren met een spouw. De reden is dat een spouw vochtproblemen in huis vermindert: de spouw voorkomt dat vocht van buiten naar binnen kan dringen. Alle woningen gebouwd vanaf 1976 hebben spouwmuurisolatie.

Muurdikte

Behalve het bouwjaar kan ook de dikte van de buitenmuur helpen vast te stellen of jouw woning een spouw heeft. Ga daarvoor naar een voor- of achterdeur en meet hoe dik de buitenmuur is. Is de afstand van de buitenkant tot de binnenzijde 24 centimeter of minder? Dan heb je zeker geen spouwmuur. Is het 24 centimeter of meer, dan mogelijk wel.

Geen spouwmuur? Geen nood.

Zonder spouw geen spouwmuurisolatie, maar er zijn ook andere vormen van gevelisolatie: zie Gevelisolatie binnenkant en Gevelisolatie buitenkant

Vanaf 1920 hebben de meeste de huizen een spouw. Alle woningen gebouwd vanaf 1976 hebben al spouwmuurisolatie.

Nodig: een goede inspectie vooraf

Een spouwmuur kan alleen onder bepaalde voorwaarden geïsoleerd worden, deze staan hieronder uitgelegd. Alleen een gespecialiseerd gevelisolatiebedrijf kan met zekerheid vaststellen of jouw spouwmuur aan die voorwaarden voldoet. Inspectie van de gevel vooraf is dus noodzakelijk en bovendien nodig voor een betrouwbare offerte.

Spouwmuur is nog niet geïsoleerd

Alleen in spouwmuren zonder isolatiemateriaal kun je spouwmuurisolatie laten aanbrengen. Van 1920 tot en met 1975 zijn spouwmuren altijd opgetrokken zonder isolatie, maar een deel van deze woningen is na de bouw alsnog geïsoleerd (na-isolatie): met spouwmuurisolatie of isolatie aan de binnen- of buitenzijde van de buitengevel.

Buitengevels van woningen uit de jaren 1976 tot en met 1988 werden standaard wel geïsoleerd, meestal in de spouw; maar de isolatiewaarde kan beter. Met buitengevelisolatie of een voorzetwand aan de binnenzijde zijn deze huizen het best na te isoleren. In woningen gebouwd in 1989 of later zit goede gevelisolatie (Rc van 2,5 of hoger).

Schone spouw

De spouwmuur moet schoon zijn: zonder puin en cementresten (speciebaarden). Op plekken met puin kan geen isolatiemateriaal gaan zitten. Als je de muur dan toch vult met isolatiemateriaal kunnen er koudebruggen ontstaan: plekken in de gevel zonder isolatiemateriaal, die koud worden omdat daar warmte ontsnapt. Daarop kan vocht neerslaan en dat kan weer voor vochtproblemen zorgen. Maar bij de meeste woningen kan een vervuilde spouwmuur goed schoongemaakt worden. Laat dit wel goed onderzoeken door het na-isolatiebedrijf. Kan de spouw niet schoongemaakt worden? Dan kun je beter voor een andere gevelisolatie kiezen: zie Gevelisolatie binnenkant of Gevelisolatie buitenkant.

Voegwerk, kozijnen, dak en goten in orde

Om te voorkomen dat er regenwater in de geïsoleerde spouw belandt, moeten het voegwerk, de waterkering rond kozijnen, het dak en de goten in orde zijn. Want regenwater in de spouw kan niet weg en zorgt voor problemen, zoals vochtoverlast in huis.

Om dezelfde reden moet de gevel in goede staat zijn, en moet waterdamp uit de spouwmuur goed kunnen ontsnappen via de buitenste muur. Dampremmende stenen, dampremmende verf, of glazuur op de buitenmuur kunnen een probleem zijn. Vraag het inspectiebedrijf om advies, want dit is erg situatie-afhankelijk.

Ventilatie van de kruipruimte

In veel woningen ventileert de kruipruimte via de spouwmuur. Na spouwmuurisolatie (maar ook na isolatie vanaf de buitenzijde) kan dat niet meer. In dat geval moet het isolatiebedrijf nieuwe ventilatiekanalen maken voor de kruipruimte.

Ventilatie moet hoe dan ook in stand blijven, anders kunnen schadelijke stoffen ophopen in de kruipruimte (zoals vocht en radongas), die vervolgens naar de woning lekken.

