Nederland wil in 2050 aardgasvrij zijn. Dat gaat niet in één keer: de meeste huizen zijn waarschijnlijk pas na 2030 aan de beurt. Gebruik de tijd die je hebt goed en ga isoleren waar je kan. Begin met plekken zonder isolatie die makkelijk te isoleren zijn. En benut iedere verbouwing en onderhoud aan je huis om de isolatie te verbeteren. Het vervangen van de cv-ketel is pas de laatste stap. Het stappenplan aardgasvrij van Milieu Centraal helpt je om slimme keuzes te maken.
Stap voor stap gaan we onze woningen steeds duurzamer verwarmen. Dat betekent dat we geen aardgas meer gebruiken, maar hernieuwbare energie. Maar vooral dat we verwarmen met veel minder gas of stroom dan we eerst deden. Aardgasvrij wonen begint dus met goede isolatie. Maar zorg ook voor betere ventilatie met minder tocht en laat alvast slim leidingen of stroomdraden trekken. Milieu Centraal laat in een helder overzicht zien hoe je in 6 stappen van het gas af gaat.
Waarom gaan we van het aardgas af en wat betekent dat? En wat komt ervoor in de plaats? Lees meer op Wonen zonder aardgas.
Hoe staat het met de isolatie van jouw huis? Grote kans dat je dit niet precies weet, dat is helemaal niet raar. Maar als je niet weet hoe goed jouw huis geïsoleerd is, weet je ook niet wat je moet doen om de isolatie te verbeteren.
Leer daarom je huis kennen: check de isolatie in je dak, buitenmuren en de vloer van de begane grond (kruipruimte), en het soort glas in de ramen. Is jouw huis in 2000 of later gebouwd? Dan is het al goed geïsoleerd en kun je meteen door naar het checken en verbeteren van je ventilatie.
Heb je alles gecheckt en gemeten? Hieronder zie je of de isolatie van het dak, de vloer, de buitenmuren en de ramen goed, matig of slecht is.
Uitleg Rc-waarde
In een bestaand huis heb je ten minste de volgende isolatie nodig om je huis aardgasvrij te maken:
Met deze isolatie heb je een stuk minder energie nodig om je huis te verwarmen. Bovendien kun je jouw huis dan dan warm krijgen met verwarmingswater van zo’n 50 graden: dat is nodig om een warmtepomp te kunnen gebruiken.
Kan de isolatie in jouw huis beter? En wat is een goed moment om dat aan te pakken? Bekijk de adviezen.
Verse lucht in huis is belangrijk voor je gezondheid, maar kost ook energie. De verse lucht moet immers worden opgewarmd. Gelukkig zijn er slimme manieren om je huis goed, energiezuinig en met minder tocht te ventileren. Bijvoorbeeld met winddruk-geregelde roosters of een ventilatie-unit in de woonkamer die precies genoeg verse lucht binnenlaat (vraaggestuurd) en de binnenkomende lucht alvast voorverwarmt. Je vind alle mogelijkheden op Slim en energiezuinig ventileren.
Slim ventileren is niet alleen nodig voor voldoende verse lucht, maar ook voor een prettig en comfortabel huis. Lucht die binnenkomt via naden en kieren, of door gewone roosters of open raampjes, zorgt voor koude tocht. In een aardgasvrij huis dat je met lagere temperatuur verwarmt (bijvoorbeeld met een warmtepomp), voelt dat al snel onprettig aan. Je krijgt de koude lucht daar bijna niet opgewarmd. Met slimme ventilatie heb je geen last van kou en tocht in huis.
Ga je de cv-ketel op aardgas vervangen door duurzame verwarming (bijvoorbeeld een warmtepomp), of krijg je straks een warmtenet op lage temperatuur? Dan moet je weten of je radiatoren 'groot genoeg' zijn voor lagere temperaturen. Als ze te klein zijn, kunnen ze niet voldoende warmte afgeven en moet je wat dingen aanpassen: bestaande radiatoren vervangen door grotere/dikkere, één of meer radiatoren bijplaatsen of vloerverwarming aanleggen. Op Lagetemperatuurverwarming (ltv) lees je wat je allemaal kunt doen.
01
Heb je inmiddels je isolatie op orde? Zet in een koude winterperiode de temperatuur van je cv-ketel een tijdje op 50 graden en voel of je woning (snel genoeg) lekker warm wordt. Of doe mee aan de Verwarmingstest.
02
Laat je een aanbouw plaatsen? Dit is een kans om vloerverwarming aan te leggen.
