Van de zonnestroom die jouw zonnepanelen opwekken, verbruik je gemiddeld zo'n 30 procent zelf. Dat deel gaat naar apparaten die altijd aanstaan, zoals de koelkast, je deurbel of de wifi-router. De rest lever je aan het net. Het loont om je zonnestroom meteen zelf te verbruiken op het moment dat de zon schijnt. Wat kun je doen?
Zonnestroom die je zelf opwekt en verbruikt is 3 tot 4 keer goedkoper dan wanneer je het koopt bij je energiebedrijf. Daarom is het slim om apparaten die stroom gebruiken om de beurt aan te zetten als de zon schijnt.
Vanaf 2027, als de salderingsregeling stopt wordt het financieel nog aantrekkelijker om je eigen zonnestroom te gaan gebruiken. Je leest er alles over op: zonnestroom als salderen stopt.
01
Zet de wasmachine, vaatwasser en wasdroger aan als je zonnepanelen stroom opwekken. Veel van deze apparaten hebben een timer voor uitgestelde start. Zet ze niet tegelijk aan, de wasmachine en vaatwasser nemen in het eerste half uur van hun cyclus de meeste stroom.
02
Heb je een elektrische auto? Laad die zo veel mogelijk op als je stroom opwekt. Check ook de mogelijkheden van je auto, oplaad-app en laadpaal om dit automatisch in te stellen.
03
Verwarm het water in het voorraadvat van je volledig elektrische warmtepomp overdag met zonnestroom.
04
Als je zonnepanelen nog moeten worden geplaatst, kijk dan of je ze op oost en west kunt richten, in plaats van zuid. Dan kun je gebruik maken van ochtendzon én (na)middagzon.
Wil je meer van je zonnestroom verbruiken? Zet elektrische apparaten die veel stroom verbruiken (zoals de vaatwasser en wasmachine) aan als je zonnestroom produceert. Dit verhoogt het verbruik van je zonnestroom van zo'n 30 naar zo'n 35 procent.
Elke kWh die je niet hoeft in te kopen bij de energiemaatschappij is er één. Zet je vaatwasser daarom, als je hem 's avonds inruimt, alvast klaar om te starten rond het middaguur. Veel van deze apparaten hebben een timer, waarmee je de start kunt uitstellen. En draai ook je was op momenten van zonnestroom.
Vooral het startmoment is belangrijk: (vaat)wasprogramma's vragen het eerste half uur de meeste stroom. Zet je vaatwasser en wasmachine dus iets na elkaar aan, anders verbruik je misschien meer stroom dan je panelen opwekken.
Het verbruik van je eigen zonnestroom kan omhoog van ongeveer 30 procent naar ongeveer 50 procent, als je je elektrische auto ermee oplaadt. Laad je auto daarvoor zo vaak mogelijk thuis op als de zon schijnt.
Check de mogelijkheden van je auto, laadpaal en oplaad-app. Vaak kun je instellen dat het laden moet starten als de zon schijnt.
Laadpalen en elektrische auto's worden steeds beter in 'slim laden'. Dit betekent dat je via een app of softwareprogramma kunt instellen wanneer en hoe snel je auto mag laden. Dat kun je dan afstemmen op je zonnestroomopbrengst, de energieprijs (bijvoorbeeld bij een dynamisch contract) en de drukte op het elektriciteitsnet.
In de toekomst gaan elektrische auto's waarschijnlijk ook werken als batterij: ze kunnen dan zonnestroom opslaan én aan je huis leveren. Lees meer over slim laden.
Je gebruikt warm water vooral in de ochtend en avond. Heb je een volledig elektrische warmtepomp? Dan haal je warm water uit een voorraadvat. Laat dit voorraadvat opwarmen met de zonnestroom die je overdag opwekt. Je stelt dit eenvoudig in met een gewone tijdklok. Zo kun je het verbruik van je zonnestroom vergroten van ongeveer 30% naar 40 tot 50%.
Je warmtepomp gebruikt ook stroom voor het verwarmen van je woning. Kun je zonnestroom inzetten om je woning te verwarmen? Heel beperkt. In de zomer wekken je zonnepanelen de meeste stroom op; maar dan verwarm je je woning niet. In de winter vraagt je warmtepomp veel stroom voor verwarmen, maar dan leveren je zonnepanelen te weinig stroom op. Bovendien stook je je huis vaak ’s avonds, en dan wek je nauwelijks zonnestroom op. Heb je tijdens het stookseizoen veel zonnestroom in de namiddag? Dan zou je erover kunnen denken je huis alvast op te warmen voor de koele avond.
