Veelgestelde vragen over afval

Question 1

Wat is het verschil tussen bron- en nascheiding?

Accepted Answer

Bij bronscheiding lever je plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken (pmd) gescheiden in. Nascheiding wil zeggen dat de afvalverwerker het pmd-afval uit het restafval haalt. Dat betekent dus dat je plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken bij het restafval mag gooien. Als in jouw gemeente aparte bakken of zakken voor pmd zijn, doet jouw gemeente dus aan bronscheiding. Zijn deze bakken of zakken er niet, en wordt pmd dus niet apart ingezameld, dan doet jouw gemeente aan nascheiding.

Question 2

Is bron- of nascheiding beter?

Accepted Answer

Het is lastig te zeggen welke optie beter is. Nascheiding is voor plastic verpakkingen een klein beetje beter als je kijkt naar de vervuiling van één plasticsoort met andere plasticsoorten. Bronscheiding, dus gescheiden inzameling, heeft als voordeel dat er minder restafval en viezigheid vastplakt aan de plastic verpakkingen. Daardoor is meer plastic geschikt voor recycling.

Question 3

Waarom kan niet alles in dezelfde bak?

Accepted Answer

Sommige soorten afval zijn niet geschikt voor nascheiding en moet je zelf altijd vooraf scheiden. Denk bijvoorbeeld aan papier en kleding . Als textiel of papier nat of vies is, zoals door etensresten of ander afval, kan het recyclebedrijf er niets meer mee. Etensresten horen bij het gft-afval, omdat ze daar kunnen worden verwerkt tot compost. Gooi je ze bij het restafval, dan maken ze ander afval vies en wordt het moeilijker om materialen zoals plastic goed te recyclen.

Question 4

Wat is diftar?

Accepted Answer

De meeste gemeenten berekenen de afvalstoffenheffing op basis van het aantal personen in een huishouden. Maar het kan ook door te kijken naar de hoeveelheid restafval per persoon. Dat noem je diftar; dit begrip is afgeleid van de woorden 'gedifferentieerde tarieven'. Het tarief wordt berekend op verschillende manieren: op basis van volume, gewicht, aantal zakken of hoe vaak restafval wordt ingeleverd. Doordat je dan moet betalen voor het restafval, bespaar je direct kosten door je restafval te verminderen en beter te scheiden. Bij gemeenten mét diftar hebben huishoudens minder restafval en hierdoor zijn de afvalbeheerkosten en daardoor de afvalstoffenheffing lager. Omdat je moet betalen voor meer afval is er in deze gemeenten vaak wel meer last van illegaal geplaatst afval.

Question 5

Wat betekent omgekeerd inzamelen?

Accepted Answer

Omgekeerd inzamelen betekent dat je restafval zelf moet inleveren in plaats van dat het wordt opgehaald door de vuilniswagen. Dat kan via ondergrondse vuilcontainers of een milieustraat. Gescheiden afval zoals papier en karton wordt dan juist wel opgehaald.

Question 6

Wat is duurder?

Accepted Answer

Ieder huishouden moet de gemeente een afvalstoffenheffing betalen. Omdat de hoogte van het bedrag van meerdere factoren afhangt, is niet zomaar te zeggen of bron- of nascheiding duurder is. Het bedrag wisselt per gemeente. Bij diftar (tarief hangt af van hoeveelheid restafval) zijn de kosten gemiddeld lager. Maar per persoon hangt dat dus af van hoeveel restafval je hebt. En de gemeente is soms meer kwijt om illegaal afval op te ruimen. Neem contact op met je gemeente als je vragen hebt over de hoogte van je afvalstoffenheffing.

Question 7

Wat is de afvalstoffenheffing?

Accepted Answer

Je betaalt afvalstoffenheffing voor het ophalen en verwerken van je huishoudelijke afval. De afvalstoffenheffing is een heffing van de gemeente. De hoogte van de afvalstoffenheffing is dus gelinkt aan hoeveel kosten de gemeente maakt voor afvalbeheer. Voor vragen over wat je zelf moet betalen aan afvalstoffenheffing kun je het beste contact opnemen met je gemeente.

Question 8

Hoe vervuilend zijn blikjes?

Accepted Answer

Als blikjes in de natuur eindigen zijn ze erg vervuilend. Bij een stalen blikje duurt het tussen de anderhalf en 500 jaar voordat het in de natuur vergaan is. Bij een aluminium blikje duurt het meer dan 50 jaar. Omdat er in een metalen verpakking soms ook een coating zit (bijvoorbeeld een laagje plastic) en inkt aan de buitenkant, betekent het dat dit ook in het milieu komt. Daarnaast kan aluminium in een maaimachine komen, waardoor er hele scherpe stukjes in het milieu komen die dieren kunnen verwonden. Zo kunnen koeien doodbloeden door stukjes drankblik die in het tot veevoer verhakselde bermgras zitten.

Question 9

Om hoeveel blikjes gaat het?

