Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Repareren of vervangen

Een apparaat is kapot of gewoon best oud. Wat nu? Zo lang mogelijk met je spullen doen is vrijwel altijd het beste voor het milieu. Uitzondering: veel koelkasten, vriezers en wasdrogers. Hier lees je waarom.

Is repareren beter voor het milieu 1308 redux.png

Als je je afvraagt of repareren of het inruilen van een oud apparaat voor een zuiniger exemplaar voor het milieu de moeite loont zijn twee vragen van belang. 1. Hoeveel energie en grondstoffen kost het om een nieuw apparaat te maken vergeleken met het energieverbruik van het apparaat bij jou thuis? 2. Hoeveel zuiniger of onzuiniger is een nieuw apparaat dan je huidige apparaat?

Repareer ICT

Aan het ene uiterste vind je smartphones, tablets en computers. Het kost heel veel energie en grondstoffen om ze te maken, terwijl het gebruik relatief weinig energie vergt. En ze zijn in de afgelopen jaren maar ietsje zuiniger geworden. Daarom is het een regelrechte aanrader voor het milieu om je kapotte computer of smartphone te laten repareren als hij kapot is. Of om zijn levensduur te verlengen door een nieuwe geheugenkaart of een nieuwe batterij. Let daarom bij je volgende ICT-aankoop op of het makkelijk te repareren is en of je onderdelen kunt vervangen. Bijvoorbeeld mogelijkheid om het geheugen uit te breiden of een grotere harde schijf te (laten) plaatsen!

Vervang je koelkast

Aan het andere uiterste staan koelkasten en vriezers. Het kost relatief weinig energie om die te maken en het stroomverbruik van dit witgoed is in de afgelopen 15 jaar spectaculair gekelderd (door beter isolatie, regeltechnieken en compressoren). Daardoor is het voor het milieu eigenlijk altijd interessant om een bestaande koelkast of vriezer (dus ook als hij nog werkt!) te vervangen door een nieuwe zuinige A+++, behalve al je al zo’n superzuinige koelkast had natuurlijk. Voor je portemonnee is het zelfs interessant om een werkende koelkast van 8 jaar of ouder te vervangen. Een oude koelkast of vriezer kan je beter niet verkopen of naar de kringloopwinkel brengen om te voorkomen dat het oude beestje straks in het huis van iemand anders stroom staat te slurpen. Meet het verbruik van je oude koelkast door met een energiemeter als je zeker wilt weten hoeveel energiebesparing vervanging op gaat leveren.

Nieuwe wasdroger vaak stuk zuiniger

Voor wasdrogers geldt hetzelfde als voor koelkasten. Oudere modellen kun je beter vervangen voor een zuinigere. Door brede toepassing van het warmtepompprincipe zijn die ook stukken zuiniger geworden, terwijl het relatief weinig energie kost om ze maken. Het is daarom al voordelig voor het milieu om een wasdroger met een energielabel van A+ of lager te vervangen door een nieuwe superzuinige A+++. Financieel voordeel levert het alleen op als je een afvoer- of condensdroger van 5 jaar of ouder vervangt door een A++ wasdroger.

Wasmachine of vaatwasser: repareren loont meestal

Vaatwassers en wasmachines zijn niet zo heel veel zuiniger geworden afgelopen jaren. Daardoor is repareren is bijna altijd de beste optie. Pas als ze ouder dan 12 jaar zijn, is het milieuvriendelijker om een nieuw superzuinig exemplaar te kopen

Andere apparaten: repareer of deel

Met keukenapparaten, persoonlijke verzorgingsapparaten en klusapparaten kun je net als ICT-apparatuur beter zo lang mogelijk doen. Klusapparaten gebruik je sporadisch, waardoor het energieverbruik vaak een stuk lager is dan de energie die het kost om ze te maken. Delen is daarom ook een goed idee. Keukenapparaten en persoonlijke verzorgingsapparaten zijn niet veel zuiniger geworden, waardoor het milieu niet gebaat is bij nieuw kopen.