Een zonnestroomboiler is een elektrisch boilervat dat slim gebruik maakt van de stroom van je zonnepanelen die je anders zou terugleveren aan het net. Het is een manier om meer zonnestroom te verbruiken.
Maar het apparaat heeft ook nadelen:
Is een zonnestroomboiler een slimme investering? Dat hangt af plan voor de verbetering van je woning. Je kunt kiezen om voor rond de € 3.000 een zonnestroomboiler aan te schaffen om zo meer eigen zonnestroom te verbruiken. Je kunt die € 3.000 ook investeren in een hybride of volledig elektrische warmtepomp. Deze zijn duurder in aanschaf, maar werken veel efficiënter dan een zonnestroomboiler en je bespaart er jaarlijks meer mee.
Let op: Een zonneboiler en een zonnestroomboiler worden wel eens met elkaar verward:
Een timer op je close-in boiler of kokendwaterkraan helpt ook om meer van je zonnestroom te verbruiken.
Je jaarlijkse elektriciteitskosten kunnen in vergelijking met een gezin zonder zonnepanelen een stuk lager uitvallen. Hoeveel precies hangt af van of je stuurt op meer zelfverbruik en hoeveel grote energieverbruikers je in huis hebt. We gaan in de onderstaande tabellen uit van het volgende verbruik:
Huishouden met 3.200 kWh jaarlijks verbruik | % zelfverbruik zonnestroom | % stroom ingekocht bij de energieleverancier | Jaarlijkse kosten voor elektriciteit |
Zonder zonnepanelen | 0% | 100% | € 850 |
Met zonnepanelen maar niet sturend op meer zelfverbruik | 30%* | 70% | € 650 |
Met zonnepanelen en de vaatwasser, wasmachine en droger draaiend op zonnestroom | 35% | 65% | € 600 |
*zonder actief te sturen wordt er gemiddeld 30% zonnestroom gebruikt in huis.
Huishouden met 5.500 kWh jaarlijks verbruik | % zelfverbruik zonnestroom | % stroom ingekocht bij de energieleverancier | Jaarlijkse kosten voor elektriciteit |
Zonder zonnepanelen | 0% | 100% | € 1.500 |
Met zonnepanelen en het voorraadvat van de volledig elektrische warmtepomp verwarmend op zonnestroom | 45% | 55% | € 1.100 |
Met zonnepanelen en de batterij van de elektrische auto ladend met zonnestroom | 50% | 50% | € 1.050 |
Uitgangspunten tabel
Zijn je zonnepanelen nog niet geplaatst? En wil je graag zo veel mogelijk van je zonnestroom zelf verbruiken? Overweeg dan om je zonnepanelen te richten op het westen en/of oosten. De piekproductie van zonnestroom valt dan namelijk in de ochtend en avond. En dat zijn ook de momenten dat je zelf veel stroom verbruikt. Onderzoeken in echte huishoudens in combinatie met rekenmodellen schatten dat je zo 3% tot 6% meer van je eigen stroom kunt verbruiken.
Oriënteer je de panelen op zuid, dan is je opbrengst van zonnestroom wel hoger. Maar je verbruikt er dan zelf minder van, omdat de momenten van piekproductie en piekverbruik minder gelijk lopen.
Een thuisbatterij kan zonnestroom opslaan voor later gebruik. Hiermee kun je zelfverbruik verhogen van ongeveer 30% naar zo’n 60%. Je kunt niet al je zonnestroom opslaan. Een thuisbatterij is namelijk te klein om in de zomer alle zonnestroom op te slaan die je niet meteen verbruikt. En in de winter is er onvoldoende zon om je thuisbatterij vol te laden. Ook wordt je niet zelfvoorzienend met een thuisbatterij en de meeste batterijen werken niet bij een stroomstoring. Daar moeten ze een speciale noodstroomfunctie voor hebben.
Wil je geld besparen of het klimaat helpen? Dan helpt een thuisbatterij op dit moment niet. De batterij is duur en de besparing op je stroomrekening is meestal niet genoeg om hem terug te verdienen. Ook heeft de productie ervan een hoge milieu- en klimaatimpact. Voor meer informatie over thuisbatterijen zie Thuisbatterij.