Accepted Answer

In Nederland worden ongeveer 2,5 miljard blikjes per jaar op de markt gebracht. Veruit het grootste deel hiervan is gemaakt van aluminium. Jaarlijks belanden er zo'n 150 miljoen blikjes bij het zwerfafval . Volgens de verwachtingen eindigen er 120 miljoen minder blikjes in de natuur door de invoering van statiegeld op blik.

Question 10

Is Nederland het eerste land met statiegeldblikjes?

Accepted Answer

Nee, Nederland is niet het eerste land met statiegeld op blikjes. Duitsland heeft al jaren een statiegeldsysteem voor blik. Volgens de statistieken heeft dat goed gewerkt om zwerfafval tegen te gaan. Ook in Denemarken en andere Scandinavische landen bestaat al jaren een statiegeldsysteem voor blik.

Question 11

Wat levert de invoering van statiegeld op?

Accepted Answer

Minder blikjes tussen het zwerfafval. In de jaren voordat het statiegeld werd ingevoerd, nam volgens tellingen het aantal blikjes op straat en in de natuur toe. Dat zal flink afnemen dankzij het statiegeld op blikjes. Experts verwachten dat tussen de 80 en 95 procent van de blikjes wordt ingeleverd. Het aantal blikjes bij het zwerfafval daalt met 70 tot 90 procent. Dat komt neer op zo'n 120 miljoen blikjes per jaar.

Question 12

Wat zijn microplastics?

Accepted Answer

Microplastics zijn hele kleine stukjes plastic, kleiner dan 5 millimeter. Ze zijn kleiner dan een rijstkorrel en ontstaan onder andere doordat plastic slijt of uit elkaar valt.

Question 13

Hoe klein zijn microplastics?

Accepted Answer

Microplastics zijn kleiner dan 5 millimeter. Sommige zijn zo klein dat je ze met het blote oog niet kunt zien.

Question 14

Waar komen microplastics vandaan?

Accepted Answer

Microplastics ontstaan door slijtage en uiteenvallen van grotere plastics, of ze worden bewust in microscopisch formaat gemaakt en toegevoegd aan producten zoals verf. Ze kunnen ook komen van bijvoorbeeld autobanden, synthetische kleding, verpakkingen en zwerfafval dat afbrokkelt.

Question 15

Zitten microplastics in je lichaam?

Accepted Answer

Ja. Onderzoekers hebben microplastics gevonden in menselijke ontlasting (ook bij baby’s) en in delen van het lichaam zoals longen en de placenta.

Question 16

Waarom zijn microplastics een probleem?

Accepted Answer

Omdat ze overal terechtkomen: in water, lucht en bodem. Ze breken nauwelijks af, blijven zich opstapelen in het milieu en het probleem is lastig terug te draaien.

Question 17

Zijn microplastics slecht voor je gezondheid?

Accepted Answer

Er is nog te weinig wetenschappelijk bewijs om harde conclusies te trekken over de risico’s van microplastics. In de toekomst kunnen we deze vraag hopelijk beter beantwoorden, er wordt volop onderzoek naar gedaan. Wat we wel weten: microplastics horen van nature niet thuis in ons milieu. Help daarom mee door de verspreiding ervan zo veel mogelijk te beperken.

Question 18

Kunnen microplastics ziektes zoals kanker veroorzaken?

Accepted Answer

Er is nog te weinig wetenschappelijk bewijs om harde conclusies te trekken over de risico’s van microplastics. In de toekomst kunnen we deze vraag hopelijk beter beantwoorden, er wordt volop onderzoek naar gedaan. Wat we wel weten: microplastics horen van nature niet thuis in ons milieu. Help daarom mee door de verspreiding ervan zo veel mogelijk te beperken.

Question 19

Zitten er microplastics in drinkwater?

Accepted Answer

Ja, in heel kleine hoeveelheden. Metingen laten zien dat ze soms in kraanwater voorkomen, maar de risico’s zijn nog niet duidelijk. In de toekomst kunnen we deze vraag hopelijk beter beantwoorden, er wordt volop onderzoek naar gedaan.

Question 20

Zitten er microplastics in voedsel?

Accepted Answer

Ja. Ze zijn gevonden in veel verschillende voedselproducten, waaronder vis, schelpdieren en tafelzout. Maar bijvoorbeeld ook in rijst, groenten en honing.

Question 21

Hoeveel microplastics krijgen we per dag binnen?

Accepted Answer

Schattingen lopen uiteen, maar het gaat om honderden kleine deeltjes per dag. Belangrijk: dit zijn grove schattingen met veel onzekerheden. In de toekomst kunnen we deze vraag hopelijk beter beantwoorden, er wordt volop onderzoek naar gedaan.

Question 22

Wat is het verschil tussen microplastics en nanoplastics?

Accepted Answer

Nanoplastics zijn hele kleine microplastics. Ze worden vaak gedefinieerd als kleiner dan 0,1 µm (100 nm). In de literatuur worden nanoplastics soms nog als aparte categorie behandeld, maar het wordt steeds gebruikelijker om geen ondergrens voor microplastics te hanteren.

Question 23

Komen microplastics vrij bij het wassen van kleding?

