Producten zoals koffie en chocolade komen uit landen met een (sub)tropisch klimaat. In deze gebieden heb je te maken met andere milieuproblemen dan in Nederland en ieder land heeft eigen milieuregels. Waar kun je op letten als je een duurzame keuze wilt maken bij het kopen van tropische producten?
Onderwerpen
Keurmerken helpen je de juiste tropische producten te kiezen.
Bij de productie van koffie, thee, cacao, soja, palmolie en tropische groente en fruit spelen ernstige milieuproblemen. De teelt van tropische producten veroorzaakt ontbossing, erosie en verlies van biodiversiteit. In ontwikkelingslanden - waar veel tropische producten vandaan komen - wordt soms onverantwoord omgegaan met bestrijdingsmiddelen en water. Ook komt het voor dat mensen moeten werken onder slechte omstandigheden of er sprake is van kinderarbeid.
01
Let op keurmerken als je tropische producten aanschaft. Lees meer in de Keurmerkenwijzer.
02
Het vervoer van tropische producten naar Nederland zorgt voor milieubelasting, vooral als ze worden ingevlogen. Producten die per boot zijn getransporteerd hebben de voorkeur. Lees meer over de milieu-impact van groente en fruit.
04
Verder kun je ook organisaties steunen die zich inzetten voor duurzame voedselproductie.
Overal op de wereld belast landbouw het milieu door gebruik van bestrijdingsmiddelen, meststoffen en water. Ook het energieverbruik kan in de landbouw hoog zijn en vervoer veroorzaakt CO2-uitstoot. Als tropische producten uit ontwikkelingslanden komen is het soms extra lastig om milieuproblemen te voorkomen vanwege armoede, corruptie en slecht beleid.
In sommige landen is gebruik van verouderde, slecht afbreekbare en riskante middelen nog toegestaan of is er weinig controle. Hierdoor kan het milieu ter plaatse ernstig vervuild raken. Soms zijn plantages zo groot dat vliegtuigen bestrijdingsmiddelen spuiten. Daardoor komen bestrijdingsmiddelen ook buiten de akkers terecht en wordt de plaatselijke bevolking ook blootgesteld aan het gif.
In ontwikkelingslanden komen ongelukken voor met bestrijdingsmiddelen, soms zelfs met dodelijke afloop. Dat komt doordat mensen die moeten werken met de middelen de gevaren niet kennen of onvoldoende bescherming krijgen.
In ontwikkelingslanden gaat bos verloren voor uitbreiding van landbouwgebied. Er blijft steeds minder ruimte over voor wilde dieren en planten waardoor het aantal soorten, de biodiversiteit, snel afneemt. Ontbossing heeft ook grote gevolgen voor de natuurlijke systemen op aarde.
Naast de grote afname van biodiversiteit komt er door ontbossing ook extra broeikasgas vrij. In tropische bossen is veel koolstof vastgelegd in bodem en plantengroei. Als het bos plaatsmaakt voor landbouwgrond, komt een groot deel van deze koolstof als CO2 in de atmosfeer terecht. Ook in de bodem van tropische bossen is veel organisch materiaal vastgelegd. Organisch materiaal is ook een bron van CO2 als de bodem wordt bewerkt voor landbouwactiviteiten. Ontbossing veroorzaakt meer dan 10 procent van alle broeikasgasuitstoot op aarde. Behalve de CO2 die vrijkomt, wordt er ook geen CO2 meer opgeslagen vanuit de lucht (bomen zetten m.b.v. fotosyntheses CO2 en water om in zuurstof en glucose)
In droge gebieden wordt vaak extra water aangevoerd voor landbouw. Dit heet irrigatie. De grondwaterstand kan hierdoor sterk dalen, waardoor regionale watertekorten ontstaan. Verdroging brengt omliggende bossen en moerassen in gevaar en de lokale bevolking krijgt te maken met drinkwatertekorten.
Landbouwgrond is gevoelig voor erosie omdat de wortels van bomen of struiken verwijderd zijn. Zonder die wortels kan de grond makkelijk wegspoelen bij regenval, of wegwaaien als het droog is. Duurzaam bodemgebruik kan erosie beperken.
De prijzen van agrarische producten op de wereldmarkt zijn met de jaren steeds lager geworden.
Daarnaast eist de wereldmarkt wel dat producten een hoge kwaliteit hebben én veilig zijn. Dit maakt het voor ontwikkelingslanden moeilijk hun producten af te zetten tegen een eerlijke prijs. Veel boeren in ontwikkelingslanden kunnen niet tegen zulke lage kosten produceren en tegelijk aan de vele handelseisen voldoen. Dit maakt het voor grote groepen van de bevolking moeilijk om de armoede te ontstijgen.
Je kunt bij de aankoop van producten uit ontwikkelingslanden een bijdrage leveren aan een beter milieu en verbeterde leefomstandigheden door te letten op keurmerken. Steeds meer (sub)tropische voedingsmiddelen zijn met keurmerk verkrijgbaar. Keurmerken geven garanties voor de manier waarop producten geteeld en verwerkt zijn, en/of bijvoorbeeld arbeiders en boeren een eerlijke beloning en behandeling ontvangen. Bij een goed keurmerk controleert een onafhankelijke instantie of tijdens het productieproces aan de eisen van het keurmerk is voldaan.
Door te letten op keurmerken als je producten koopt uit ontwikkelingslanden, kun je een bijdrage leveren aan een beter milieu en/of verbeterde leefomstandigheden. Kijk naar de keurmerken voor voeding in de Keurmerkenwijzer. Daar zie je welke keurmerken zich richten op zaken die jij belangrijk vindt.
Laatst gewijzigd: 15 oktober 2026
Pagina delen
In Nederland eten we jaarlijks ongeveer 3 kilo chocola per persoon. De tropische vrucht cacao is een onmisbaar ingrediënt voor chocola en komt vooral uit Ivoorkust en Ghana. Op veel producten met cacao in de supermarkt staat een duurzaamheidskeurmerk. Het ambitieniveau van keurmerken verschilt.
Ook al kies je er niet voor, er wordt meer soja voor producten gebruikt dan je denkt. Het zit namelijk ook in veevoer en voer voor kweekvis. Voor je vlees, ei, zuivel of vis is indirect veel meer soja nodig. Sojateelt zorgt voor allerlei milieuproblemen en sociale vraagstukken zoals ontbossing. Maar er is ook duurzamer geteelde soja, en het is een goede plantaardige bron van eiwit. Op deze pagina lees je waar je op kunt letten bij soja.
Wat hebben koekjes, pizza en zeep met elkaar gemeen? Er zit vaak palmolie in. De olie van de palmvrucht is een veelzijdig ingrediënt en brengt per hectare 4 tot 10 keer meer op dan andere plantaardige oliën. Alleen veroorzaakt de grote vraag naar palmolie milieuproblemen zoals ontbossing en vervuiling. Maar palmolie vermijden is niet automatisch een milieuvriendelijke keuze, want bij andere plantaardige oliën spelen ook milieuproblemen. Waar kun je op letten?