Een airco aanschaffen lijkt een goed idee als je zonnepanelen hebt. Je gebruikt dan je eigen stroom én je huis wordt lekker koel. Maar veel mensen zetten de airco juist 's avonds aan. Dan schijnt de zon niet en heb je geen zonnestroom. Ook gebruiken veel mensen de airco op een onzuinige manier door hem te koud te zetten.
Voor het milieu is het goed om zuinig om te gaan met stroom. Zonnestroom die je niet zelf gebruikt gaat niet verloren maar kan worden gebruikt door andere mensen. Een koel huis in de zomer is fijn, maar dat kun je ook op andere manieren bereiken. De beste manier om je huis koel te houden is zonder stroom: gebruik zonwering in combinatie met goede isolatie, ventilatie en groen rond je huis.
Een airco gebruikt veel stroom, zeker als je hem niet slim gebruikt. Een airco is ook een extra apparaat dat je moet kopen en dat moet worden gemaakt. Ook dat kost energie en grondstoffen. Als je de airco overdag aanzet in plaats van ’s avonds, kun je je zonnestroom gebruiken. En kun je ’s avonds (als er veel stroom wordt gebruikt) de druk op het stroomnet verminderen. Maar staat hij ’s avonds nog aan, dan versterk je de netcongestieproblemen juist.
Sommige airco’s kunnen ook verwarmen. Zo gebruik je minder aardgas. Maar je hebt dan nog wel een apparaat nodig voor warm water. En in de winter wek je minder zonnestroom op, dus hou daar rekening mee.
Gebruik je een airco? Dan kun je het stroomverbruik beperken door hem slim te gebruiken:
Een HEMS is een Home Energy Management System. Dat is een slim systeem voor thuis. Het helpt om je energieverbruik, zonnestroomopwek en bijvoorbeeld opslag in een thuisbatterij goed te regelen.
Het systeem kijkt naar je energiegebruik en kiest de beste momenten om apparaten aan te zetten. Zo bespaar je kosten omdat je slim zonnestroom gebruikt én help je het elektriciteitsnet. Het voorkomt ook dat alle apparaten tegelijk veel stroom gebruiken tijdens piekuren.
Een HEMS is handig als je meerdere grote stroomgebruikers hebt, zoals een laadpaal en een thuisbatterij. Ook als je een warmtepomp wilt nemen, kan het systeem helpen.
Een nadeel is dat je apparaten 'slim' moeten zijn en dat je apparaten met elkaar moeten communiceren. In de praktijk kan een HEMS daardoor vaak maar een enkel apparaat aansturen op zonnestroom, zoals een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij. Er hangt ook een behoorlijk prijskaartje aan. De technologie van HEMS is dus nog volop in ontwikkeling, maar zeker beloftevol voor de toekomst.
Het is geen goed idee om onzuinige apparaten te kopen om meer van je zonnestroom te verbruiken. Dan verspil je namelijk klimaatvriendelijke stroom, die je anders aan het elektriciteitsnet zou leveren. In plaats van jouw groene stroom, verbruikt iemand anders dan de grijsgroene mix van het stroomnet.
Grote stroomslurpers zijn bijvoorbeeld elektrische kachels.
Laatst gewijzigd: 30 juni 2026
70 miljoen zonnepanelen gebruiken we al in Nederland. Ze liggen op bijna 3 miljoen huizen, maar bijvoorbeeld ook op bedrijfspanden en op geluidswallen. Steeds meer mensen hebben gekozen voor zonnepanelen op het dak: voor een lagere energierekening, meer grip op je energierekening bij onrust in de wereld, een hogere huiswaarde én om bij te dragen aan de energie van de toekomst.
Zonnestroom die je zelf niet verbruikt, lever je aan het elektriciteitsnet. Je kunt die in 2026 nog wegstrepen tegen de stroom die je op andere momenten van het net afhaalt. Dat heet salderen. Je energierekening gaat hierdoor flink omlaag. Milieu Centraal legt uit hoe salderen werkt, wat de plannen zijn voor de salderingsregeling en wat er gebeurt als je terugleverkosten moet betalen.
Zonne-energie opslaan in plaats van aan het net te leveren: dat kan met een thuisbatterij. Met zo'n batterij kun je zelf meer van de stroom die je zonnepanelen opwekken gebruiken. Maar de aanschafkosten en milieubelasting zijn wel hoog. Hoe zit dat precies?