Accepted Answer

Ja. Bij het wassen van synthetisch textiel kunnen miljoenen microplasticvezels vrijkomen. Ook het dragen en drogen van kleding draagt bij aan vezelverlies.

Question 24

Helpt een waszak of filter tegen microplastics?

Accepted Answer

Een waszak of externe filter kan microplastics afvangen, maar de effectiviteit loopt erg uiteen. Als je een externe filter gebruikt, maak deze dan schoon met een stofzuiger en spoel hem niet schoon in je gootsteen. Anders komt het microplastic alsnog in het riool terecht.

Question 25

Zitten er microplastics in wasstrips?

Accepted Answer

In wasstrips zit vaak veel polyvinyl alcohol (PVA). Dit is een plastic dat oplost in water, maar niet helemaal afbreekt tijdens waterzuivering. Zo komt het alsnog in het milieu. Omdat PVA oplost in water valt het niet onder de definitie van microplastics zoals die vaak wordt gehanteerd.

Question 26

Welke kleding veroorzaakt de meeste microplastics?

Accepted Answer

Van alle synthetische kleding veroorzaakt fleece de meeste microplastics. Dat komt omdat het materiaal meer pluist en minder compact geweven is dan andere materialen. Bij het dragen, wassen en drogen laten deze kledingstukken kleine plasticvezels los die in het milieu terechtkomen.

Question 27

Zitten er microplastics in cosmetica en shampoo?

Accepted Answer

Ja, microplastics kunnen voorkomen in cosmetica en verzorgingsproducten. Met de app Beat the Microbead kan je voor veel producten controleren of er microplastics in zitten. De Plastic Soup Foundation houdt ook actief een lijst bij met producten met microplastics.

Question 28

Wat zegt de wetenschap over de risico’s van microplastics?

Accepted Answer

Er is nog te weinig wetenschappelijk bewijs om harde conclusies te trekken over de risico’s van microplastics. In de toekomst kunnen we deze vraag hopelijk beter beantwoorden, er wordt volop onderzoek naar gedaan. Wat we wel weten: microplastics horen van nature niet thuis in ons milieu. Probeer de verspreiding ervan dan ook zo veel mogelijk te voorkomen.

Question 29

Zijn composteerbare plastics de oplossing?

Accepted Answer

Nee. Ze breken vaak alleen af onder speciale omstandigheden en lossen het probleem van plastic afval niet op.

Question 30

Wat is de SUP-richtlijn?

Accepted Answer

De SUP-richtlijn gaat over de Europese regels voor single use plastic – oftewel wegwerpplastic. Dit begon in juli 2021 met het verbod op onder andere plastic rietjes en – bordjes. De regels voor wegwerpproducten van plastic (kunststof) worden steeds verder uitgebreid. Sinds juli 2023 zijn de plastic wegwerpverpakkingen niet meer gratis in de horeca of bij thuisbezorgen. En vanaf 2024 komen er ook regels bij op kantoor en in de horeca. Sinds 1 juli 2024 moeten doppen verplicht aan plastic flesjes vastzitten.

Question 31

Hoe zit het met bioplastics?

Accepted Answer

Ook composteerbare, bio-afbreekbare en biogebaseerde kunststoffen vallen onder de SUP-richtlijn. Biogebaseerde plastics zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen, maar breken net als plastic vaak niet af in het milieu. Ook composteerbare, bio-afbreekbare en biogebaseerde kunststoffen breken vaak niet in het milieu af onder natuurlijke omstandigheden.

Question 32

Welke producten vallen onder de SUP-richtlijn?

Accepted Answer

De SUP-richtlijn heeft het doel de milieu-impact van plastic fors te verminderen. Plastic afval vormt een groot deel van het zwerfafval. De richtlijn moet ervoor zorgen dat steeds minder plastic terug te vinden is in zwerfafval en bijvoorbeeld in de zee belandt. Daarom richten de maatregelen zich op de 10 plastic producten die het meest gevonden werden op het strand voor het invoeren van de maatregelen. De SUP-richtlijn geldt voor alle Europese lidstaten, dus ook voor Nederland.

Question 33

Wat kan ik zelf doen?

Accepted Answer

Sinds juli 2023 moet je betalen voor eten en drinken in plastic wegwerpverpakkingen die je onderweg koopt of laat bezorgen. Verkopers moeten een herbruikbaar alternatief aanbieden, maar je kunt er ook voor kiezen om je eigen hervulbare beker of bakje mee te nemen. Dat zorgt er niet alleen voor dat er minder wegwerpplastic komt, maar het scheelt ook in je portemonnee.

Aan de slag

Veelgestelde vragen over afval

Welk afval waar?

Bron- en nascheiding

Blikjes

Microplastics

SUP-richtlijn

Meer over afval scheiden

Pagina delen

Welk afval waar?

Anderen keken ook naar

Tips voor minder afval

Door de gootsteen of in de wc

Lege batterijen en accu's inleveren

Milieu Centraal is het kenniscentrum voor duurzaam leven.

Volg ons

Nieuwsbrief

Over ons

Direct naar

Test het zelf