Snel en makkelijk een isolatiebedrijf vinden

Spouwmuurisolatie kun je het beste laten aanbrengen door een vakkundig bedrijf. Het is aan te raden om bij ten minste 2 bedrijven een offerte te vragen. Via de volgende websites vind je snel en makkelijk goede bedrijven voor spouwmuurisolatie:

  • Wij-isoleren.nl: vul je postcode in en vind isolatiebedrijven bij jou in de buurt en in heel Nederland. De website toont per isolatiemaatregel alleen bedrijven die werken volgens de best beschikbare kwaliteitsregeling. Je hoeft je dus geen zorgen te maken over de kwaliteit en garantie van het werk. Wij-isoleren is een initiatief van branche-organisatie VENIN en Milieu Centraal.
  • Het energieloket in jouw gemeente kan je meteen in contact brengen met bedrijven voor spouwmuurisolatie bij jou in de buurt en helpen met vragen over de offerte. Ga naar energiebesparendoejenu.nl/energieloket en vul jouw woonplaats in.

Checklist offerte spouwmuurisolatie

Met deze handige checklist stel jij de juiste vragen aan het isolatiebedrijf.

Download de checklist

Vergunning en vleermuizen

In het Bouwbesluit staan wettelijke eisen voor woningbouw, bijvoorbeeld of je een vergunning nodig hebt. Voor na-isolatie van een bestaande spouwmuur heb je geen vergunning nodig: het uiterlijk of de constructie van de woning verandert immers niet.

Vleermuizen? Vooraf maatregelen nemen

Vleermuizen zijn een beschermde diersoort. Als er vleermuizen in de spouw zitten, krijg je met de Flora- en faunawet te maken. Je hebt dan een ontheffing nodig om de spouw te mogen vullen. Die ontheffing kun je aanvragen bij jouw gemeente. Verder moet je ruim voor het aanbrengen van de spouwmuurisolatie maatregelen nemen. Bijvoorbeeld zorgen dat vleermuizen de spouw wel kunnen verlaten, maar niet meer naar binnen kunnen.

Denk ook aan ventilatie

Als de gevel en de rest van jouw woning goed zijn geïsoleerd, dan heb je waarschijnlijk ook naden en kieren dichtgemaakt. De aanvoer van frisse lucht en de afvoer van vervuilende stoffen, gaat dan niet meer vanzelf.

Als naden en kieren dicht zijn, is het dus nodig om actief de lucht in huis te verversen. Dat betekent: zorgen voor constante ventilatie, bijvoorbeeld via een rooster boven het raam of een klapraampje. Kijk voor meer tips en informatie op Ventilatie.

Fabels over spouwmuurisolatie

  • Fabel 1: Een spouwmuur mag nooit helemaal gevuld worden, anders krijg je vochtproblemen

    Sommige mensen denken dat er lucht in de spouw moet zitten om vochtdoorslag te voorkomen en aanwezig vocht via ventilatie af te voeren. Dat is niet waar. Als de isolatie goed wordt uitgevoerd, laat een volledig met isolatiemateriaal gevulde spouw geen vocht van buitenaf door. Ventilatie van de spouw is ook niet nodig: het draagt nauwelijks bij aan de droging van het metselwerk. Voorwaarde is wel dat het metselwerk in goede staat en niet vorstgevoelig is.

  • Fabel 2: Als er bouwafval of cementresten in de spouw zitten, kun je hem niet isoleren.

    Bouwafval en cementresten (speciebaarden) kunnen inderdaad voor problemen zorgen, maar alleen als je ze laat zitten. In uitzonderlijke gevallen kan de geïsoleerde spouwmuur dan vochtdoorslag geven. Maar bij de meeste woningen kan een vervuilde spouwmuur prima schoongemaakt worden. Het na-isolatiebedrijf moet volgens de richtlijnen van de branche vooraf onderzoeken of er vervuiling in de spouw zit. Het is verstandig om na te gaan of het na-isolatiebedrijf gecertificeerd is, of ze de spouw goed hebben onderzocht en of het vuil goed verwijderd kan worden. Alleen als schoonmaken van de spouw niet mogelijk is, kun je beter voor een andere isolatiemethode kiezen.

  • Fabel 3: Een geïsoleerde spouwmuur kun je niet verder isoleren.

    Spouwmuurisolatie is geen technisch obstakel voor verdergaande isolatiemaatregelen. Sterker nog: als je een woning met spouwmuur energieneutraal wilt maken, is het juist nodig om ook de spouwmuur te isoleren. De isolatie beperkt convectiestromen in de spouw en vergroot de isolatiewaarde van de buiten- of binnengevelisolatie die je laat aanbrengen.

Meer informatie

  • Informatie over het Bouwbesluit en spouwmuurisolatie vind je bij de Rijksoverheid; uitzoeken of je een vergunning nodig hebt, kan via Omgevingsloket.
  • Kijk voor een overzicht van subsidieregelingen voor onder meer spouwmuurisolatie op Energiesubsidiewijzer.
  • VENIN is de branchevereniging voor isolatiebedrijven.
Terug naar boven