03
Ga je de vloer(bedekking) vervangen? Ook dit is een kans voor vloerverwarming.
Wil jij weten of jouw huis al klaar is voor een warmtepomp? Zet je cv-ketel deze winter op 50 graden en ontdek: blijft het warm in huis, of wordt het bibberen?
Elektrisch koken is één van de laatste stappen. Met koken verbruik je niet zo veel energie, zo’n 2 tot 3 procent van je jaarlijkse gasverbruik. Voor het klimaat maakt het niet veel uit als je nu nog wat langer met je gasfornuis doet.
Het ligt anders als je een nieuwe keuken neemt. Kies meteen voor elektrisch koken op inductie, of laat in elk geval in de meterkast een aparte groep en een leiding naar de keuken aanleggen voor als je later een inductie kookplaat neemt.
Lees meer op Inductiekookplaat.
Op een gegeven moment is je huis goed geïsoleerd en ook verder klaar voor aardgasvrij wonen. Welke opties zijn er dan? Dat hangt af van het warmteplan voor jouw wijk.
Met een warmtenet heb je geen warmtepomp nodig. En je hoeft waarschijnlijk ook jouw radiatoren niet aan te passen (behalve als het warmtenet werkt met een lage temperatuur). Informeer hoe jouw huis warm water voor de douche en keuken krijgt. Lees meer over warmtenetten.
Een zonneboiler of douche met warmteterugwinning kan voor jouw huis een goede aanvulling zijn.
In een klein aantal wijken komt er misschien groen gas (bijvoorbeeld gas uit biomassa), in combinatie met een hybride warmtepomp. Zo verwarm je je huis voornamelijk elektrisch, met het gebruik van groen gas als het koud is.
Sommige wijken krijgen een collectieve warmtepomp: dat is een grote warmtepomp voor meerdere huizen. Is dat in jouw wijk niet het geval, dan heb je een eigen volledig elektrische warmtepomp nodig. Die kan je combineren met een zonneboiler voor warm water en infraroodpanelen voor bijverwarming. Pas zo nodig je radiatoren aan (zie hierboven).
Wil je alvast minder gas gaan gebruiken? Dan kun je ook een hybride warmtepomp nemen naast je cv-ketel. Je maakt dan alvast kennis met verwarmen op lage temperatuur. Check of jouw huis al geschikt is voor een hybride warmtepomp.
De meeste wijken zullen tot zeker 2030 op het gasnet zijn aangesloten. Als je nu een hybride warmtepomp neemt, heb je er nog jaren plezier van. En als jouw wijk straks groen gas krijgt, nog langer. Maar vraag voor de zekerheid bij jouw gemeente wat de plannen voor jouw wijk zijn.
Zonnepanelen kun je op elk moment plaatsen, los van dit stappenplan.
Heb je behoefte aan advies over aardgasvrij wonen? Stel je vraag aan het Energieloket in jouw gemeente, of schakel een energieadviseur in.
Zelf een stappenplan voor je huis maken? Vul de vragen van de Verbetercheck in en ontdek welke maatregelen nu handig zijn, wat ze kosten en hoeveel je ermee bespaart.
Laatst gewijzigd: 25 juni 2026
Energie besparen doen we al, maar vanaf nu gaat het een stapje verder: we gaan wonen zonder aardgas. De alternatieven voor je vertrouwde hr-ketel zijn er al. Milieu Centraal zet op een rij wat er in je huis gaat veranderen. We geven een voorbeeld van een slimme aanpak waarin je ook ziet wat het kost én oplevert om je huis aardgasvrij te maken. Klaar om te beginnen? Gebruik dan ons stappenplan naar een aardgasvrij huis.
2 van de 3 woningen in Nederland zijn nog niet goed geïsoleerd. Zonde, want isolatie heeft alleen maar voordelen: minder kou en tocht, lagere energiekosten, minder CO2-uitstoot, én je bereidt je huis voor op aardgasvrij en energieneutraal wonen. En de kosten? Die verlaag je met subsidies voor woningisolatie. Alle reden om snel te checken hoe goed jouw huis is geïsoleerd en wat je kunt verbeteren.
Met een warmtepomp verwarm je je huis zonder aardgas. Hiermee wordt je woning een stuk duurzamer. En als je nú een warmtepomp aanschaft, kun je subsidie krijgen. Ontdek waarom een warmtepomp zo klimaatvriendelijk is, hoe hij werkt en welke tips er zijn voor het geluid. En met onze keuzehulp check je snel welke warmtepomp geschikt is voor jouw huis.