Recycling

In de afweging van het milieuvoordeel van vroegtijdig vervangen van je koelkast of wasdroger is meegenomen dat de bestanddelen van die apparaten tegenwoordig uitstekend te recyclen zijn. Dat is een voorwaarde voor het advies. Dank daarom je oude witgoed correct af via de winkel waar je een nieuwe koopt of de milieustraat.

Financieel voordeel

Milieu Centraal heeft de extra afschrijvingskosten van het wegdoen van een werkend exemplaar afgewogen tegen het lagere stroomverbruik van een superzuinige koelkast of wasdroger. Daaruit blijkt dat het vervangen van een koelvriescombi, koelkast of vriezer al financieel voordelig is, zodra het apparaat acht jaar of ouder is. Bij een afvoer- of condensdroger geldt dit bij een apparaat van vijf jaar of ouder, bij vervanging door een A++ wasdroger. Vervangen door een A+++ zal wel milieu voordeel opleveren maar geen financieel voordeel omdat deze in aanschaf flink duurder is.

Reparateur vinden

Voor de reparatie kun je een monteur inschakelen, of je kunt het zelf proberen. Onderdelen zijn te vinden bij speciaalzaken, op internet en bij fabrikanten. Bewaar altijd de gebruiksaanwijzing van je apparaten. Een andere mogelijkheid is het bezoeken van een Repair Cafe bij jou in de buurt waar vrijwilligers in staat zijn veel apparaten te repareren. Je kunt ook advies vragen via Monteur op afstand. Je vindt daar monteurs die zonder voorrijkosten een oplossing bieden, soms is een reparatie dan overbodig.

Bedenk dat je bij aankoop wettelijk recht had op een deugdelijk product. Dat betekent dat een verkoper wettelijk verplicht is tot reparatie of vervanging van een apparaat als het bij normaal gebruik stuk gaat binnen een redelijke levensverwachting, ook al is de garantie verlopen. Lees hierover meer bij de Consumentenbond. Meld apparaten die vroegtijdig stuk gaan of slecht te repareren zijn bij het meldpunt kapotte apparaten van Natuur en Milieu.

Een tweede leven?

Misschien kan iemand anders jouw oudere, maar werkende apparaat nog gebruiken. Dat spaart afval en grondstoffen en energie voor de productie van een nieuw apparaat. Keukenapparatuur of elektrisch gereedschap, kun je prima tweedehands verkopen. Laat oude smartphones en computers liever niet langer dan nodig ongebruikt thuis slingeren. Nu heeft iemand er misschien nog iets aan. Over tien jaar is het model waarschijnlijk hopeloos achterhaald. 

Uitzondering: oude energieverslindende koelkasten, vrieskisten en wasdrogers en heel oude vaatwassers en wasmachines kun je beter niet weggeven of verkopen. Door hun hoge energieverbruik blijven ze dan het milieu belasten. Dan kun je deze energieslurpers beter correct afdanken bij de gemeente of de winkelier waar je de nieuwe koopt.

Weggooien: apart inleveren

Elektrische apparaten bevatten vaak schadelijke stoffen, zoals zware metalen. Ook zitten er koudemiddelen in koelkasten, vriezers en warmtepompdrogers. Als die vrijkomen versterken ze broeikaseffect flink. Daarom is het belangrijk om oude apparaten op de juiste manier af te danken, zodat ze milieuvriendelijk verwerkt kunnen worden. Als een apparaat kan worden gerecycled, scheelt dat bovendien grondstoffen.

Je kunt een oud/kapot apparaat gratis inleveren bij de winkelier, bij aankoop van een nieuw vergelijkbaar apparaat. Dit heet de oud-voor-nieuwregeling. De kosten van milieuvriendelijke verwerking van de oude apparaten zijn gedekt. De verwijderingsbijdrage voor elektrische apparaten is in 2013 afgeschaft en is nu verwerkt in de verkoopprijs.

Je kunt oude apparaten ook kwijt bij het gemeentelijke afvalscheidingsstation. Kleine apparaten kunnen sinds 2014 gratis ingeleverd worden bij grote elektronicawinkels, ook zonder dat je er een apparaat aanschaft. 

Terug naar boven